Subjects -> LANGUAGE AND LITERATURE (Total: 2147 journals)
    - LANGUAGE AND LITERATURE (954 journals)
    - LANGUAGES (276 journals)
    - LITERARY AND POLITICAL REVIEWS (201 journals)
    - LITERATURE (GENERAL) (180 journals)
    - NOVELS (13 journals)
    - PHILOLOGY AND LINGUISTICS (500 journals)
    - POETRY (23 journals)

LANGUAGE AND LITERATURE (954 journals)            First | 1 2 3 4 5     

Showing 601 - 127 of 127 Journals sorted alphabetically
Nordic Journal of Francophone Studies / Revue nordique des études francophones     Open Access  
Nordic Journal of Literacy Research     Open Access   (Followers: 3)
Nordlit     Open Access   (Followers: 2)
Norsk Lingvistisk Tidsskrift     Open Access  
Norsk litteratur­vitenskapelig tidsskrift     Open Access  
Nottingham Medieval Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 20)
Nouvelles Études Francophones     Full-text available via subscription  
Novos Olhares : Revista de Estudos Sobre Práticas de Recepção a Produtos Midiáticos     Open Access  
NUDOS : Sociología, Teoría y Didáctica de la Literatura     Open Access  
Nueva ReCIT : Revista del área de traductología     Open Access  
Nueva Revista del Pacífico     Open Access  
Nuevo Texto Crítico     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Nuit blanche     Full-text available via subscription  
O Eixo e a Roda : Revista de Literatura Brasileira     Open Access  
ÖDaF-Mitteilungen     Hybrid Journal  
Odisea : Revista de Estudios Ingleses     Open Access  
Oficios Terrestres     Open Access  
Ogigia : Revista electrónica de estudios hispánicos     Open Access  
OKARA Jurnal Bahasa dan Sastra or Journal of Languages and Literature     Open Access  
Olho d'água     Open Access  
Olivar     Open Access  
Ondina - Ondine     Open Access  
Orbis Litterarum     Hybrid Journal   (Followers: 8)
Palimpsesto : Revista da Pós-Graduação em Letras da UERJ     Open Access  
PAN: Philosophy Activism Nature     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Papers on French Seventeenth Century Literature     Full-text available via subscription  
Papers: Explorations into Children's Literature     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
PARAFRASE : Journal of Linguistics, Literature and Cultural Studies     Open Access  
Paragraph     Hybrid Journal   (Followers: 6)
Parergon     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Paroles gelées     Open Access  
Partial Answers: Journal of Literature and the History of Ideas     Full-text available via subscription   (Followers: 5)
Passage - Tidsskrift for litteratur og kritik     Open Access   (Followers: 4)
Passagens     Open Access  
Pecia     Full-text available via subscription  
Pensares em Revista     Open Access  
Periférica. Revista para el análisis de la cultura y el territorio     Open Access   (Followers: 1)
Perspectives Médiévales : Revue d’Épistémologie des Langues et Littératures du Moyen Âge     Open Access   (Followers: 2)
Philip Roth Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Philologia Estonica Tallinnensis     Open Access  
Philologica Canariensia     Open Access  
Philosophy and Literature     Full-text available via subscription   (Followers: 29)
Phonica     Open Access  
Pleine Marge     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Ploughshares     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Plurentes. Artes y Letras     Open Access  
Poe Studies     Partially Free   (Followers: 2)
Poetica     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Poetics     Hybrid Journal   (Followers: 25)
Polifonia     Open Access  
Poligramas     Open Access  
Postmodern Culture     Full-text available via subscription   (Followers: 11)
Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza     Open Access  
Poznańskie Studia Slawistyczne     Open Access  
Pragmalingüística     Open Access  
PragMATIZES : Latin American Journal of Cultural Studies     Open Access   (Followers: 1)
Prague Journal of English Studies     Open Access   (Followers: 1)
Prairie Schooner     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Prassi Ecdotiche della Modernità Letteraria     Open Access  
Pratiques : Linguistique, littérature, didactique     Open Access   (Followers: 1)
Pretexts : Literary and Cultural Studies     Hybrid Journal   (Followers: 3)
Profetik : Jurnal Komunikasi     Open Access  
Publications of the English Goethe Society     Hybrid Journal   (Followers: 2)
Quaderni d'italianistica     Full-text available via subscription   (Followers: 6)
Quadrant     Full-text available via subscription   (Followers: 3)
Quarterly Essay     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Quarterly Journal of Speech     Hybrid Journal   (Followers: 15)
Question     Open Access  
Quêtes littéraires     Open Access  
Qui Parle : Critical Humanities and Social Sciences     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Quiroga : Revista de Patrimonio Iberoamericano     Open Access  
Recherches & travaux     Open Access  
reCHERches : Culture et histoire dans l'espace roman     Open Access  
Recherches germaniques     Open Access  
Red Cedar Review     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
REDD : Revista de estudios del discurso digital     Open Access  
Redis : Revista de Estudos do Discurso     Open Access  
Reinardus     Hybrid Journal   (Followers: 1)
Relacje Międzykulturowe : Intercultural Relations     Open Access  
Remate de Males     Open Access  
Renaissance Quarterly     Full-text available via subscription   (Followers: 52)
Renascence : Essays on Values in Literature     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Res Humanitariae     Open Access  
Res Rhetorica     Open Access   (Followers: 1)
Research and Innovation in Language Learning     Open Access   (Followers: 1)
Research in African Literatures     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Reseñas CeLeHis     Open Access  
Respectus Philologicus     Open Access  
Restoration: Studies in English Literary Culture, 1660-1700     Full-text available via subscription   (Followers: 10)
RETORIKA : Jurnal Bahasa, Sastra, dan Pengajarannya     Open Access  
REVELL - Revista de Estudos Literários da UEMS     Open Access  
Review: Literature and Arts of the Americas     Hybrid Journal   (Followers: 1)
Revista Binacional Brasil - Argentina: Diálogo entre as ciências     Open Access  
Revista Chilena de Literatura     Open Access   (Followers: 2)
Revista de Culturas y Literaturas Comparadas     Open Access  
Revista de Estudios Hispánicos     Full-text available via subscription   (Followers: 6)
Revista de Estudios Norteamericanos     Open Access  
Revista de Estudos Culturais     Open Access  
Revista de Filología Alemana     Open Access   (Followers: 1)
Revista de Filología Románica     Open Access  
Revista de Filología y Lingüística de la Universidad de Costa Rica     Open Access  
Revista de Lenguas para Fines Específicos     Open Access   (Followers: 1)
Revista de Letras     Open Access  
Revista de Letras Norte@mentos     Open Access  
Revista de Llengua i Dret     Open Access  
Revista Desenredo     Open Access  
Revista Diacrítica     Open Access  
Revista do GEL     Open Access  
Revista Espirales : Revista para a integração da América Latina e Caribe     Open Access  
Revista Garrafa     Open Access  
Revista Guará : Revista de Linguagem e Literatura     Open Access  
Revista Hispánica Moderna     Full-text available via subscription   (Followers: 6)
Revista Iberoamericana     Full-text available via subscription   (Followers: 5)
Revista Internacional de Culturas y Literaturas     Open Access  
Revista intransitiva     Open Access  
Revista Investigações     Open Access  
Revista Lengua y Literatura     Open Access  
Revista Língua & Literatura     Open Access  
Revista Mídia e Cotidiano     Open Access  
Revista Prâksis     Open Access  
Revista Signos     Open Access  
Revista Surco Sur     Open Access  
Revista UNINTER de Comunicação     Open Access  
Revue Akofena     Open Access  
Revue de recherches en littératie médiatique multimodale     Open Access  
Revue des études slaves     Open Access  
Revue Internationale des Francophonies     Open Access   (Followers: 1)
Revue Romane     Hybrid Journal   (Followers: 3)
RiCognizioni : Rivista di Lingue e Letterature Straniere e Culture Moderne     Open Access  
River Teeth: A Journal of Nonfiction Narrative     Full-text available via subscription  
Rocznik Ruskiej Bursy     Open Access  
Romance Quarterly     Full-text available via subscription   (Followers: 9)
Romance Studies     Hybrid Journal   (Followers: 7)
Romanische Forschungen     Full-text available via subscription   (Followers: 3)
Romanische Studien     Open Access   (Followers: 1)
Romanticism on the Net     Open Access   (Followers: 7)
Room One Thousand     Open Access  
RUDN Journal of Language Studies, Semiotics and Semantics     Open Access  
RUDN Journal of Studies in Literature and Journalism     Open Access  
RUS : Revista de Literatura e Cultura Russa Universidade de São Paulo     Open Access  
Russian Journal of Linguistics     Open Access   (Followers: 1)
Russian Language Studies     Open Access   (Followers: 2)
Russian Literature     Hybrid Journal   (Followers: 2)
Russian Studies in Literature     Full-text available via subscription   (Followers: 3)
Sananjalka     Open Access  
SARE : Southeast Asian Review of English     Open Access  
Sartre Studies International     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Scandinavistica Vilnensis     Open Access  
Scando-Slavica     Hybrid Journal   (Followers: 3)
Schulz / Forum     Open Access  
Scientific Study of Literature     Hybrid Journal  
Scripta     Open Access   (Followers: 1)
SEL Studies in English Literature 1500-1900     Full-text available via subscription   (Followers: 12)
Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (SEFAD) / Selçuk University Journal of Faculty of Letters     Open Access  
Semiotika     Open Access  
Seoul Journal of Korean Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Sewanee Review     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Shakespeare     Hybrid Journal   (Followers: 16)
Shakespeare Bulletin     Full-text available via subscription   (Followers: 15)
Shakespeare Quarterly     Full-text available via subscription   (Followers: 27)
Shanlax International Journal of Arts, Science and Humanities     Open Access  
SHAW The Annual of Bernard Shaw Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 3)
Siglo XXI : Literatura y Cultura Españolas     Open Access  
Signo y seña     Open Access  
Signs : International Journal of Semiotics     Open Access  
Signs: Journal of Women in Culture and Society     Full-text available via subscription   (Followers: 47)
Sillages critiques     Open Access  
Sintesis     Open Access  
Sirena: poesia, arte y critica     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Slavia Antiqua. Rocznik poświęcony starożytnościom słowiańskim     Open Access   (Followers: 1)
Slavia Meridionalis     Open Access  
Slavica Revalensia     Open Access   (Followers: 1)
Slavistica Vilnensis     Open Access   (Followers: 1)
Slověne : International Journal of Slavic Studies     Open Access   (Followers: 1)
Social Dynamics: A journal of African studies     Hybrid Journal   (Followers: 3)
Social Interaction : Video-Based Studies of Human Sociality     Open Access   (Followers: 1)
Socio-anthropologie     Open Access   (Followers: 3)
South Asian Review     Hybrid Journal   (Followers: 2)
Southern Literary Journal     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Southern Quarterly     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Southern Review     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Sprache und Literatur     Full-text available via subscription  
Stanislavski Studies     Hybrid Journal  
Storytelling, Self, Society : An Interdisciplinary Journal of Storytelling Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 3)
StoryWorlds : A Journal of Narrative Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 18)
Studi Francesi     Open Access  
Studi Magrebini : North African Studies     Full-text available via subscription  
Studia Anglica Posnaniensia     Open Access  
Studia Aurea : Revista de Literatura Española y Teoría Literaria del Renacimiento y Siglo de Oro     Open Access   (Followers: 1)
Studia austriaca     Open Access   (Followers: 1)
Studia Azjatystyczne     Open Access  
Studia Białorutenistyczne     Open Access  
Studia Celtica Posnaniensia     Open Access  
Studia Iberystyczne     Open Access  
Studia Iranica     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Studia Litteraria et Historica     Open Access  
Studia Metrica et Poetica     Open Access  
Studia Neophilologica     Hybrid Journal   (Followers: 1)
Studia Pigoniana     Open Access  
Studia Romanica Posnaniensia     Open Access  

  First | 1 2 3 4 5     

Similar Journals
Journal Cover
Slavia Meridionalis
Number of Followers: 0  

  This is an Open Access Journal Open Access journal
ISSN (Print) 2392-2400
Published by ISS - PAS Homepage  [8 journals]
  • Społeczeństwo XXI wieku – zacieranie się granic, języków i kultur /
           The Society of the 21st Century – the Blurring of Borders, Languages and
           Cultures

    • Authors: Zbigniew Greń, Monika Kresa, Aleksandra Żurek-Huszcz
      Abstract: Artykuł wstępny do tomu / Editorial of the volume 
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2694
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Размиват ли се границите между
           езиковите нагласи в града и селото'

    • Authors: Красимира [Krasimira] Алексова [Aleksova], Руска [Ruska] Станчева [Stancheva]
      Abstract: Are the Boundaries Between Language Attitudes in Town and Village Deleted'The paper presents an analysis of data from a nationally representative survey of the language attitudes of Bulgarians regarding their opinions on the processes of language internationalization according to the respondent’s settlement type. The assumptions are that there will be opposition between language attitudes along the city-village axis. The analysis shows that language attitudes are not particularly influenced by the type of settlement: globalization, not urbanization, is the crucial process in the formation of language attitudes today. Czy zanikają granice między postawami językowymi w mieście i na wsi' W artykule przedstawiono analizę danych uzyskanych na podstawie reprezentatywnych w skali kraju badań postaw językowych Bułgarów według typu osiedlenia respondentów. Badania dotyczyły opinii respondentów na temat procesów internacjonalizacji współczesnych języków. Na wstępie założono, że na osi miasto-wieś wystąpi sprzeczność między postawami językowymi. Analiza pokazała, że typ osadnictwa nie oddziałuje w sposób szczególny na postawy językowe: dla kształtowania się owych postaw kluczowym procesem obecnie jest proces globalizacji, a nie urbanizacji. 
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2386
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Przełamywanie barier komunikacyjnych (na przykładzie wieloetnicznej i
           wielojęzycznej sytuacji społecznej Zaolzia)

    • Authors: Irena Bogoczová, Jiří Muryc
      Abstract: Breaking Communication Barriers (on the Example of the Multiethnic and Multilingual Situation of the Society in the Zaolzie Region)The present paper describes the language situation in several parts of Cieszyn Silesia (the Zaolzie region) in the Czech Republic. The research is based on authentic language material from two music (art) schools in Český Těšín and Třinec. The Třinec school has the official status of a bilingual Czech-Polish educational institution. These two establishments share several common features: both students and teachers come from either majority Czech or minority ethnic Polish communities; Polish children study in both institutions, although a larger group of these "foreign" students attends the school in Český Těšín. The authors analyze not only the spoken language itself but also the competence and language awareness of the respondents. They have come to the conclusion that interactions between the users of two (different) languages can be successful regardless of the fact whether each participant uses their own native tongue or that of their interlocutor, although they speak this language only at a basic level. Przełamywanie barier komunikacyjnych (na przykładzie wieloetnicznej i wielojęzycznej sytuacji społecznej Zaolzia)W artykule została opisana sytuacja językowa w czeskiej części Śląska Cieszyńskiego w Republice Czeskiej na podstawie autentycznego materiału językowego pochodzącego z dwóch szkół muzycznych (artystycznych) – jednej z Czeskiego Cieszyna, drugiej – z Trzyńca. Szkoła trzyniecka ma oficjalny status czesko-polskiej szkoły dwujęzycznej. Obie placówki łączy kilka cech wspólnych: zarówno uczniowie, jak i nauczyciele wywodzą się bądź z większościowego środowiska czeskiego, bądź należą do polskiej etnicznej wspólnoty mniejszościowej. W obu placówkach uczą się także dzieci z Polski, choć o wiele więcej takich „zagranicznych” uczniów uczęszcza do szkoły w Czeskim Cieszynie. Autorzy zajmują się nie tylko analizą samego języka mówionego, ale również kompetencją i świadomością językową badanych osób, dochodząc do wniosku, że interakcja między użytkownikami dwu (różnych) języków może przebiegać pomyślnie nawet wtedy, gdy każdy z nich używa własnego języka ojczystego (względnie gwary ojczystej) lub języka partnera komunikacji, chociaż język ten opanował tylko na poziomie podstawowym.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2387
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Samogłoski ustne gwary kurpiowskiej

    • Authors: Justyna Garczyńska
      Abstract: Oral Vowels in the Kurpie DialectThe aim of the article is a phonetic and acoustic description of stressed oral vowels occurring in the Kurpie dialect, depending on the gender and age of respondents. The realizations of the examined vowels were compared with the standard Polish pronunciation. It can be concluded that the dialectal realizations are best preserved for the vowels [ɔ] and [ɨ], and also for [a] in the group of women. The research results confirmed the disappearance of sounds [e], [ɑ] and [o]. In the analyzed material, the individual realizations were best maintained for [e] and then for [ɑ]. An inclined [o] was present only in one person. Dialectal realizations of vowels are better preserved by women and people of the oldest and middle generations. Samogłoski ustne gwary kurpiowskiejCelem artykułu jest opis fonetyczno-akustyczny akcentowanych samogłosek ustnych, występujących współcześnie w mowie trzech pokoleń Kurpiów, kobiet i mężczyzn. Gwarowe realizacje badanych samogłosek porównano z wymową ogólnopolską. Na podstawie analiz można stwierdzić, że realizacje gwarowe najlepiej zachowane są dla samogłosek [ɔ] oraz [ɨ], a w grupie kobiet także dla [a]. W grupie samogłosek pochylonych odrębne realizacje najlepiej utrzymują się dla [e], a następnie dla [ɑ], zaś [o] wystąpiło tylko u jednej kobiety. Gwarowe realizacje samogłosek lepiej zachowują kobiety oraz osoby z najstarszego i średniego pokolenia.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2391
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Przekraczanie granic dialektu – przypadek śląski. Analiza
           funkcjonalna

    • Authors: Zbigniew Greń
      Abstract: Crossing the Boundaries of Dialect – the Case of Silesia: A Functional Analysis The article presents the results of a functional analysis of Silesian texts used in internet communication. The linguistic corpus consists of texts from portals and websites related to Upper Silesia, Opole Silesia and Cieszyn Silesia (including the Czech part). If the Silesian isolect is used as the main means of communication, all communication functions can be performed. Texts in the Silesian code particularly often fulfill metatextual and representational functions. For some functions, language stylization is used. As stylistic means in Silesian texts, lexical  means from other codes are primarily used, i.e. from standard Polish, Czech, English, and German; lexemes with a clear slang character are included in the output codes. The commu­nicative functions of these stylistic means are primarily poetic and expressive. Przekraczanie granic dialektu – przypadek śląski. Analiza funkcjonalna W artykule przedstawiono wyniki analizy funkcjonalnej tekstów śląskich, wykorzysty­wanych w komunikacji internetowej. Korpus materiałowy pochodzi z portali i stron interneto­wych związanych z terenem Górnego Śląska, Śląska Opolskiego i Śląska Cieszyńskiego (łącznie z czeską częścią). W przypadku wykorzystania kodu śląskiego jako głównego środka komuni­kacji realizowane są wszystkie funkcje komunikacyjne. Teksty w kodzie śląskim szczególnie często realizują funkcję metatekstową i funkcję przedstawieniową. W wypadku niektórych funkcji sięga się po stylizację językową. W funkcji środków stylistycznych w tekstach śląskich wykorzystywane są przede wszystkim środki leksykalne z innych kodów: ogólnopolskiego, czeskiego, angielskiego, niemieckiego, w tym również leksemy o wyraźnym nacechowaniu slangowym w kodach wyjściowych. Funkcje komunikacyjne tych środków stylistycznych to przede wszystkim funkcja poetycka i funkcja ekspresywna.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2421
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • „Преходен“ език на юг от Екватора.
           Предефиниране на езика на българските
           емигранти в Австралия въз основа на
           предаването му между поколенията

    • Authors: Катя [Katia] Исса [Issa]
      Abstract: A “Transitional” Language South of the Equator: Redefining the Language of Bulgarian Immigrants in Australia Based on Its Transmission Between GenerationsIn the terminological apparatus of sociolinguistics, there are many unambiguous and ambiguous concepts that refer to the non-first language of different social groups. In line with the new European tendency, Bulgarian sociolinguistics names the language of Bulgarian emigrants around the world using terms offered in the theoretical papers of famous authors or schools working in the field of sociolinguistic emigration. The text proposed here is an attempt to redefine all these concepts and summarize them into one which indicates the hereditary Bulgarian emigrant language that is characteristic of the language of the Bulgarian immigrant community in Australia. Język „przejściowy” na południe od równika. Redefinicja języka bułgarskich imigrantów w Australii na podstawie jego przekazu międzypokoleniowegoW aparacie terminologicznym socjolingwistyki istnieje wiele pojęć, zarówno jednoznacznych, jak i nie w pełni jednoznacznych, odnoszących się do języka niebędącego językiem prymarnym różnych grup społecznych. Zgodnie z najnowszymi tendencjami w nauce europejskiej bułgarska socjolingwistyka określa język bułgarskich emigrantów na całym świecie z wykorzystaniem terminów proponowanych w pracach teoretycznych znanych autorów lub szkół zajmujących się emigracją z punktu widzenia socjolingwistyki. Proponowany tekst stanowi próbę przedefiniowania wszystkich tych pojęć i sprowadzenia ich do ujęcia, w którym wskazuje się na dziedziczony przez emigrantów język bułgarski jako czynnik wyróżniający społeczność bułgarskich imigrantów w Australii od strony językowej.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2418
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Najstarsi mieszkańcy współczesnej wsi a globalne zmiany
           społeczno-kulturowe (na przykładzie gminy Wręczyca Wielka). Studium
           socjolingwistyczne

    • Authors: Tomasz Jelonek
      Abstract: The Oldest Inhabitants of a Contemporary Village and Global Social and Cultural Changes (by the Example of Wręczyca Wielka Municipality): A Sociolinguistic StudyThe main purpose of this article is to show the influence of globalization-related social and cultural changes on the language and linguistic perception of the world presented by the oldest inhabitants of a contemporary village. The research material contains the informal utterances of respondents aged 65+, which were collected during geographical research from 2011 to 2020 in the area of Wręczyca Wielka municipality near Klobuck in the north of Silesia Province. The first part of the article is a short description of the traditional rural community. Next, the author describes the changes which have been seen in Polish villages since 1945. In the second part, on the basis of the respondents’ utterances, the author shows the influence of the aforementioned changes on the language and linguistic perception of the world of the oldest inhabitants of Wręczyca Wielka municipality. Najstarsi mieszkańcy współczesnej wsi a globalne zmiany społeczno-kulturowe (na przykładzie gminy Wręczyca Wielka). Studium socjolingwistyczneGłównym celem artykułu jest próba ukazania wpływu globalnych zmian społeczno-kulturowych na język i językowe postrzeganie świata przez najstarszych mieszkańców współczesnej wsi. Materiał badawczy stanowią nieoficjalne wypowiedzi informatorów powyżej sześćdziesiątego piątego roku życia, zgromadzone podczas badań terenowych w latach 2011–2020 w gminie Wręczyca Wielka na północy województwa śląskiego w powiecie kłobuckim. W pierwszej części artykułu scharakteryzowano pokrótce tradycyjną społeczność wiejską. Przybliżono także szeroko pojęte przemiany, które dokonały się na polskich wsiach po roku 1945. W drugiej części – na podstawie wypowiedzi informatorów – omówiono wpływ wspomnianych przemian na język i językowe postrzeganie świata przez najstarszych mieszkańców gminy Wręczyca Wielka.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2410
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Percepcja i ocena filmowej polszczyzny kresowej (na przykładzie
           "Wołynia" w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego)

    • Authors: Monika Kresa
      Abstract: Perception and Evaluation of the Polish Kresy Dialect (Based on Wołyń, Directed by Wojciech Smarzowski)The subject of the article are the results of an analysis of the perception and evaluation of linguistic styling in the film Wołyń (Volhynia), directed by Wojciech Smarzowski (2016). The analysis of the reception of these linguistic choices is the last element of the research process, which is difficult to conduct without discussing elements such as the genesis of the film, its plot, the creators and the markers used in the styling process. Therefore, in this article I briefly present these elements. The research material comprises the spontaneous reactions of Filmweb website users to the film and the responses of 182 people who took part in my survey. The analysis leads to the conclusion that linguistic styling is rarely discussed by forum users. If the viewers pay attention to it, they subject it to broad (not always justified) criticism. Among the col­lected statements, however, there were also some that testify to the high linguistic awareness of the audience in the discussed area. The results of the survey led to the conclusion that the hero’s speech, stylized in the Polish Eastern Borderlands Dialect, is identified by almost everyone (91%) as evidence of Eastern Borderlands origin. Among the differential markers, viewers mainly indi­cate phonetic markers typical of the Polish Eastern Borderlands Dialect (e.g., pronunciations of the type dz’ec’i, ł coronal) or general dialect (e.g. labialization). Percepcja i ocena filmowej polszczyzny kresowej (na przykładzie Wołynia w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego) Przedmiot artykułu stanowią wyniki analizy percepcji i oceny zabiegów filmowej stylizacji językowej w filmie Wołyń w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego (2016). Analiza odbioru tych zabiegów jest ostatnim elementem procesu badawczego i trudno ją przepro­wadzić bez omówienia takich elementów jak: geneza filmu, jego fabuła, twórcy oraz omó­wienie wykładników wykorzystanych w procesie stylizacji. W związku z tym w artykule pokrótce przedstawiłam te elementy. Materiał badawczy stanowią spontaniczne wypowiedzi na temat języka bohaterów Wołynia wyekscerpowane z forum internetowego Filmweb oraz odpowiedzi 182 osób, które wzięły udział w przygotowanej przeze mnie ankiecie. Analiza prowadzi do wniosku, że zabiegi stylizacyjne są jednym z tematów najrzadziej poruszanych przez użytkowników forum. Jeśli już widzowie zwracają na nie uwagę, to poddają je szerokiej (nie zawsze uzasadnionej) krytyce. Wśród zebranych wypowiedzi znalazły się jednak także takie, które świadczą o wysokiej świadomości językowej widzów w omawianym zakresie. Wyniki badań ankietowych prowadzą do wniosku, że stylizowana na polszczyznę kre­sową wypowiedź bohatera jest niemal przez wszystkich (91%) identyfikowana jako dowód jego kresowego pochodzenia. Wśród wykładników dyferencyjnych widzowie wskazują przede wszystkim wykładniki fonetyczne typowe dla polszczyzny kresowej (np. wymowa typu dz’ec’i, ł przedniojęzykowe) lub ogólnogwarowe (np. labializacja).
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2437
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Język polityków czeskich jako przykład mieszania kodów językowych w
           oficjalnych sytuacjach komunikacyjnych

    • Authors: Beata Kubok
      Abstract: The Language of Czech Politicians as an Example of Mixing Language Codes in Official Communication SituationsThe topic of this article is the language of politicians from two different cultural and linguistic circles that were active in politics after the Velvet Revolution (1989): Miloš Zeman and Karel Schwarzenberg. On the basis of selected statements from both these politicians, the topics they discuss will be presented using different language codes of the Czech language. This article examines the possibilities hidden in the high variability of the Czech language and the mechanisms of using it in the process of communicating with voters. Język polityków czeskich jako przykład mieszania kodów językowych w oficjalnych sytuacjach komunikacyjnychTematem artykułu jest język polityków pochodzących z dwóch odmiennych kręgów kulturowych oraz językowych, aktywnych w polityce po aksamitnej rewolucji (1989) – Miloša Zemana oraz Karela Schwarzenberga. Na podstawie wybranych wypowiedzi (z ostatnich dziesięciu lat) obu polityków zostaną przedstawione podejmowane przez nich tematy oraz zastosowane do ich prezentacji mieszane gatunki mowy, wykorzystujące różne kody językowe czeszczyzny. Artykuł śledzi możliwości ukryte w dużej wariantywności języka czeskiego oraz mechanizmy wykorzystania jej w procesie komunikowania się z wyborcami.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2409
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Funkcje ekspresywizmów gwarowych w komunikacji internetowej

    • Authors: Renata Kucharzyk
      Abstract: Functions of Dialectal Expressivisms in Internet CommunicationThe subject of the article is the functioning of dialectal expressivisms in unofficial internet communication. In their statements on internet forums, internet users use numerous dialectisms, a significant percentage of which are expressive lexemes. This group consists not only of dialect expressivisms, but also of neutral dialect lexemes that have become expressivisms in colloquial communication. In the analyzed texts, dialectal expressivisms perform various functions, namely nominative, evaluative, persuasive, identifying, characterizing and ludic. Often, the use of a particular lexeme involves the realization of several functions simultaneously, but only one of them is the main one, while the other is secondary. Funkcje ekspresywizmów gwarowych w komunikacji internetowejPrzedmiotem artykułu jest funkcjonowanie ekspresywizmów gwarowych w komunikacji internetowej o charakterze nieoficjalnym. Internauci w swoich wypowiedziach na forach internetowych wykorzystują liczne dialektyzmy, wśród których znaczący odsetek stanowią leksemy nacechowane ekspresywnie. Na tę grupę składają się nie tylko leksemy mające takie nacechowanie w gwarach, lecz także leksemy neutralne w wyjściowych systemach, które w komunikacji potocznej nabierają ekspresywności. Ekspresywizmy gwarowe w analizowanych tekstach pełnią różne funkcje, a mianowicie nominatywną, wartościującą, perswazyjną, identyfikującą, charakteryzującą i ludyczną. Często użycie konkretnego leksemu wiąże się z realizacją kilku funkcji równocześnie, ale tylko jedna z nich jest główna, inne – sekundarne.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2392
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Jak polscy kaktusiarze "mówią" o swoich roślinach

    • Authors: Tomasz Kurdyła
      Abstract: How Polish Cactus Growers “Talk” About Their PlantsThe hobby cultivation of cacti in Poland dates back to the 19th century, but it flourished most in the 1930s and 1960s. The language of cactus growers has developed in two official and colloquial varieties, in both of which official botanical terminology predominates. In the colloquial variety, jargon synonyms often appear. They are created by morphological derivation (decomposition and suffixation); less often, they are usually created by semantic derivation. Imagery and collocations are carriers of the linguistic image of cacti, which appear to cactus growers as being immature and requiring care, like children (there is a similar image of plants in Polish dialects). Women are mainly responsible for the evolution of this emotional sociolect variant. Jak polscy kaktusiarze „mówią” o swoich roślinachHobbystyczna uprawa kaktusów w Polsce sięga XIX wieku, największy rozkwit przeżywała w latach 30. i 60. ubiegłego stulecia. Język kaktusiarzy wykształcił się w dwu odmianach, oficjalnej i potocznej, obu mocno nasyconych oficjalną terminologią botaniczną, przy czym w wariancie potocznym (internetowym) często pojawiają się synonimy żargonowe, spotocyzowane. Tworzy się je na drodze derywacji morfologicznej (dekompozycja i sufiksacja), rzadziej semantycznej. Metaforyka oraz kolokacje są nośnikiem językowego obrazu kaktusów, które jawią się ich hodowcom jako istoty niedorosłe, wymagające opieki, niemal jak dzieci (podobny obraz roślin w gwarach polskich). Wykształcenie tego emocjonalnego wariantu socjolektu jest zasługą głównie kobiet.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2415
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Polskie miasta i wsie XXI wieku. Zacieranie się granic,
           języków i kultur

    • Authors: Halina Kurek
      Abstract: Polish Cities and Villages in the 21st Century: Blurring of the Borders, Languages and CulturesUp to the middle of the 20th century, big cities, as economic units and communities that were characterized by the very varied professional and social structure of their inhabitants, marked not only administrative borders but also clear linguistic and cultural borders for the traditional monolithic village. After the Second World War, due to various socio-economic processes which resulted in big cities absorbing the surrounding villages, the administrative borders also started to change. Migrations from villages to cities and improved education began the process of blurring cultural and linguistic borders in the 20th century. At the beginning of the 21st century, the phenomenon of linguistic-cultural unification was facilitated by the trend of inhabitants of big cities starting to move to suburban villages. However, the rapid intensification of this phenomenon was mainly influenced by the common availability of the internet. The English language and the American style of culture became the factors that unified the linguistic and cultural differences between Polish cities and villages. The first quarter of the 21st century marked the beginning of the process of blurring not only the cultural differences between the city and the village, but also the virtual borders between Polish culture and the foreign culture of the Western world. Polskie miasta i wsie XXI wieku. Zacieranie się granic, języków i kulturDo połowy XX wieku wielkie miasta jako organizmy gospodarcze i zbiorowości charakteryzujące się bardzo zróżnicowaną strukturą zawodową i społeczną ludności, oddzielały od monolitycznej, tradycyjnej wsi nie tylko granice administracyjne, lecz także wyraźne granice językowe i kulturowe. Po II wojnie światowej na skutek różnorodnych procesów społeczno-ekonomicznych, powodujących między innymi wchłanianie przez wielkie miasta okolicznych wsi, zmianom zaczęły też ulegać granice administracyjne. Migracje ze wsi do miast i wzrost poziomu wykształcenia ludności napływowej rozpoczęły w drugiej połowie XX wieku proces zacierania się również granic kulturowych i językowych. Na początku XXI wieku zjawisko unifikacji językowo-kulturowej znacznie przyspieszyła moda na osiedlanie się w podmiejskich wsiach mieszkańców dużych miast. Gwałtowne nasilenie się omawianego procesu nastąpiło jednak przede wszystkim na skutek powszechnej dostępności Internetu. Język angielski i kultura w stylu amerykańskim stały się czynnikami unifikującymi zróżnicowania językowe i kulturowe polskich miast i wsi. W pierwszej ćwierci XXI wieku rozpoczął się więc proces zacierania się granic językowo-kulturowych pomiędzy miastem a wsią, a także wirtualnych granic pomiędzy rodzimą kulturą polską a obcą kulturą świata zachodniego.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2402
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Feminativi v frazemih slovenskega jezika

    • Authors: Tjaša Markežič
      Abstract: Feminine Forms Derived from Masculine Nouns in Slovenian IdiomsThis article deals with feminine forms derived from masculine nouns in Slovenian idioms, collected in different dictionaries of Slovenian idioms. Examining the Gigafida 2.0 corpus indicates that the use of such idioms or parts thereof in everyday language is fairly widespread, and the examples are chosen to indicate the possible variety of these elements. We also noticed that a woman as a social being is still neglected. Some examples from Gigafida 2.0 corpus express an explicit negative connotation. Derywaty żeńskie od rzeczowników rodzaju męskiego w słoweńskich idiomachW artykule poddano analizie formy żeńskie derywowane od rzeczowników rodzaju męskiego występujących w słoweńskich idiomach, potwierdzonych w opracowaniach leksykograficznych języka słoweńskiego. Analiza materiału pozyskanego z korpusu Gigafida 2.0 pokazuje, że użycie idiomów tego typu lub ich fragmentów jest w języku potocznym stosunkowo częste. Materiał przykładowy ma również na celu wskazanie różnorodności ich występowania. Badania ujawniają wciąż jeszcze niższą pozycję społeczną kobiet, a niektóre przykłady z formami żeńskimi z korpusu Gigafida 2.0 wykazują wyraźnie negatywne konotacje.

      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2214
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • "(In)distinct Languages": Revisiting the Dualism of Literal and Literary
           Meaning in Roman Jakobson and Donald Davidson

    • Authors: Aleksandar Mijatović
      Abstract: (In)distinct Languages: Revisiting the Dualism of Literal and Literary Meaning in Roman Jakobson and Donald Davidson The paper traces the relationship between the literal and literary language that is found in structuralism and analytic philosophy. The paper’s gist provides a comparative account of Roman Jakobson’s and Donald Davidson’s notions of poetic language and their relation to the general idea of language as it is given in their work. In reconsidering Jakobson’s and Davidson’s arguments, I propose abandoning the dualistic hypotheses of the oppositions between literal and non-literal language, and between literal and literary language. I contend that the notions of first and literal meanings are necessary for other types of interpretation. The dualistic hypothesis requires the cascade model, which displays a bottom-top transition across hierarchically arranged levels of meanings. Instead, I outline the multilayered structure of language with two thresholds: mimetic and semiotic. Therefore, the cascade model should be replaced with the palimpsest model of concurring, merging, and blending layers of meanings. Języki (nie)odrębne. Jeszcze raz o dualizmie znaczeń, dosłownego i literackiego, u Romana Jakobsona i Donalda DavidsonaW artykule poddano analizie relacje między językiem dosłownym a językiem literackim, występujące w strukturalizmie i filozofii analitycznej. W rozważaniach istotna była konfrontacja koncepcji języka poetyckiego Romana Jakobsona i Donalda Davidsona oraz ich związku z ogólną ideą języka, jaką można znaleźć w ich pracach. Rozważając ponownie argumenty Jakobsona i Davidsona, autor proponuje porzucić dualistyczne hipotezy, zasadzające się na opozycji między językiem dosłownym a językiem niedosłownym oraz między językiem dosłownym a językiem literackim. Twierdzi, że pojęcia znaczenia pierwszego i dosłownego są niezbędne w innych typach interpretacji. Hipoteza dualistyczna wymaga modelu kaskadowego, który ukazuje przejście od dołu do góry przez hierarchicznie ułożone poziomy znaczeń. Zamiast tego autor zarysowuje wielowarstwową strukturę języka z dwoma poziomami: mimetycznym i semiotycznym i wskazuje na konieczność zastąpienia modelu kaskadowego palimpsestowym modelem współbieżności, łączenia i mieszania warstw znaczeniowych.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2407
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Jazyková krajina Banskej Bystrice (Kontinuita textov a
           križovatka etník)

    • Authors: Pavol Odaloš
      Abstract: Language Landscape of Banská Bystric (Continuity of Texts and Intersection of Ethnic Groups)The language landscape of Banská Bystrica is made up of visible language, which means written language in the form of contextually fixed words, sentences and complex sentences of a commercial and non-commercial nature. Non-commercial language fulfills a communicative function in terms of presenting basic orientation information in and around Banská Bystrica town, and about the town’s activities, the church and cemetery buildings, and monuments. Commercial language has a business function because it becomes part of the process of business transactions: first in the form of advertising texts offering commercial products; later in the form of information concerning goods offered directly by business facilities. The language landscape of Banská Bystrica is a collection of texts in Slovak, German and Hungarian and is a manifestation of the ethnolinguistic activities of Slovaks, Germans and Hungarians. Some texts in English, German, Latin, Russian and Romanian are evidence of the vitality of these languages in presenting facts about the present day and the history of this town. Krajobraz językowy Bańskiej Bystrzycy (kontinuum tekstów a krzyżowanie się grup etnicznych)Na krajobraz językowy Bańskiej Bystrzycy składają się teksty o charakterze komercyjnym i niekomercyjnym, dostępne w wersji wizualnej, powstałe w języku pisanym, w formie kontekstowo uwarunkowanych słów, zdań prostych i zdań złożonych. Język o charakterze niekomercyjnym pełni funkcję komunikacyjną w zakresie przekazywania podstawowych informacji orientacyjnych w mieście Bańska Bystrzyca i w jego okolicach, a także informacji o działalności związanej z miastem, o budynkach kościelnych i cmentarnych oraz o zabytkach. Język o charakterze komercyjnym pełni funkcję biznesową, ponieważ staje się częścią procesu obrotu gospodarczego: najpierw w postaci tekstów reklamowych oferujących produkty handlowe, później w formie informacji o produktach oferowanych bezpośrednio przez placówki handlowe i usługowe. Krajobraz językowy Bańskiej Bystrzycy tworzą teksty w językach słowackim, niemieckim i węgierskim, będące przejawem działalności etnolingwistycznej Słowaków, Niemców i Węgrów. Teksty w językach angielskim, niemieckim, rosyjskim, rumuńskim i po łacinie świadczą o istotnej roli tych języków w przedstawianiu faktów dotyczących współczesności i historii tego miasta.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2425
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Pragmaštylistický profil a poverenia titulku v alternatívnej
           internetovej žurnalistike

    • Authors: Vladimír Patráš
      Abstract: The Pragma-Stylistic Profile and the Purpose of Headlines in Alternative Internet Journalism Regardless of the type of carrier, the headline – a signal device and a gateway to a jour­nalistic piece of communication – meets four corresponding criteria. The usual mission of the visually noticeable frame component is to attract the recipients’ attention, to encourage their readiness to respond to the actual piece of communication, to mediate leitmotifs, and to define an acceptable genre affiliation of a journalistic product. Current internet jour­nalism is characterized by significant colloquialization. This manifests itself by blurring the borders between oralness and writtenness (printedness) in communication, in the style and in the ambiguity of the stylistic procedure, as well as by hybrid structures that are con­stantly being generated. Along with the primary functions of communication – stimulating, informative and persuasive function – genre volatility allows the application of other pre-determinations and functions in internet journalism: instructional, expressive, appellative, aesthetic, referential (descriptive), contact and meta-language. These can also be noticed in the pragma-stylistic profile and purpose of headlines. In the paper, the aforementioned processes, trends and consequences are explored using a databank of headlines from alter­native internet journalism. Profil pragmastylistyczny i funkcje nagłówków w alternatywnym dziennikarstwie internetowym Niezależnie od rodzaju nośnika, nagłówek – zapowiedź i wstęp do dziennikarskiego przekazu – spełnia cztery odpowiadające sobie kryteria. Standardowym zadaniem widocznego wizualnie elementu ramy tekstowej jest przyciągnięcie uwagi odbiorców, zachęcenie ich do gotowości reakcji na dany fragment komunikacji, zapośredniczenie motywów przewodnich oraz określenie możliwej do zaakceptowania dla nich przynależności gatunkowej produktu dziennikarskiego. Współczesne dziennikarstwo internetowe cechuje się wysokim poziomem potoczności. Przejawia się to zacieraniem granic między charakterem oralnym a pisanym (drukowanym) komunikacji, stylem i niejednoznacznością środków stylistycznych, a także nieustannym generowaniem struktur hybrydycznych. Wraz z podstawowymi funkcjami komunikacji, stymulującej, informacyjnej i perswazyjnej – zmienność gatunkowa pozwala na odwołanie się w dziennikarstwie internetowym do innych predeterminacji i funkcji: instruk­tażowej, ekspresyjnej, konatywnej, estetycznej, referencyjnej (opisowej), kontaktowej i metaję­zykowej. Potwierdzenie tych zjawisk można również zauważyć w profilu pragmastylistycznym i w roli nagłówków. W artykule wspomniane procesy zostały poddane analizie na materiale z korpusu nagłówków z alternatywnego dziennikarstwa internetowego.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2427
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Od dystansu do poufałości. Formuły powitalne listów elektronicznych
           kierowanych przez nauczycieli do rodziców

    • Authors: Anna Piechnik
      Abstract: From Formality to Familiarity: Greeting Formulas in Emails Written by Teachers to ParentsThe purpose of the article is the analysis of greeting formulas in emails written by teachers to parents. The linguistic material is based on 513 email messages sent to parents by means of an online parent portal (e-dziennik). The messages in question were sent by teachers representing a number of schools in Lesser Poland Province. The formal relationship between the participants of the communication and the written form of the exchanges clearly pertains to the traditional formality of the situation; as a result, expectations are raised in terms of the official style of utterances produced under these circumstances. The analysis of the obtained material indicates that greeting formulas used in emails diverge significantly from those used in official paper-based correspondence. Traditional formulas such as Szanowni Państwo (Dear Sir/Madame, Dear Sirs) are clearly replaced by formulas originating from direct verbal communication (Dzień dobry, Witam). There is an apparent tendency to become familiar with recipients by using emoticons or the language formulas present in private correspondence between people who have a close relationship. In addition to the lack of text segmentation, the overall linguistic layout and spelling strategies that prevail in both greeting formulas and the entire body of letters indicate a negligent attitude in terms of text layout. Od dystansu do poufałości. Formuły powitalne listów elektronicznych kierowanych przez nauczycieli do rodzicówCelem artykułu jest analiza formuł powitalnych w listach elektronicznych nauczycieli do rodziców. Bazę materiałową stanowi 513 e-maili kierowanych przez nauczycieli wybranych szkół w południowej Polsce do rodziców za pośrednictwem dzienników elektronicznych. Formalny typ relacji między uczestnikami komunikacji oraz pisemna forma komunikatu stanowią tradycyjnie jaskrawy wykładnik oficjalności sytuacji i – co za tym idzie – powodują oczekiwanie oficjalnego stylu komunikatu powstającego w takiej sytuacji. Analiza materiału pokazuje, że formuły inicjalne listów elektronicznych znacząco odbiegają od grzecznościowych form powitalnych stosowanych w oficjalnej korespondencji papierowej. Nad tradycyjnym Szanowni Państwo wyraźnie dominują formuły zaczerpnięte z bezpośredniej komunikacji ustnej (Dzień dobry, Witam). Daje się zauważyć skłonność do przełamywania dystansu w postaci stosowania zwrotów do adresata, charakterystycznych dla korespondencji prywatnej między osobami będącymi w bliskiej relacji uczuciowej czy używania emotikonów. Kształt językowy i ortograficzny znacznej części formuł inicjalnych (ale i całości listów) oraz brak segmentacji tekstów świadczą o braku dbałości o graficzną stronę wiadomości.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2394
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Некоторые контактнообусловленные
           явления в словенском диалекте долины
           Натизоне

    • Authors: Глеб [Gleb] Пилипенко [Pilipenko]
      Abstract: Some Contact-related Phenomena in the Slovenian Dialect of the Natisone ValleyThe paper discusses some contact-related phenomena in the phonetics, morphology and syntax of the Slovene dialect that is spoken in the Natisone Valley in Italy, a dialect belonging to the Littoral dialect group. The purpose of the study is to establish the origin of these phenomena and clarify the features of their functioning and areal distribution. The data for the analysis (oral speech of informants) was collected during field research in this region. The following phenomena are revealed: voicing of the voiceless dental alveolar s before sonorants; borrowing of prepositions and conjunctions; postposition of adjectives in noun groups; doubling of pronouns and nouns; temporal constructions are used to express dates. It is revealed that the analyzed constructions and items have a high degree of variability: they function along with their Slovenian counterparts. In some cases, we are dealing with contaminated forms (contaminated prepositions, temporal construction for expressing dates). The doubling of pronouns and nouns forms a broken area, and a similar phenomenon is found in the languages of the Balkan Sprachbund. Rezultaty kontaktów językowych w słoweńskim dialekcie Doliny Natisone, na wybranych przykładachW artykule omówiono niektóre zjawiska językowe jako rezultat kontaktów językowych z zakresu fonetyki, morfologii i składni, w słoweńskim dialekcie doliny Natisone we Włoszech, należącym do grupy dialektów przybrzeżnych. Celem artykułu jest ustalenie genezy tych zjawisk oraz opis sposobu funkcjonowania i obszarów występowania. Dane do analizy (wypowiedzi informatorów) zostały zebrane podczas badań terenowych w tym regionie. Ujawniają one następujące zjawiska: udźwięcznienie bezdźwięcznych spółgłosek zębowo-dziąsłowych przed sonornymi; zapożyczanie przyimków i spójników; postpozycja przymiotników w grupach rzeczownikowych; podwojenie zaimków i rzeczowników; wyrażanie dat przez określone konstrukcje czasowe. Okazuje się, że analizowane konstrukcje i formy charakteryzują się dużym stopniem zmienności, funkcjonują równolegle ze swoimi słoweńskimi odpowiednikami. W niektórych przypadkach mamy do czynienia z formami mieszanymi (mieszanymi konstrukcjami przyimkowymi, konstrukcjami czasowymi do wyrażania dat). Podwojenie zaimków i rzeczowników występuje na obszarze nierównomiernie, podobne zjawisko występuje w językach ligi bałkańskiej.

      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2388
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Kultura wysoka na służbie, czyli o mitologizmach we współczesnych
           stylach i odmianach polszczyzny

    • Authors: Magdalena Puda-Blokesz
      Abstract: High Culture on Duty or Mythology-Based Expressions in Contemporary Styles and Varieties of Polish The purpose of this article is to outline the stylistic and varietal extent of mythology-based expressions (of Graeco-Roman provenance), which include mythologically motivated linguistic units with varying formal (single words and polywords) and semantic (primary and secondary meanings) status. Due to their conventional origin, these units primarily belong to the literary variety of Polish. Additionally, they form the basis of numerous academic terms. To a much lesser degree, they also serve as fodder for other speech genres, styles and varieties of Polish that are conditioned by present-day cultural, civilizational and communicative changes, realized, for instance, in the language of journalists, internet users, public figures, manufacturers or owners of commercial and service facilities. The expressions in question are used in texts that differ stylistically, where they perform not only denotative-connotative but also axiological and expressive functions. Kultura wysoka na służbie, czyli o mitologizmach we współczesnych stylach i odmianach polszczyzny Celem niniejszego opracowania jest próba pokazania stylistycznego i odmianowego zasięgu mitologizmów (o grecko-rzymskiej proweniencji), do których można zaliczyć motywowane mitologicznie jednostki języka o różnym statusie formalnym (jedno- i wielowyrazowe) i semantycznym (o znaczeniu prymarnym i wtórnym). Jednostki te ze względu na swe konwencjonalne źródło przynależą przede wszystkim do książkowej odmiany polszczyzny. Dodatkowo, stały się one także podstawą wielu terminów naukowych. W nieznacznym stopniu zasilają też inne, warunkowane współczesnymi zmianami kulturowo-cywilizacyjnymi i komunikacyjnymi gatunki mowy, style i odmiany polszczyzny, realizujące się choćby w języku dziennikarzy, czynnych internautów, osób publicznych, producentów czy właścicieli obiektów usługowo-handlowych. Mitologizmy używane są zatem w tekstach o różnej stylistyce. Pełnią w nich funkcje nie tylko denotacyjno-konotacyjne, lecz także m.in. aksjologiczne i ekspresywne. 
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2389
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Рідна мова vs мова повсякденного
           спілкування в оцінках українців

    • Authors: Олена [Olena] Руда [Ruda]
      Abstract: Native Language vs the Language of Everyday Communication in Ukrainians’ OpinionsThe Russian language is used every day by a lot of Ukrainians who consider their native language to be Ukrainian and who attribute themselves to the largest ethnic community. Based on a mass survey respondents from different regions of Ukraine, as well as focus group discussions with Ukrainian and Russian-speaking residents of Kyiv, Lviv, Odesa and Kharkiv, how linguistic and ethnic self-identifications of Ukrainians correlate with the actual choice of language for everyday and situational communication is analyzed. Ukrainians’ interpretations of the concept of “native language” and their explanations regarding what language they use and why in different situations and with different speakers is described. Język ojczysty a język komunikacji codziennej w opiniach UkraińcówJęzyk rosyjski jest używany na co dzień przez wielu Ukraińców, którzy uważają język ukraiński za swój język ojczysty i zgłaszają swój akces do najliczniejszej w kraju społeczności etnicznej. Analizę wyboru języka w komunikacji codziennej i sytuacyjnie nacechowanej wykonano zarówno na podstawie wyników uzyskanych z szeroko przeprowadzonych badań ankietowych w różnych regionach Ukrainy, jak również przy wykorzystaniu materiałów zgromadzonych w trakcie dyskusji prowadzonych z celowo dobranymi grupami ukraińsko- i rosyjskojęzycznych mieszkańców Kijowa, Lwowa, Odessy i Charkowa, w których rozmówcom zadawano pytanie, w jaki sposób językowa i etniczna samoidentyfikacja Ukraińców koreluje z faktycznym wyborem języka. W artykule przedstawiono sposoby interpretacji przez Ukraińców pojęcia „język ojczysty” oraz zasady, jakimi się kierują w doborze języka w zależności od sytuacji komunikacyjnej i typu rozmówcy.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2414
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Język w procesie kształtowania nowych regionów w Polsce

    • Authors: Mirosława Sagan-Bielawa
      Abstract: Language in the Creation Process of the New Regions of PolandThe article concerns the influence of state reform on the evolution of regional identity. The aim of the article is to describe the role of language in these changes. In 1999, sixteen large regions (voivodeships) were established; it is significant that the contemporary names of these voivodeships refer to historical choronyms. The boundaries between administrative divisions and traditional ethnographic regions are indistinct due to the use of variant names like Małopolska, Podkarpacie, Pomorze Zachodnie instead of the formal names województwo małopolskie, podkarpackie, zachodniopomorskie etc., as well as the creation of new names of inhabitants (e.g. Zachodniopomorzanie, Małopolanie, Ślązacy, Lubuszanie) and nomina-abstracta (e.g. “małopolskość”, “podkarpackość”). The meaning of the Polish word region (‘area’, ‘territory’, also ‘private homeland’) became synonymous with województwo (‘voivodeship’, ‘province’). Furthermore, the blurred distinction between geographical and administrative names gives rise to the misconception that dialectal differentiation in Poland is related to the boundaries of voivodeships. Język w procesie kształtowania nowych regionów w PolsceArtykuł dotyczy ewolucji tożsamości regionalnej, jaka dokonała się w wyniku administracyjnej regionalizacji sprzed 20 lat. Celem artykułu jest pokazanie roli języka w tych zmianach. Nazwy 16 województw utworzonych w Polsce w 1999 roku nawiązują do historycznych nazw geograficznych, a same terminy województwo i region traktowane są jako synonimy. Użycie nazw typu Małopolska, Podkarpacie, Pomorze Zachodnie jako wariantywnych nazw województw (zamiast określeń województwo: małopolskie, podkarpackie, zachodniopomorskie itp.), tworzenie nowych nazw mieszkańców (np. Zachodniopomorzanie, Małopolanie, Ślązacy, Lubuszanie), a także abstrakcyjnych nazw cech (np. „małopolskość”, „podkarpackość”) powodują, że zaciera się różnica między podziałem administracyjnym a tradycyjnymi regionami. Mieszanie się nazewnictwa administracyjnego i geograficznego sprzyja również powstawaniu przekonania o istnieniu podziałów gwarowych i dialektalnych odpowiadających granicom województw.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2419
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Лінгвальні та позалінгвальні аспекти
           функціонування суржику в Україні

    • Authors: Світлана [Svitlana] Соколова [Sokolova]
      Abstract: Lingual and Extralingual Aspects of Surzhyk Functioning in UkraineSurzhyk is a mixed type of speech that is typical within modern Ukraine, where we can observe the coexistence of two major language codes, namely Ukrainian and Russian. These are represented by both literary variants and numerous subcodes, primarily Ukrainian dialects (including transitional dialects, with features related to Russian and Belarusian dialectal areas) and Russian colloquial speech with elements of slang. Some language scholars rank Surzhyk as a separate language subcode – as a peculiar type of pidgin – and try to study its structure (lexical composition, grammatical structure) and areal distribution of elements accordingly. At present, in addition to “classical” Surzhyk, a new type of mixed speech has also arisen on the Russian phonetic-grammatical basis with the involvement of a large number of Ukrainian lexemes (original or borrowed by the Ukrainian language), mainly terms, taken from different fields. This new type of mixed speech is Russian-Ukrainian Surzhyk.The report analyzes several samples of mixed speech. On the basis of this analysis, criteria for the qualification of a text are proposed either as an example of Surzhyk, or simply as speech with signs of interference. Such criteria include lingual (Ukrainian or Russian phonetic basis, levels of interference, number of foreign language implementations, variations within the text), social (language is higher in status at the moment of the occurrence of the phenomenon; the scope of the functioning of the idiom itself), territorial (depending on the speaker’s place of inhabitance – urban or rural) and personal (native/first language of the speaker, level of education, knowledge of the literary language). It was concluded that the new mixed speech differs from Surzhyk in terms of the number of used units of another language, linguistic levels of manifestation, scope of distribution, conditions of occurrence and personal characteristics of speakers, among which the level of education and possession of standard subcodes are of leading importance. It is a tran­sitional phenomenon in the process of the formation of Ukrainian as a state language. Językowe i pozajęzykowe aspekty funkcjonowania surżyka w UkrainieSurżyk to mieszany typ mowy, typowy dla współczesnej Ukrainy, gdzie obserwujemy współistnienie dwóch języków, ukraińskiego i rosyjskiego. Języki te są reprezentowane zarówno przez ich warianty literackie, jak i liczne subkody, przede wszystkim przez dialekty ukraińskie (w tym również dialekty przejściowe do rosyjskiego i białoruskiego obszaru dialektalnego) oraz przez potoczną odmianę języka rosyjskiego z elementami slangu. Niektórzy językoznawcy uważają surżyk za odrębny subkod językowy – swoisty rodzaj pidginu – i podejmują próby analizy jego struktury (leksykonu, gramatyki) i uwarunkowań z zakresu geografii językowej. Obecnie obok „klasycznego” surżyka pojawił się nowy typ mowy mieszanej, oparty na bazie fonetyczno-gramatycznej języka rosyjskiego, z udziałem dużej liczby leksemów ukraińskich (oryginalnych lub zapożyczonych do języka ukraińskiego), głównie terminów z zakresu wielu dziedzin. Ten nowy rodzaj mowy mieszanej to surżyk rosyjsko-ukraiński.W niniejszym tekście poddano analizie próbki tego typu mowy mieszanej. Na podstawie analizy zaproponowano kryteria dwojakiej kwalifikacji tekstu, bądź jako przykładu surżyka, bądź po prostu jako przykładu mowy z cechami interferencji. Kryteria te mają charakter lingwistyczny (ukraińska lub rosyjska baza artykulacyjna, zakres interferencji, liczba jednostek zaadaptowanych z języków obcych, poziom wariancji tekstowej), socjologiczny (język o wyższym statusie w momencie wystąpienia danego zjawiska; zakres funkcjonowania idiomu), terytorialny (w zależności od miejsca zamieszkania mówiącego – miejski lub wiejski) i indywidualny (ojczysty/pierwszy język mówiącego, poziom wykształcenia, znajomość języka literackiego). Stwierdzono, że nowa mowa mieszana różni się od surżyka pod względem liczby używanych jednostek z innego języka, płaszczyzny językowej jego realizacji, zasięgu i warunków jego występowania, indywidualnych cech mówiących, wśród których poziom wykształcenia i znajomość subkodów standardowych mają pierwszorzędne znaczenie. Mamy tu do czynienia ze zjawiskiem przejściowym w procesie uzyskiwania przez język ukraiński statusu języka państwowego.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2412
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Blurring the Boundaries between Real Worlds, Discourse Worlds and Text
           Worlds

    • Authors: Nelly Tincheva
      Abstract: Blurring the Boundaries between Real Worlds, Discourse Worlds and Text WorldsWhat do the article title ‘Black Widow Breaks Up With Kylo Ren’ and a Twitter message saying ‘The scene in The Departed where Mark Wahlberg shoots Matt Damon is the blueprint for how to handle corrupt cops’ have in common' Clearly, they both combine references to actors and movies, but do they combine them through the same cognitive technique(s)' This paper starts by addressing the question of how these two instances of reference differ. The line of argumentation that is supported suggests that a world-building theory needs to be employed in order to understand the difference. In doing this, the paper aims and contributes to the theoretical advancement of world-building approaches by arguing for the introduction of the concept of ‘Real Worlds’ in research on Text Worlds and Discourse Worlds. Data set sample analyses employing the Real World concept are included to verify the main theoretical premise. The analyzed texts cover traditional genres such as political speeches as well as modern-day, boundary-blurring genres such as Twitter messages. Zacieranie granic między światem rzeczywistym, światem dyskursu i światem tekstu Co mają wspólnego artykuł zatytułowany Czarna wdowa zrywa z Kylo Renem i wiadomość na Twitterze o treści „Scena w The Departed, w której Mark Wahlberg strzela do Matta Damona, jest schematem postępowania ze skorumpowanymi gliniarzami”' Oczywiście oba łączą odniesienia do aktorów i filmów, ale czy łączą je za pomocą tych samych technik poznawczych' Artykuł rozpoczyna się od odpowiedzi na pytanie, czym różnią się te dwa przypadki odniesienia. Wynikiem zaprezentowanej argumentacji jest sugestia, aby w celu zrozumienia różnicy między nimi wyjść od teorii tworzenia światów. Opowiedzenie się za wykorzystaniem koncepcji „świata rzeczywistego” w badaniach nad światem tekstu i światem dyskursu ma na celu rozwój i wzmocnienie teorii tworzenia światów. W weryfikacji podstawowej przesłanki teoretycznej w artykule uwzględniono wyniki analizy próbek ze zbioru danych, w których wykorzystano koncepcję „świata rzeczywistego”. Analizie poddano zarówno teksty reprezentujące tradycyjne gatunki, takie jak przemówienia polityczne, jak również teksty, w których dochodzi do zacierania granic międzygatunkowych, na przykład wiadomości w serwisie społecznościowym Twitter.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2381
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Słownictwo z zakresu komunikacji międzyludzkiej w polskich
           tekstach literackich

    • Authors: Anna Tyrpa
      Abstract: Vocabulary Concerning Human Communication in Polish Literary Texts Novels that cover action taking place in the 21st century refer to all kinds of social phe­nomena, including the ways in which people communicate, which are very different from those popular only 40 years ago. Literary works provide the names of devices (computer, laptop, palmtop, iPhone, iPad, tablet, smartphone), as well as the companies which manufacture them (Dell, Apple, Nokia, Samsung). Novels include the names of computer software (Windows, Word, Excel), social media (Facebook), and internet communicators (Messenger). There are also words that denote the activities performed while using these devices and applications (to log in, to click, to email, to google). The majority of these words originate from English and have international scope. Słownictwo z zakresu komunikacji międzyludzkiej w polskich tekstach literackich Powieści obyczajowe i kryminalne o akcji rozgrywającej się w XXI wieku rejestrują wszelkie zjawiska społeczne. Do nich można zaliczyć sposoby komunikowania się ludzi, tak różne od tych sprzed 40 lat. Utwory literackie dostarczają nazw urządzeń (komputer, laptop, palmtop, iPhone, iPad, tablet, smartfon) oraz firm je produkujących (Dell, Apple, Nokia, Samsung). Znajdujemy w nich nazwy programów komputerowych (Windows, Word, Excel), mediów społecznościowych (Facebook), komunikatorów (Messenger). Nie brak określeń czynności wykonywanych w trakcie ich używania (zalogować się, kliknąć, mailować, guglać). Absolutna większość tych słów pochodzi z języka angielskiego i ma zasięg międzynarodowy.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2428
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
  • Nowe zachowania językowe u najstarszego pokolenia
           mieszkańców wsi

    • Authors: Beata Ziajka
      Abstract: New Linguistic Behaviors in the Eldest Generation of Village InhabitantsThe objective of the paper is analysis of the eldest village inhabitants’ linguistic behaviors which result from the universalizing influence of general culture on folk language. The contemporary globalizing tendencies which are strongly reflected in rural environments result in the fact that the eldest generation is forced to include new words in their own dialectal vocabulary that refer to modern realities that often do not fall within the scope of the cultural, social and customary sphere of rural communities. The materials, which include verbal behaviors collected in 2015–2020 in the rural commune of Babice in Chrzanów district, indicate the villagers’ lack of linguistic competence in terms of knowledge of the newest layer of general Polish. This is because, in the verbal behaviors of the members of the eldest age group, we can find numerous forms of deviation, and new words are often pronounced using traditional dialectal phonetics. Morphological transformations also occur. The reasons for these transformations include articulation difficulties combined with etymological unclearness. New words are sometimes unclear to elder people, which is why semantic shifts often occur when transferring general Polish units into the dialectal code. Nowe zachowania językowe u najstarszego pokolenia mieszkańców wsiCelem artykułu jest analiza tych zachowań językowych najstarszych mieszkańców wsi, które wynikają z uniwersalizującego oddziaływania na język ludowy kultury ogólnej. Współczesne tendencje globalizacyjne, w sposób szczególny zaznaczające się w środowiskach wiejskich, powodują, że najstarsze pokolenie zmuszone jest włączać do własnego, gwarowego repertuaru językowego nowe słownictwo odnoszące się do współczesnych realiów, częstokroć niemieszczących się w sferze kulturowej, społecznej i obyczajowej wiejskich wspólnot. Egzemplifikacja materiałowa, którą stanowią zachowania werbalne zebrane w latach 2015–2020 na terenie wiejskiej gminy Babice w powiecie chrzanowskim, wskazuje jednakże na brak kompetencji językowej mieszkańców wsi w zakresie znajomości najnowszej warstwy polszczyzny ogólnej. W zachowaniach werbalnych najstarszej grupy wiekowej pojawiają się bowiem liczne formy dewiacyjne, słownictwo nowe często jest wymawiane z zachowaniem tradycyjnej fonetyki gwarowej. Dochodzi także do przekształceń na płaszczyźnie morfologicznej. Przyczyną tych modyfikacji bywają trudności artykulacyjne połączone z brakiem wiedzy o ich etymologii. Nowe wyrazy nie zawsze są w pełni zrozumiałe dla starszego pokolenia, dlatego też przenoszeniu jednostek ogólnopolskich do kodu gwarowego często towarzyszą przesunięcia semantyczne.
      PubDate: 2021-12-23
      DOI: 10.11649/sm.2408
      Issue No: Vol. 21 (2021)
       
 
JournalTOCs
School of Mathematical and Computer Sciences
Heriot-Watt University
Edinburgh, EH14 4AS, UK
Email: journaltocs@hw.ac.uk
Tel: +00 44 (0)131 4513762
 


Your IP address: 44.192.94.86
 
Home (Search)
API
About JournalTOCs
News (blog, publications)
JournalTOCs on Twitter   JournalTOCs on Facebook

JournalTOCs © 2009-