A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

  First | 1 2 3 4        [Sort by number of followers]   [Restore default list]

  Subjects -> PHILOSOPHY (Total: 766 journals)
Showing 201 - 135 of 135 Journals sorted alphabetically
Ethical Perspectives     Full-text available via subscription   (Followers: 12)
Ethical Theory and Moral Practice     Hybrid Journal   (Followers: 24)
Ethics     Full-text available via subscription   (Followers: 69)
Ethics & Bioethics     Open Access   (Followers: 4)
Ethics in Progress     Open Access  
Ethics, Medicine and Public Health     Full-text available via subscription   (Followers: 7)
Éthique en éducation et en formation : Les Dossiers du GREE     Open Access  
Éthique publique     Open Access   (Followers: 1)
Ethische Perspectieven     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Etikk i praksis - Nordic Journal of Applied Ethics     Open Access   (Followers: 1)
Études de lettres     Open Access   (Followers: 2)
Études phénoménologiques : Phenomenological Studies     Full-text available via subscription  
Études Platoniciennes     Open Access   (Followers: 1)
Études Ricoeuriennes / Ricoeur Studies     Open Access   (Followers: 2)
European Journal for Philosophy of Science     Partially Free   (Followers: 12)
European Journal of Islamic Finance     Open Access   (Followers: 2)
European Journal of Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 65)
European Journal of Pragmatism and American Philosophy     Open Access   (Followers: 3)
Facta Universitatis, Series : Philosophy, Sociology, Psychology and History     Open Access  
FairPlay, Revista de Filosofia, Ética y Derecho del Deporte     Open Access  
Faith and Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 7)
FALAH : Jurnal Ekonomi Syariah     Open Access  
Feminist Philosophy Quarterly     Open Access   (Followers: 4)
Fichte-Studien     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Film-Philosophy Journal     Open Access   (Followers: 9)
Filosofia e Educação     Open Access  
Filosofia Theoretica : Journal of African Philosophy, Culture and Religions     Open Access   (Followers: 1)
Filosofia Unisinos     Open Access  
Filosofia. Revista da Faculdade de Letras da Universidade do Porto     Open Access  
Filozofia Chrześcijańska     Open Access  
Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna     Open Access  
Filozofija i društvo / Philosophy and Society     Open Access  
FLEKS : Scandinavian Journal of Intercultural Theory and Practice     Open Access   (Followers: 1)
FOKUS : Jurnal Kajian Keislaman dan Kemasyarakatan     Open Access  
Folios     Open Access  
Food Ethics     Hybrid Journal   (Followers: 2)
Forum Philosophicum     Full-text available via subscription  
Franciscan Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Franciscanum. Revista de las ciencias del espíritu     Open Access  
Frónesis     Open Access  
Funes. Journal of Narratives and Social Sciences     Open Access  
Gestalt Theory. An International Multidisciplinary Journal     Open Access   (Followers: 1)
Global Bioethics     Open Access   (Followers: 5)
Global Forum on Arts and Christian Faith     Open Access  
Gnosis : Journal of Gnostic Studies     Hybrid Journal   (Followers: 1)
Gogoa     Open Access  
Graduate Faculty Philosophy Journal     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Grafía     Open Access  
Granì     Open Access  
Grazer Philosophische Studien     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Griot : Revista de Filosofia     Open Access  
Grotiana     Hybrid Journal  
GSTF Journal of General Philosophy (JPhilo)     Open Access   (Followers: 1)
Harvard Review of Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 6)
Hegel Bulletin     Full-text available via subscription   (Followers: 3)
Heidegger Studies     Full-text available via subscription  
Heroism Science     Open Access  
Hic Rhodus : Crisis capitalista, polémica y controversias     Open Access  
HiN : Alexander von Humboldt im Netz. Internationale Zeitschrift für Humboldt-Studien     Open Access  
Histoire Épistémologie Langage     Open Access  
History and Philosophy of Logic     Hybrid Journal   (Followers: 6)
History and Philosophy of the Life Sciences     Hybrid Journal   (Followers: 5)
History of Communism in Europe     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Hobbes Studies     Hybrid Journal   (Followers: 1)
HONAI : International Journal for Educational, Social, Political & Cultural Studies     Open Access  
HOPOS : The Journal of the International Society for the History of Philosophy of Science     Full-text available via subscription   (Followers: 8)
Horizonte : Revista de Estudos de Teologia e Ciências da Religião     Open Access   (Followers: 2)
Horyzonty Wychowania     Open Access  
HTS Theological Studies     Open Access   (Followers: 9)
Humanidades em diálogo     Open Access  
Humanidades Médicas     Open Access  
Humanist Studies & the Digital Age     Open Access   (Followers: 9)
Humanistic Management Journal     Hybrid Journal  
Hume Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Husserl Studies     Hybrid Journal   (Followers: 1)
Idealistic Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Idéias     Open Access  
Ignis (Revista de estudiantes)     Open Access  
IJIBE (International Journal of Islamic Business Ethics)     Open Access  
Ijtimaiyya : Jurnal Pengembangan Masyarakat Islam     Open Access  
Ikonomika : Jurnal Ekonomi dan Bisnis Islam     Open Access  
Impact : The Philosophy of Education Society of Great Britain     Free   (Followers: 4)
Informal Logic     Open Access   (Followers: 9)
Ingenium. Revista Electrónica de Pensamiento Moderno y Metodología en Historia de la Ideas     Open Access  
Inquiry : An Interdisciplinary Journal of Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 27)
Inquiry : Critical Thinking Across the Disciplines     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
INSANCITA : Journal of Islamic Studies in Indonesia and Southeast Asia     Open Access  
Intellèctus     Open Access  
Interações : Cultura e Comunidade     Open Access  
Interespe. Interdisciplinaridade e Espiritualidade na Educação     Open Access  
International Gramsci Journal     Open Access  
International Journal for Philosophy of Religion     Hybrid Journal   (Followers: 51)
International Journal for the Study of Skepticism     Hybrid Journal   (Followers: 2)
International Journal for Transformative Research     Open Access  
International Journal of Applied Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 5)
International Journal of Divination and Prognostication     Full-text available via subscription  
International Journal of Engineering, Social Justice, and Peace     Open Access   (Followers: 5)
International Journal of Ethics Education     Hybrid Journal   (Followers: 1)
International Journal of Innovation Studies     Open Access   (Followers: 1)
International Journal of Philosophical Studies     Hybrid Journal   (Followers: 7)
International Journal of Philosophy & Social Values     Open Access  
International Journal of Philosophy and Theology     Hybrid Journal   (Followers: 3)
International Journal of Philosophy Study     Open Access   (Followers: 5)
International Journal of Social Quality     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
International Journal of Technoethics     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
International Journal of the Platonic Tradition     Open Access   (Followers: 5)
International Journal of Zakat     Open Access  
International Journal of Žižek Studies     Open Access   (Followers: 2)
International Philosophical Quarterly     Full-text available via subscription   (Followers: 9)
International Studies in Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
International Studies in Philosophy Monograph Series     Full-text available via subscription  
International Studies in the Philosophy of Science     Hybrid Journal   (Followers: 15)
Iqtishoduna : Jurnal Ekonomi Islam     Open Access  
Isegoría     Open Access  
Islamic Sciences     Open Access  
Isonomía. Revista de Teoría y Filosofía del Derecho     Open Access  
ÍSTMICA. Revista de la Facultad de Filosofía y Letras     Open Access  
Ítaca     Open Access  
Itinera     Open Access  
Ius Humani: Revista de derecho     Open Access  
JICSA : Journal of Islamic Civilization in Southeast Asia     Open Access  
JOHME : Journal of Holistic Mathematics Education     Open Access   (Followers: 3)
Journal for Continental Philosophy of Religion     Full-text available via subscription  
Journal for Peace and Justice Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Journal for the History of Analytical Philosophy     Open Access   (Followers: 5)
Journal for the Study of Religions and Ideologies     Open Access   (Followers: 8)
Journal of Aesthetic Education     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Journal of Aesthetics and Phenomenology     Full-text available via subscription   (Followers: 8)
Journal of Analytic Divinity     Open Access  
Journal of Applied Animal Ethics Research     Full-text available via subscription   (Followers: 1)
Journal of Applied Hermeneutics     Open Access   (Followers: 1)
Journal of Applied Non-Classical Logics     Hybrid Journal   (Followers: 2)
Journal of Applied Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 43)
Journal of Arts and Humanities     Open Access   (Followers: 23)
Journal of Business Ethics Education     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Journal of Catalan Intellectual History     Open Access  
Journal of Catholic Social Thought     Full-text available via subscription   (Followers: 3)
Journal of Chinese Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 11)
Journal of Critical Realism     Hybrid Journal   (Followers: 5)
Journal of Dharma Studies     Hybrid Journal  
Journal of Early Modern Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 19)
Journal of East Asian Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 1)
Journal of Educational Thought / Revue de la Pensée Educative     Full-text available via subscription  
Journal of Empirical Research on Human Research Ethics     Full-text available via subscription   (Followers: 5)
Journal of Ethics & Social Philosophy     Open Access   (Followers: 27)
Journal of French and Francophone Philosophy     Open Access   (Followers: 4)
Journal of Friends of Lutheran Archives     Full-text available via subscription   (Followers: 2)
Journal of Global Ethics     Hybrid Journal   (Followers: 12)
Journal of Graduate Studies Review     Open Access  
Journal of Humanistic Mathematics     Open Access   (Followers: 1)
Journal of Humanities of Valparaiso     Open Access  
Journal of Indian Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 11)
Journal of Islamic Education     Open Access   (Followers: 1)
Journal of Islamic Ethics     Open Access  
Journal of Islamic Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 6)
Journal of Japanese Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 8)
Journal of Law, Medicine & Ethics     Hybrid Journal   (Followers: 23)
Journal of Literature and Trauma Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 8)
Journal of Media Ethics : Exploring Questions of Media Morality     Hybrid Journal   (Followers: 14)
Journal of Medical Ethics     Partially Free   (Followers: 32)
Journal of Medical Ethics and History of Medicine     Open Access   (Followers: 17)
Journal of Medicine, Physiology and Biophysics     Open Access  
Journal of Modern Philosophy     Open Access   (Followers: 3)
Journal of Moral Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 36)
Journal of Nietzsche Studies     Full-text available via subscription   (Followers: 5)
Journal of Philosophical investigations     Open Access   (Followers: 2)
Journal of Philosophical Logic     Hybrid Journal   (Followers: 9)
Journal of Philosophical Research     Full-text available via subscription   (Followers: 5)
Journal of Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 29)
Journal of Philosophy in Schools     Open Access  
Journal of Philosophy, Culture and Religion     Open Access   (Followers: 1)
Journal of Political Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 65)
Journal of Religion and Business Ethics     Open Access   (Followers: 3)
Journal of Religion and Violence     Hybrid Journal   (Followers: 9)
Journal of Responsible Technology     Open Access  
Journal of Scottish Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 2)
Journal of Social Philosophy     Hybrid Journal   (Followers: 27)
Journal of Speculative Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 6)
Journal of Spiritual Formation and Soul Care     Hybrid Journal  
Journal of the American Philosophical Association     Hybrid Journal   (Followers: 1)
Journal of the Gilded Age and Progressive Era     Full-text available via subscription   (Followers: 9)
Journal of the History of Philosophy     Full-text available via subscription   (Followers: 46)
Journal of the Philosophy of Games     Open Access   (Followers: 1)
Journal of the Philosophy of History     Hybrid Journal   (Followers: 15)
Journal of the Philosophy of Sport     Hybrid Journal   (Followers: 6)
Journal of the Sociology and Theory of Religion     Open Access   (Followers: 2)
Journal of the Warburg and Courtauld Institutes     Full-text available via subscription   (Followers: 6)
Journal of Theoretical & Philosophical Psychology     Full-text available via subscription   (Followers: 4)
Journal of Urdu Studies     Hybrid Journal  
Journal of Values Education / Değerler Eğitimi Dergisi     Open Access  
Journal of World Philosophies     Open Access   (Followers: 1)
Juris (Jurnal Ilmiah Syariah)     Open Access  
Jurisprudence     Hybrid Journal   (Followers: 17)
Jurnal Dinamika Penelitian : Media Komunikasi Penelitian Sosial Keagamaan     Open Access  
Jurnal Ekonomi dan Bisnis Islam (Journal of Islamic Economics and Business)     Open Access  
Jurnal Filsafat     Open Access  
Jurnal Konseling Gusjigang     Open Access  
Jurnal Living Hadis     Open Access  
Jurnal Theologia     Open Access  
Jurnal Ushuluddin     Open Access  

  First | 1 2 3 4        [Sort by number of followers]   [Restore default list]

Similar Journals
Journal Cover
Journal of Philosophical investigations
Number of Followers: 2  

  This is an Open Access Journal Open Access journal
ISSN (Print) 2251-7960 - ISSN (Online) 2423-4419
Published by Tabriz University of Medical Sciences Homepage  [1 journal]
  • بررسی پارادوکس اختیار انسان و تقدیر الهی
           در فلسفه ابن سینا

    • Abstract: برخی تعارضاتِ فلسفی - کلامی در مبحث علم پیشین، اراده و قدرت خداوند با مسالة جبر و اختیار انسان همچنان مورد نزاع و گفتگوی شارحان و صاحب نظران است. بازخوانی و تحلیل آراء ابن سینا درباره تأثیر اراده انسان در نظام علی و معلولی عالم و راهکار وی در حل پارادوکس اختیار و تقدیر الهی تحقیق در این مسأله را ضرورت می بخشد. ابن سینا نظام اراده و اختیار را ضمن علم عنایی خداوند به نظامِ احسن تبیین می کند. به نظر او انسان دارای نحوه ای اراده است که با اختیار آنچه که قوۀ ناطقه آن را خیر تشخیص می دهد مورد اراده و مشیت خداوند قرار گرفته است. اختیار و ارادة انسان می تواند قوۀ شوقیه یا عملی خود را - بجای آنکه تحتِ انگیزش قوای پست تر حیوانی نظیر قوای شهوانی یا غضبی باشد - در جهتِ تحقق صور عقلی متحقق سازد. در اخذ و التفات به چنین امکانی است که انسان در مسیر تقدیر یعنی اعطای اختیار به معنای گزینش خیر و زیبایی و خوبی ، از طریق قوۀ عاقله قرار می گیرد. از دیدگاه شیخ الرییس اختیار انسان ، به معنای قرار گرفتن در طول اراده الهی و عنایت او برای فعلیت و تحقق نظام احسن است. این جستار با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است.
       
  • بررسی نقش عمل در استکمال عقل نظری در آراء
           مشائیان (کندی، فارابی و ابن سینا)

    • Abstract: در این نوشتار آراء مشائیان نظیر کندی، فارابی و ابن سینا ذیل نقش عمل در استکمال عقل نظری با روش تحلیل منطقی بررسی می شود. اهمیت تحقیق به سببِ تبیین میان عمل و علم است که به نوعی ارتباط میان مابعدالطبیعه و اخلاق و شکاف میان نظر و عمل را در فلسفه مشائی این متفکران روشن می کند. ضرورت تبیین موضوع در آراء این متفکران نشان دادن نوع تکامل و رویکرد مشائی ضمن بحث تأثیر علم و عمل در جهت سعادت است. نتایج تحقیق نشان می دهند که کندی بر اساس اتصال نفس به صورتهای معقول در رویا به این نظریه پرداخته است. فارابی ضمن بحث سعادت و به فعلیت رسیدن عقل بالقوه انسانی نظریه اش را مطرح می کند اینکه انسان با دریافت صورتهای کلی یا آنچه خداوند از طریق وحی برای انسانها فرستاده، به سعادت خود یعنی استکمال قوه ناطقه و عقل نظری نائل می شود. ابن سینا رابطه علم و عمل را دوسویه می داند به نظر او استکمال قوه عقل انسانی از بالقوه و هیولانی تا مستفاد بواسطه عقل فعال است اما پس از آنکه عقل انسان فعلیت یافت، برای اتصال در شدت و مراتب والاتر نیاز به اعمالی دارد که بواسطه آن از امور مادی و جسمانی فارغ شده و قابلیت دریافت و اتحاد با صور کلی را داشته باشد.
       
  • سه مرتبه حرکت بر مبنای سه سیر فلسفی
           ملاصدرا: حرکت طبیعی، حرکت جوهری، تجدد
           امثال

    • Abstract: مورد پذیرش اهل تحقیق است که ملاصدرا سه سیر فلسفی اصالت ماهیت، اصالت وجود وحدت تشکیکی و اصالت وجود وحدت شخصی را تجربه کرده است؛ روشن است که بحث حرکت نیز به عنوان بحثی مهم و اصلی در حکمت صدرا، به تبع این سه سیر دچار تحول شده باشد؛ در این موضوع، قول به «حرکت طبیعی» متناسب سیر اول، قول به «حرکت جوهری»، متناسب سیر دوم و قول به «تجدد امثال» متناسب با سیر سوم فلسفی ملاصدراست؛ که هر کدام لازمه های خود را به همراه دارند و موجب تحول مباحث تابع می شوند. ما در این مقاله ضمن پرداختن به مباحث یاد شده، به طور ضمنی بر طولی بودن رابطه حرکت طبیعی، حرکت جوهری و تجدد امثال و تبعیت آنها از سیر طولی حکمت صدرایی تاکید کرده ایم.
       
  • طبیعت‌گرایی یا مضمون هستی‌شناختی؟
           فیزیکالیسم و ذهنیت بنیادی: یک رویکرد
           تاریخی

    • Abstract: بیشترِ فیزیکالیست‌ها بر این باورند که فیزیکالیسم دیدگاهی است که اساساً وجود ذهنیت بنیادی را چه در قالب جوهر و چه در قالب ویژگی رد می‌کند. بنابراین، با توجه به این‌که فیزیکالیست‌ها عمدتاً از پسینی بودن فیزیکالیسم نیز دفاع می‌کنند، به نظر آن‌ها اگر در نظریه‌ی علمیِ (فیزیکیِ) آینده، ذهنیت بنیادی به عنوان مفهومی فیزیکی پذیرفته شود، فیزیکالیسم اِبطال خواهد شد. در مقابل، برخی فیلسوفان هم هستند که باور دارند که هسته‌ی اصلیِ فیزیکالیسم تسلیم بودن در برابر متافیزیکِ علم (مخصوصاً فیزیک) است؛ آن‌چه می‌توان آن را علم‌گرایی خواند و ربط وثیقی با طبیعت‌گراییِ روش‌شناختی دارد. از این‌رو، طبق نظر این گروه، اگر فیزیک‌دانان در آینده، ذهنیت بنیادی را به عنوان بخشی از نظریه‌ی فیزیکی بپذیرند، فیزیکالیسم اِبطال نمی‌شود و فیزیکالیست‌ها به طور سازگار ذهنیت بنیادی را به عنوان امری فیزیکی خواهند پذیرفت (یا باید چنین کنند). در این مقاله، استدلال می‌کنم که شواهد تاریخی به‌نفعِ تلقی دوم از فیزیکالیسم است. نخست، برخی شواهد تاریخی را برمی‌شمرم که به نظر می‌رسد نشان می‌دهند که ریشه‌ی تاریخیِ فیزیکالیسم، شکست آن دسته از تبیین‌ها – ش&#...
       
  • The relativity of the subject of truth in Badiou philosophy

    • Abstract: Badiou introduces a concept of the subject that is different from previous philosophers. He connects the subject with the event and the truth and goes so far as to introduce the subject as part of the truth process. According to Badiou, not every human being is necessarily a subject, but in the face of an event and the acceptance of its occurrence, the person in the situation becomes the subject. Therefore, the subjectivity of every human being depends on accepting the event and participating in the process of producing truth.thoes who use all their human abilities and qualities to serve the truth. For Badiou,in truth procedure subjects do not choose a truth. Rather,a truth creates its subjects and can make situation’s normal objects as some active subjects. in other words,Badiou concludes Dependent on a truth that appears as an eventual,radical novelty in the situation, a subject is a forced exception,always coming in the second placeAccording to the authors of the article, By introducing features such as fidelity,intervention, perseverance and other conscious activities of the subject, Badiou Confirms the existence of a two-way relationship between subject and truth; A relationship for which the best name is dialectic.Badiou speaks of the subject of truth,but in our opinion,the subjective dimensions of truth should not be ignored.so, just as there is a subject of truth,there is also a subjective truth and The word dialectic is the best interpretation to express this mutual communication.
       
  • درون‌ماندگاری فرّار است! نقدی بر خوانش
           نظریة زبان یلمزلف به‌مثابه نقد عقل محض
           زبانی

    • Abstract: مقالة حاضر نقدی است بر خوانش صفایی (۱۴۰۰) از گلوسم‌شناسی یلمزلف به‌مثابه «نقد عقل محض زبانی». صفایی در خوانش انتقادی خود از کتاب «تمهیدات»، با ارجاع به انگارة شناختی کانت و چند رویکرد دیگر، نظریة زبان یلمزلف را پیشینی، غیرتجربی، محض، عقل‌گرا و متعالی می‌داند. ما، پس از ارائة نکاتی دربارة نسبت «تمهیدات» با کلیت نظریة زبان و نیز اشاره‌ای به چند مسئله پیرامون ترجمة فارسی اثر، موارد اصلی نقد صفایی را با رجوع به گسترة وسیع‌تری از آثار یلمزلف مورد سنجش قرار می‌دهیم. با اتکا به انگارة معرفت‌شناختی کانتی، به این نتیجه می‌رسیم که معرفت این نظریه، برخلاف خوانش منتقد، «پسینی تحلیلی» است. با بررسی مسئلة «درون‌ماندگاری»، درمی‌یابیم که اطلاق صفات «حلولی» و «متعالی» به این نظریه نادرست است. در مورد «ساختار»، تصریح می‌کنیم که این نظریه «برساختی» است و در آن «ضرورت پیشینی» بر ساختار تحمیل نمی‌شود. در کل، ما نظریة یلمزلف را از حیث روش‌شناسی و معرفت‌شناسی تجربی، پسینی، استنتاجی، خود‌اندیش، برساختی، تجربه‌گرا و درون‌ماندگار توصیف می‌کنیم و نتیجتاً، قراردادن آن در زمرة نظریه‌های «عینیت‌گرا»ی مورد نقد لی&...
       
  • ارزشیابی بدون تخلف، در آموزش های آنلاین:
           با استناد به دو نظریه سطوح شناختی
           بنجامین بلوم و هرمنوتیک فلسفی هانس گئورگ
           گادامر

    • Abstract: هدف پژوهش طراحی الگویی ارزشیابی تحصیلی بدون تخلف و در عین حال رشددهنده، با استناد به اندیشه هانس گئورگ گادامر و بنجامین بلوم است. این پژوهش از نوع پژوهش های کیفی است که با استناد به سطوح یادگیری بلوم، و رخداد فهم در اندیشه گادامر، روشی ارائه دهد که هم رسالت آموزش را برآورد و در ایامی که آموزش بصورت آنلاین است، احتمال تخلف را کم نماید . در سطوح یادگیری مدنظر بلوم سطوح بالاتر(مثلا سطح ارزشیابی) هم طرح سئوال و هم پاسخ بدان بالاترین سطح تامل را می طلبد. در اندیشه گادامر نیز فهم بعنوان یک رخداد، صرفا به باز آفرینی محدود نشده و در اتفاقی بدیع در اثر تاملات تاملی فرد با غیر رخ می دهد. محقق با استناد به این دو نظریه و ترکیب سازوار ایندو نوعی از ارزشیابی را تعریف می کند که بالاترین حد تفکر و تامل و آفرینش رخ می دهد در این نگاه ارزشیابی تکنیکی برای رشد می باشد. الگو بدین صورت است که طراحی و پاسخ به سئوالات توسط خود فراگیر رخ می دهد و بخشی از امتیاز به طراحی سئوال اختصاص می یابد و به هر میزان سطح بالا و تاملی باشد امتیاز بالاتر ازین بخش دریافت می نماید. طرح سئوال سطح بالاتر نیاز تسلط طراح به محتوا و پیام متن دارد. با این اوصاف فراگیر ناگزیر از ط&...
       
  • رویکرد فلسفی به آشنایی زدایی در اشعار
           معاصر ایران

    • Abstract: در این مقاله سعی داریم نشان دهیم که آشنایی‌زدایی (Defamiliarization) اساسا رویکردی فلسفی به پدیده ها مخصوصاً در ساحت زبان و ادبیات و شعر است. در این راستا رویکرد ساختارشکنانه دریدا به مثابه تفاوط قرابت بیشتری با مفهوم آشنایی زدایی شکلوفسکی دارد.. اساساً ذهنیت ما امری زبانی است و در این میان شعر تبلور این نوع ذهنیت است. از اینرو بر همین اساس نیز می‌توان گفت که ذهنیت در بافت زبانی ساخته می‌شود و در تفکر پساساختارگرایانی مثل بارت، دلوز، دریدا، لیوتر این ساخته شدن همواره در قالب زبان شکل می‌گیرد. آنچه بطو خاص در تفاوط (difference) دریدایی و بطو عام در آشنایی زدایی شکلوفسکی درخصوص زبان حائز اهمیت است این که هرگز نمی‌توانیم بگوییم که کاملاً به معنای یک کلمه یا جمله یا عبارت رسیده‌ایم و دیگر تمام. معنا هرگز در یک جهان به طور تمام و کمال حضور ندارد. لیکن در این نوشتار به هنجارگریزی به مثابه آشنایی زدایی در اشکال مختلف می پردازیم و به یکی از از این هنجارگریزی ها یعنی از نوع آوایی بسنده کرده و نمونه و مصادیقی از اشعار شاعران معاصر ایرانی از طیف سنتی و رمانتیک در تایید این نوع هنجارگریزی می پردازیم. شاعران مورد بحث در این مقاله عبارتند از سیمین بهبهانی، ملک...
       
  • عقل در محدوده ی دین تنها از نگاه امام
           محمد غزالی

    • Abstract: غزالی ضمن تأکید بر وجود ارتباط محکم بین عقل و دین بر این باور است که برخی از عقاید دینی نیازمند تأیید عقلی به معنای عقل نظری است، اما عقل را در درک عملی دین ناتوان دانسته است و دین را ارزشمندتر از عقل می داند. او معتقد است عقل مقدمه‌ای است برای ورود به ساحت دین. بنابراین او عقل را به کلی کنار نگذاشته و آن را مقدمه‌ای برای رسیدن به ساحت دین در نظر گرفته است و نقش آن را در دریافت حقایق دینی می‌پذیرد. این متکلم دست عقل را در رساندن انسان به سعادت حقیقی کوتاه می داند، و مقام عقل را در مقابل مقام ایمان تنزل می بخشد. در واقع او عقل را شارح دین می‌داند. با این وجود او بین عقل و دین پیوند عمیقی قائل است و عقل را بهترین پشتیبان برای دین به حساب می آورد. غزالی فقط با عقلی مخالف است که به توان خود و بدون مبنا قرار دادن روش های دیگر سعی می‌کند به باور برسد. از این رو در این مقاله به ارتباط عقل و دین پرداخته شده است. روش این تحقیق از نوع روش کیفی با استفاده از مطالعه هرمنوتیکی شخصیت و متون غزالی می باشد.
       
  • احتمالِ وجودِ عالمِ پس از مرگ و آموزه‌ی
           ثواب و عقاب اَعمال در حیاتِ اُخروی در
           فلسفه‌ی دیوید هیوم

    • Abstract: در حوزه‌ی فلسفه‌ی دین، مسئله‌ی وجودِ عالمِ پس از مرگ و آموزه‌ی ثواب و عقابِ اَعمال در حیاتِ اُخروی یکی از مسائل مهّم و غامضی است که متألهان و فیلسوفان دین را به ارائه‌ی دیدگاه‌های نابرابر و متناقض درباب آن واداشته است. در این میان، به‌رغم آوازه‌ی پُرمایه‌ی دیوید هیوم به‌عنوان یکی از خطیرترین منتقدان فلسفی دین، متأسفانه در دهه‌های اخیر اهمیّت غیردینی دیدگاه-های این فیلسوف، به‌ویژه درباب مسئله‌ی استقراء و استدلال احتمالی، توجّه و کارمایه‌ی هیوم‌پژوهان را به خود جلب نکرده است.مقاله‌ی حاضر، در پِی آن است تا برمبنای تحقیقی روش‌مند، ضمنِ نمایان‌ساختن ارتباط بین مسئله‌ی استقراء و استدلال احتمالی با مسئله‌ی باور به وضعیّت آتی و آموزه‌ی ثواب و عقاب آتی اَعمال در فلسفه‌ی دین دیوید هیوم نشان ‌دهد که هدف اصلی تحلیل-های انتقادی این فیلسوف از اعتبار و اهمیّت عملی استدلال‌های استقرائی دینی، با تهیّه‌ی تبیینی از بنیان‌های استدلال احتمالی، ردّ اهداف اصلی مدافعان اثرگذار ارتدوکسی است. هدف مدافعان ارتدوکسی این بود که بر اساس تجربیّات ما از این دنیا نشان دهند که آدمی در وضعیّت آتی؛ یعنی در آخرت، ثواب و عقاب اَعمال خود...
       
  • واکاوی مفهوم زمان (یا صیروت) دلوزی در
           عکاسی به سبک فوتومنتاژ

    • Abstract: چکیدهفلسفه ی یک اثر هنری در دیدگاه پست مدرنیستم ساختارگریز است و بر طبق همین مسئله نمی توان هنر را روایتگر محسوب کرد چرا که هنری که روایتگر بوده و مبتنی بر ساختار باشد، هنری مرده است . ژیل دلوز با دیدگاهی ساختارگریزانه. رابطه زمان درعکاسی به سبک فوتومونتاژبررسی می کند فرض ما بر این است که مفاهیم در عکاسی، نقشی حرکت محور و خلاق با اصل صیرورت در فتومنتاژ دارند . مدعا و یافتة اصلی این نوشتار این است کهمی توان گفت دلوز با نقض روایتگری و بودن در هنر عکاسی ، فتومنتاژ را یک حرکت خلاق در سیالیت می داند که زمان و فضا را در اختیار می گیرد . شاخص ترین نقاش شکل گرای انگلیسی فرانسیس بیکن است. بیکن انگلیسی توانسته ادراک و ذهنیت نوگرای اروپایی را با زبان تصویری یا هنر فیگوراتیو در آثارش بیان کنند.روش ما در این تحقیق کتابخانه ای می باشد .این پژوهش در پی یافتن پاسخ این سوال است که چگونه می توان صیرورت را در هنر عکاسی تزریق کرده و از روایتمندی و ساختارمندی آن جلوگیری کردکلیدواژگان : دلوز،بیکن،مفهوم ، زمان ، فتومنتاژ ، عکس 
       
  • فروکاهش‌گرایی یا نوخاسته‌گرایی؟

    • Abstract: هدف علم، تبیین واقعیت و جهان است و هدف فلسفه نیز هستی‌شناسی. دیدگاه‌های فلسفی بر نظریات علمی و نظریات علمی بر نحوه جهان‌بینی و هستی‌شناسی تأثیر مستقیم داشته است. از طرفی جریان نوخاسته‌ی نوخاسته‌گرایی در تقابل با فروکاهش‌گرایی در اواخر قرن بیستم باز رویش یافت. صحت‌سنجی فلسفی و تحلیلی این دو دیدگاهِ ظاهراً متقابل موجب ارتقای سطح روش‌ها و رویکردهای علمی و نیز نظریات فلسفی خصوصاً در فلسفه‌های مضافی چون فلسفه دین، فلسفه روانشناسی و فلسفه جامعه‌شناسی می‌شود. روش فروکاهش‌گرایی تلاش می‌کند هماهنگ با وحدت هستی، وحدت علوم را محقق سازد، نظریه‌های زائد علوم را حذف کند و با انسجام نظریات، امکان توجیه قوی‌تری را فراهم سازد. در طرف مقابل، جریان نوخاسته‌گرا کثرت سلسله مراتبیِ موجودات عالم را مستلزم طبقه‌بندی علوم می‌داند. هر سطح و طبقه‌ای قوانین و مفاهیم غیرقابل فروکاهشی دارد. فروکاهش‌گرایی در تبیین کثرت حقایق وجودی فروکاهش‌ناپذیر فرومی‌ماند؛ اما نوخاسته‌گرایی با چهارچوب نظری خود علاوه بر تبیین پیوستار و وحدت هستی، کثرت سلسله‌مراتبی واقعیت را نیز تبیین می‌کند. فروکاهش صرفاً گامی ضروری برای فهم و کشف علیت پایین...
       
  • آگامبن و دیرینه‌شناسی فلسفی

    • Abstract: جورجو آگامبن فیلسوفی است که به دلیل تحلیل‌های متفاوتش، مخصوصا از پدیدههای تاریخی‌‌_سیاسی، در زمره‌ی فیلسوفان مناقشه‌برانگیز قرار گرفته است. به نظر می‌رسد که بسیاری از انتقاداتی که بر او وارد شده ناشی از بی‌توجهی یا درک نادرست از روش‌شناسی خاص او بوده است که هرچند در آثار گوناگونش به کوتاهی بدان اشاره می‌کند اما به تفصیل در امضای همه‌ی چیزها آن را تقریر می‌کند. از این رو، روش‌شناسی او که از آن با عنوان دیرینه شناسی فلسفی یاد می‌کند نیازمند بررسی و پژوهشی عمیق است. این مقاله در پی آنست تا با بررسی سه مفهوم کلیدی این روش‌شناسی، یعنی پارادایم، امضا (نشانگر) و آرخه، نخست نشان دهد که مراد آگامبن از هرکدام چیست و چه جایگاهی را برای آنها تعیین می‌کند و سپس روشن سازد که این هر سه چگونه در پیوند با هم نوعی روش‌شناسی فلسفی را شکل می‌دهند. در این میان با توجه به جایگاه اساسی اندیشه‌های فوکو، روند تحلیل همواره در پیوند و پیوستگی است با آرای او درباره دیرینه شناسی و تاریخ.
       
  • واکاوی بنیان‌های فلسفی «دیزاین»
           به‌مثابه‌ی کنش تکنولوژیکی به کمک معانی
           مستتر در مفهوم بینامتنی «تخنه»

    • Abstract: کنش دیزاین به‌زعم بسیاری از نظریه‌پردازان حوزه این دانش، بسیار مبهم است؛ به‌گونه‌ای که همین ابهام در ماهیت و معنا، چالش‌های فلسفی متعددی را متوجه دانش این مقوله نموده است. ازآنجایی‌که در غیاب فهم کارکرد بنیان‌های فلسفی هر حوزه از دانش، تحقق صورت مناسب و کامل دانش‌پژوهی در آن ممکن نیست، تعمیق شناخت نسبت به دانش دیزاین همواره دغدغه ارباب نظر در باب حکمت عملی بوده و پژوهش‌های علمی و نظام‌مند پیرامون آن در طی سه نسل ترمینولوژی صورت پذیرفته است؛ این در حالی است که همچنان تکاپوهای شناختی این حوزه ادامه دارد. پژوهش بنیادی حاضر منطبق با آخرین جریان‌های پژوهشی که در تلاش برای شناخت دیزاین هستند؛ در راستای فهم زیربنای فلسفه‌ی دیزاین، آن را متعلق به مسائلی از حوزه فلسفه تکنولوژی تلقی می‌کند و در نظر دارد با روشی توصیفی- تحلیلی به تشریح شناخت کنش دیزاین به‌مثابه شناختِ کنش تکنولوژیکی در مقابل کنش علمی بپردازد، سپس تحلیل ژرف اندیشانه پیرامون مفهومِ چندبعدی تخنه-به‌عنوان ریشه واژه تکنولوژی- در طول تکوین و قبل از دگرگونی‌های بنیادین را در دستور کار خود قرار دهد. پژوهش حاضر با طرح بحثی طراحی پژوهانه، به حوزه نظری پژوهش ف...
       
  • بازشناسی تئوری پنجره‌های شکسته در
           "سکونت‌" شهری مدرن‌؛ نشانه‌شناسی
           و نظریه‌پردازی داده بنیاد از
           فیلم"ایثار" آندری تارکوفسکی

    • Abstract: مسئله اساسی پیش‌روی انسان شهرنشین امروز، زندگی در دنیایی نامتعادل و بیگانه است؛ دنیایی که بسیاری از بخش‌های آن خارج از حوزه اختیار و عمل او شکل می‌گیرد. از آنجایی که دنیای اجتماعی تا حد زیادی ذهنی است و ادراکات فردی نقش مهمی در شکل دادن به چگونگی مشاهده مردم از جهان پیرامون خود دارد، در پژوهش حاضر مسئله سکونت شهری مدرن مورد بازنمایی قرار می‌گیرد. ما پنجره‌های شکسته را به عنوان نقطه اساسی در این فهم مشترک از سکونت شهری مدرن و فیلم ایثار آندری تارکوفسکی را نمونه موردی این مطالعه قرار می‌دهیم. لذا سوال پژوهش این‌گونه مطرح می‌شود که بازنمایی سکونت شهری مدرن متاثر از تئوری پنجره‌های شکسته چگونه است؟ مطابق نتایج، پنجره‌های شکسته، برداشتی از گسست، آنومی و زیست‌ناپذیری در سکونت شهر مدرن را بازنمایی می‌‌کند که به عنوان "پدیده‌محوری" در کدگذاری مورد نظر است. پنجره‌های ‌شکسته‌ای که با مدرنیته حاصل شده و راهبرد پیشنهادی برای آن عینیت‌بخشی به حقیقت مطلق می‌باشد. خودآگاهی، شرایط زمینه‌ساز؛ و معنویت، شرایط مداخله‌گر در نظریه‌پردازی پیشنهادی قلمداد می‌شوند. گفتنی‌ست سکونت انسان یکی از مهم‌ترین اشکال سازمان‌دهی ا...
       
  • گذار از رویکرد کارکردگرا در فلسفه ذهن به
           رویکرد بدن‌مند

    • Abstract: رویکرد کارکردگرا رویکردی معیار در دهه‎های اخیر در فلسفه‌ی ذهن و علوم‎شناختی است، که با الهام از علوم کامپیوتر و در مقابل انتقادهای وارد بر نظریات پیشین شکل گرفت. طبق آن مغز سیستم پردازش‌گری است که داده‎های حاصل از اشیاء را دریافت و به کمک مفاهیم پیشینیِ ذهن انسان اشیاء و رویدادها را در قالب نمادهایی با کارکرد بازنمایانه ترجمه و ذخیره میکند. این رویکرد از نظر برخی فلاسفه با مشکلاتی از جمله توجیه معناداری مفاهیم روبه‌روست و این مقاله با نگاهی تحلیلی می‌کوشد رویکرد بدن‌مند را به‌عنوان رویکردی جایگزین ناظر به حل این مشکلات ارائه کند.بدن‌مندی مشکلات حاصل از کارکردگرایی را نهفته در نگاه ماشین‎وار به بدن می‌داند. ذهن بدن‌مند سه جزء است: 1. سیستم «ادراکی-حرکتی» که به‌نوعی حضور مابه‌ازائی از اشیای خارجی را در ذهن معنادار می‌سازد. 2) سیستم «مفهوم‎سازی» که به متحد و مرتبط کردن اطلاعات حاصل از سیستم ادراکی-حرکتی می‎پردازد و نهایتاً 3) فرآیند «استعاره‎سازی». استعاره‎ها که حاصل سیستم مفهوم‎سازی هستند در زبان روزمره، فرازبان و مفاهیم ریاضی به وفور دیده می‎شوند. این سه، فرآیندهای شناختی ذهن ما و اغلب ناآگاهانه‌اند. &...
       
  • اوصاف عقل‌گرایی اعتدالی و انتقادی نظام
           باورهای دینی

    • Abstract: عقل‌گرایی اعتدالی و انتقادی، رویکرد جایگزینِ مناسبی به جای دو رویکرد ایمان‌گرایی و عقل‌گرایی حداکثری است، زیرا تلاش دارد تا از معایب آنها مصون بوده، واجد مزایای خاص خود باشد. اعتدالی بودن آن به این معناست که در توانِ شناخت و سنجش‌گری عقل افراط نمی‌کند، بلکه می‌پذیرد که عقل محدودیت‌هایی دارد. انتقادی بودن آن به این معناست که عقل، خود، انتقاد کننده خویش است و با اجتناب از جزم‌باوری، با سنجش و نقادی مداوم خود در تکامل تاریخی خود هر روز تقرب بیشتری به حقیقت می‌یابد. این رویکرد هم بر توامندی عقل بعنوان مبنا، محور، معیار و ابزار کسب و ارزیابی نظام اعتقادات دینی تاکید دارد، و هم اصالتا بر تقدم هستی‌شناسانه و معرفت‌شناسانه آن بر وحی و نقل تاکید دارد؛ طوری که حجیت بخشی به نصوص دینی و شناخت اولیه و کلی آموزه‌های بنیادی دین، صرفا بر عهده عقل است. این رویکرد، همچنین نگاه متواضعانه‌ای درباره محدودیت‌های عقل دارد، یعنی خود عقل تصدیق می‌کند که شناخت و ارزیابی همه قلمروها و زوایای پنهان دین بر عهده او نیست. عقل‌گرایی اعتدالی و انتقادی، علاوه براین، بر ضرورت و اهمیت خودانتقادگری، تکامل مداوم، تنوع و تکثر در عقلانیت، انسجام ...
       
  • نقد و بررسی روش نگرش فرمالیستی به هنر

    • Abstract: هنگامی که ایمانوئل کانت در دقیقه سوم نقد قوه حکم از امر زیبا به مثابه امری که صورت و فرم آن از غایت‌مندی بدون غایت برخوردار باشد بحث نمود، راه برای طرح نظریات متعددی در قلمرو هنر گشوده شد. یکی از این نظریات فرمالیسم است که بر آموزه فرم هنری و طرح هارمونیک اثر هنری که به چیزی غیر از خود اشاره ندارد تاکید دارد. فرمالیست‌ها که بر پایه آراء کانت در حوزه کمپوزیسیون و طرح گشتالتی یک اثر هنری، آراء خود را طرح نمودند به زودی با سیر در صورت و فرم اثر هنری نظریات خود را مطرح ساختند. مفهوم فرم دلالتگر که توسط یکی از منتفذترین فرمالیستها، کلایو بل، مطرح شد پایه و اساس تحلیل های فرمالیستی را شکل داده است. در مقاله پیش‌رو ضمن معرفی و تحلیل روش نگرش فرمالیستی به هنر، به نقد و آسیب‌شناسی چنین نگرشی به هنر پرداخته خواهد شد. از آنجا که در جهان معاصر حتی در کشور هایی با پیشینه فرهنگی قوی مانند ایران، در مواجهه با هنر، دیدگاه فرمالیستی به نحوی از انحا خودنمایی می‌کند، ضرورت شناخت و نقد این روش در جهت آشنایی محققان حوزه هنر امری ضروری است.
       
  • مطالعه قیاس ارسطویی با نگاهی به
           رویکردهای استلزامی و استنتاجی

    • Abstract: منطق ارسطو، قدیمی‌ترین ساختار نظام‌مند استدلالی، همواره در کانون توجه بوده است. پیرامون قیاس و رابطه فی‌مابین مقدمات و نتیجه بیش از سایر موضوعات در طول قرن‌ها بحث و جدل شکل گرفته است. در قرن بیستم پس از گسترش منطق کلاسیک، مجالی دست داد تا قیاس و به ویژه رابطه‌ی بین مقدمات و نتیجه با دقت نظر بیشتری در چهارچوب مبانی منطق جدید مورد ارزیابی قرار گیرند. در نیمه قرن بیستم ژان لوکاسیاویچ تقریر شرطی-استلزامی از قیاس را در چهارچوب نظام اصل موضوعی ارائه کرد. بنا بر نظر لوکاسیاویچ بهترین تبین از قیاس، تعبیر آن به تک گزاره‌ای شرطی متشکل از دو مقدمه عطف شده در جایگاه مقدم و نتیجه در جایگاه تالی است. بیست سال بعد، تیموتی اسمایلی و جان کرکوران مستقل از یکدیگر به نقد دیدگاه لوکاسیاویچ پرداختند. بنا بر نظر این دو منطق‌دان قیاس استنتاج است و می‌بایست در چهارچوب نظام استنتاجی و به ویژه استنتاج طبیعی ارزیابی شود. در دهه هشتاد، پل ثام، تبین سومی از قیاس به نام استلزام سه‌تایی را معرفی کرد.. بنا بر نظر ثام قیاس گزاره‌ای شرطی بدون مقدم عطفی است. در این مقاله سعی بر آن است پس از معرفی اجمالی هر یک از سه نظریه، به بررسی تلقی استلزامی و استنتاجی و نž...
       
  • ارزیابی جایگاه معرفت‌شناختی یقین در
           

    • Abstract: ویتگنشتاین در معرفت‌شناسی خود به «یقین» معتقد است ولی آن را نه از جنس معرفت بلکه فقط زیربنای آن می‌داند. در اندیشه او معرفت در بازی‌های زبانی عمومی خلاصه می‌شود، و بازی‌های زبانی بر یقینیاتی تردیدناپذیر بنا می‌شوند. به نظر ویتگنشتاین شکاکیت بی‌معناست و اگر یقینی وجود نداشته باشد حتی شک کردن هم معنایی ندارد. از دید او شک [نسبی] و شناخت مقوله‌های معرفتی و شک مطلق و یقین مقوله‌های غیرمعرفتی‌اند. دسته اول معنادار و صدق و کذب‌پذیر و دسته دوم بی‌معنا و صدق و کذب‌ناپذیرند. در این نوشتار به طور عمده به دو موضوع پرداخته شده است: 1- تبیین جایگاه یقین از نظر ویتگنشتاین در مقایسه با مقولاتی مانند شک و شناخت 2- ارزیابی رویکرد ویتگنشتاین در حوزه یقین از منظر عقلانیت نقاد. استدلال اصلی مقاله آن است که: 1-ویتگنشتاین گرچه یقین را بی‌معنا می‌داند و از نظام معرفتی خود خارج می‌کند ولی در عوض جایگاه ویژه‌تری برای آن قائل می‌شود و آن را عینی و به عنوان زیربنا و بستر شکل‌گیری کل معارف بشر معرفی می‌کند 2- تلاش ویتگنشتاین در نشان دادن عینیت یقین مورد نظرش به دلیل برتر نشاندن معنا از حقیقت در تکاپوهای معرفتی و تکیه به شماری تعاریف که کفایت‌شان محل ت...
       
  • چگونگی نسبت میان مفهوم «وجود» و
           

    • Abstract: مسئلۀ اصلی این پژوهش پی‌بردن به چگونگی نسبت میان مفهوم «وجود» و معنای «خدا» در رسائل کلامی بوئثیوس است. بدین منظور چهار مسئله به روش تحلیلی-توصیفی در رسائل کلامی مورد واکاوی قرار می-گیرند: 1. چرا بوئثیوس بحث وجودشناسی را در رسائل کلامی مطرح کرد و هدف او از بیان تمایز بین «وجود» و «آنچه هست» در این رسائل با ماهیّتی کاملا مسیحی و الهیّاتی چه بود. 2. تأثیر بحث مزبور در تبیین تعالی‌ خداوند به واسطۀ سه صفت «ثبوت»، «کمال» و «خیر‌بودن» وجود؛ 3. تأثیر این بحث در «خالق بودن» خداوند؛ 4. تأثیر آن در «واحدبودن» خداوند. بررسی این موارد مؤدی به این نتیجه شد که بوئثیوس با تمایز قائل‌شدن بین «وجود» و «آنچه هست»، خداوند را موجود بسیطی می‌داند که وجود و «آنچه هست» در او یکی است، بنابراین وجود برای او ضروری است.کمال خدا نیز به سبب بساطت ذات او است؛ چون او ذات و جوهر خویش است، بنابراین هر کمیّت و کیفیّتی که بر خداوند اطلاق شود حمل جوهری خواهد بود. بوئثیوس بساطت خداوند را از نظر اصالت وجود و فعل توضیح می‌دهد و وجود خدا را مساوی با خودِ خیر می‌گیرد، امّا مخلوقات که بسیط نیستند، به غیر از خیربودن چیز دیگری هم هستند. خالق و مخلوق تفاوت جوه&...
       
  • رابطه موجبیت و مسئولیت اخلاقی؛ در نظریه
           کنش سینوی

    • Abstract: مسئله اصلی این مقاله، نحوه جمع میان موجبیت و مسئولیت اخلاقی است (مسئله کلاسیک اراده آزاد). این مسئله از آنجا ناشی می شود که ما با سه شهود به ظاهر ناسازگار مواجه ایم اوّل آنکه مسئولیت اخلاقی و پاسخگو بودن در مقابل رفتارهایی که انجام داده ایم، نیازمند آزادی است و کسی را نمی‌توان برای انجام کاری که هیچ گزینه بدیلی در قبال آن نداشته، بازخواست کرد؛ دوم آنکه دستکم در برخی از کارهایی که انجام می‌دهیم، آزادی رفتار داریم، و می‌توانستیم آنها را ترک کنیم یا به گونه-ای دیگر انجام دهیم؛ سوم آنکه هر چیزی که اتفاق می‌افتد، و از جمله کنش‌های آزاد ما، علت یا دلیلی دارد که با وجود آن علت، اتفاق دیگری محقق نمی شود. برای پاسخ به این مسئله، ابتدا معانی اختیار و اراده را مرور می‌کنیم و پس از آن، آموزه موجبیت مبتنی بر اصل علیت و قوانین طبیعت تبیین خواهد شد، و برای تثبیت آن، ادله‌ای ارائه می‌شود. در گام بعدی، مسئله کلاسیک اراده آزاد را به دو مسئله می‌شکنیم و راه حل ابن سینا برای هریک را ارائه می‌کنیم. نهایتاً نمایی کلی از نظریه کنش سینوی مورد بازسازی قرار می‌گیرد. ادعای نویسندگان این است که راه حل سینوی به مسئله کلاسیک و نظریه کنش مبتنی بر آن، از م...
       
  • بازشناسی عرصۀ دیگر وجود در معماری
           درونگرای ایرانی با تأکید برپدیدار آیینه
           در فلسفۀ سهروردی

    • Abstract: توجه بیش از حد به قدرت لایزال استدال و بی‌توجهی به فضاهای نهفته ذهنی، بحرانهای ناشی از گسست بین انسان معاصر و محیط مصنوع را ایجاد نموده است. بر این اساس بازشناسی ریشه‌های پیوستگی ذهن و عین در عرصه‌های معماری گذشته اهمیت می‌یابد. این پژوهش با هدف شناخت عرصۀ عرفانی در معماری درونگرای ایرانی به مکاشفۀ عرصۀ دیگری در فراسوی آیینه وجود می‌پردازد. بدین منظور مبانی نظری پژوهش به صورت خاص بر جایگاه پدیدار آیینه در فلسفۀ اشراق و نقش آن در معماری درونگرای ایرانی تاکید دارد. پرسش اصلی پژوهش به چگونگی پدیدار شدن ماهیت فضا در معماری می‌پردازد. روش کیفی این پژوهش شناخت شناسی مبتنی بر دیدگاه فلسفی تفسیرگرایانه بوده که با بهره‌گیری از راهبرد استدلال منطقی در پی شناخت واقعیت درونی فضا-مکان است. نتایج این پژوهش بیان می‌کند که انکشاف وجه دیگر چیزها و بازشناسی عرصه فراسوی آیینه با گذار از شیوه‌های نگاه درون و برون در عرصه‌های معماری درونگرای ایران میسر می‌شود. در این گذار «رویارویی ذهن و عین»، منجر به «دگرگونی معنوی و درونی فرد» شده و به «عرصۀ دیگری به نام دنیای عرفان» موجودیت می‌بخشد. بر این اساس سلسله مراتب حضور در فضای معمار...
       
  • واکاوی رویکرد پساپدیدارشناسی در آموزش
           مجازی و استلزامات آن برای نظام آموزشی

    • Abstract: هدف از این پژوهش، واکاوی رویکرد پساپدیدارشناسی در آموزش مجازی و استلزامات آن برای نظام آموزشی می‌باشد. برای دستیابی به این هدف از روش های تحلیلی و استنتاجی بهره گرفته شده است. گسترش روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات در نظام آموزش و پرورش؛ و از سوی دیگر افزایش انبوه متقاضیان آموزش، چالش‌هایی از جمله برتری آموزش مجازی در برابر آموزش حضوری را به دنبال داشته و باعث ایجاد دگرگونی‌هایی در آموزش و شیوه‌های آن شده است. یکی از جدیدترین نتایج دگرگونی‌های اخیر در این حیطه، آموزش مجازی است. نظام آموزشی به عنوان نهاد رسمی تعلیم و تربیت، نمی‌تواند از این تغییرات غافل باشد و باید در کنار نگاه فنی به گسترش فناوری‌های نوین به کنکاش فلسفی و نحوه دگرگونی ادراک و تجارب مربی و متربیان در هنگام بهره‌گیری از این فناوری‌های نوین بپردازد. پساپدیدارشناسی با تمرکز بر فناوری از رویکردهای امیدبخش کیفی برای شفاف‌سازی در این زمینه است. یافته های پژوهش نشان داد که هریک از مفاهیم پساپدیدارشناسانه از قبیل روابط فناورانه، چندگانگی، و شفافیت در آموزش مجازی استلزاماتی برای نظام آموزشی دارد. در نتیجه توجه همزمان به هر دو رویکرد مهندسی و علو...
       
  • نظام فلسفی پساکرونا از دریچه‏ ی تقابل
           رئالیسم، لیبرالیسم و تئوری انتقادی؛
           سناریوهای محکوم، پلتفرم و هریت

    • Abstract: نظریه‏ ها با دلالت‏های فلسفی و مبتنی بر ظرفیت‏های هستی‏ شناسی، معرفت ‏شناسی و روش‏ شناختی خود می‏توانند در مسیر پر پیچ ‏وخم آینده ‏پژوهی جعبه ‏ابزاری مناسب برای پژوهشگر باشند. باتوجه به این امر، هدف اصلی این پژوهش آن است که نشان دهد کدام پارادایم نظری آینده‏ نظم پساکرونا را نزدیک‏تر به واقعیت پیش ‏بینی می‏کند. سوال محوری آن است که؛ هر نظریه براساس ظرفیت‏های خود در تصویرسازی نظم آینده‏ پساکرونا مبتنی بر چه نوع سناریوی خواهد بود؟. معنای این سوال آن است که سه نظریه‏ی انتخاب شده یعنی رئالیسم، لیبرالیسم و نظریه انتقادی چه تصویری از نظم پساکرونا دارند و این تصویر آنها در قالب چه نوع سناریوی خواهد بود. رویکرد پژوهش ترکیبی از تحلیل توصیفی و اجماع نخبگی(دلفی) برپایه‏ یک پرسشنامه‏ است. با توجه به رویکرد آینده ‏پژوهانه مقاله فرضیه ‏ای در پاسخ به سوال ارائه نشد و نهایتا یافته ‏های تحقیق نشان داد رئالیسم سناریوی باورپذیر، لیبرالیسم سناریوی محتمل و تئوری انتقادی سناریوی مطلوب نظم پساکرونا بودند.
       
  • روشنگری و سلطه: نقدی بر تحلیل‌های فوکو
           از گفتمان رهایی‌بخش روشنگری

    • Abstract: میشل فوکو عمدتاً به عنوان یکی از چهره‌های معاصر جنبش ضد روشنگری شناخته می‌شود. تحلیل‌های او از نوعی خودفریبی در نهادهای سیاسی‌اجتماعیِ به‌میراث‌رسیده از روشنگری پرده می‌دارد که به دلایلی به‌ظاهر موجه و انسان‌دوستانه، شرایط سلطه و انقیاد را بیش از پیش تسهیل می‌کنند. در این مقاله، قصد دارم با تکیه بر آرای چندتن از منتقدان اصلی فوکو، از جمله ریچارد رورتی، یورگن هابرماس و مایکل والزر نشان دهم که به رغم تلاش فوکو برای پرهیز از هرگونه توسل به مفاهیم هنجارینی چون حقیقت، رهایی، اصلاح و پیشرفت، در لایه‌های زیرین تحلیل‌های او بایستگی چنین ارزش‌هایی پیشفرض گرفته می‌شود و او خواه ناخواه از یک «هنجاریت پنهان» سود می‌برد. مفهوم «قدرت» در تحلیل‌های او میان دلالتی خنثی و توصیفی از یک سو، و دلالتی منفی و سرزنش‌بار از سوی دیگر، در نوسان است و هراس از مقید شدن به موضع مشخصی که ناآگاهانه گرفتار معنای همه‌شمول قدرت باشد، فوکو را از تفکیک این دو دلالت ناهمگون بر حذر می‌دارد. نشان خواهم داد که این ابهام مفهوم قدرت، در نهایت باعث می‌شود فوکو در ارزیابی نقش رهایی‌بخش برخی از نهادهای روشنگری مرتکب نوعی یکجانبه‌نگری و بی‌انصافی...
       
  • جایگاه دیگری بزرگِ لکان و چگونگی
           شکل‌گیری سوژه در متن‌هایی برای هیچ اثر
           بکت

    • Abstract: پژوهش پیش‌روی می‌کوشد با کاربست نظریۀ ژَک لَکان متفکر و روانکاو فرانسوی، به نحوۀ شکل‌گیری سوژه در «دیگریِ بزرگ» با توجه به اثر متن‌هایی برای هیچ نوشتۀ ساموئل بکت بپردازد. سوژۀ مدِّ نظر لکان، خط‌خورده، چندپاره، منقسم و به‌مثابۀ سوژۀ فقدان است که به هویت یکپارچه و ثابت تن نمی‌دهد. برپایۀ این، پرسش اصلی نوشتار حاضر تبیین ناتوانی سوژه در پیدا کردن کلیت و تمامیت هویت خود می‌باشد. هدف اصلی این مقاله، بررسی نحوۀ شکل‌گیری سوژه در«دیگریِ بزرگ» و تبیین چگونگی رخنه‌کردن زبانِ «دیگری» در «من» است. بدین جهت ابتدا مفاهیم کلیدی از قبیل: ناخودآگاه، دیگری، سوژۀ بیان و بیانگر را ارائه دادیم؛ سپس با روش توصیفی- تحلیلی و با نمونه‌کاوی، متن را تحلیل و بررسی کردیم. یافته‌های مطالعۀ حاضر در متن‌هایی برای هیچ نشان می‌دهد که «دیگریِ بزرگ» به‌منزلۀ «زبان» در گفتمان حضور می‌یابد و با نقش‌آفرینی، سبب تغییر وضعیت و انقسام سوژه می‌شود که این انشقاق و دو‌پارگی، خود را در گزاره‌هایی خودآگاه و ناخودآگاه آشکار می‌سازد؛ همچنین «دیگری بزرگ» با زنجیره‌ای از دال‌های زبانی بر سوژه چیره می‌شود که اختیار و ارادۀ سخن را از او گرفته و هم&#...
       
  • اهمیت تناسب در هنر معماری وموسیقی با
           تمرکز بر اندیشه افلاطون

    • Abstract: وجود ریتم ، هارمونی و تقارن در معماری و موسیقی به ما نشان می دهد، این دو هنردارای اشتراکات زیادی هستند. بناهای بجا مانده از دوران باستان تا بناهایی که امروزه وجود دارند؛ بیانگر پیوندی مفهومی میان موسیقی ومعماری هستند و می توان گفت در هر برهه ای از زمان هر دو هنر، پیام آور مفاهیمی واحد بوده اند . این ارتباط تا اندازه‌ای است که بعضاّ از معماری بعنوان موسیقی منجمد یاد کرده‌اند. این پیوندها دارای ارتباطات و نقاط اشتراکی می باشند که این وجوه تشابه و اشتراکات در این رده ها قابل تعریف و دسته بندی است .کالبدی ،بصری ، مفهومی ، شناخت شناسی ، عملکردی ، زیباشناختی ، ساختاری ،فرهنگی ، زمینه ای ...هدف ازاین پژوهش یافتن ارتباط بین دیدگاه های افلاطون و مشترکات زیباشناختی موسیقی و معماری است. پرسش اصلی پژوهش :آیا می توان با توجه به دیدگاه های افلاطون مشترکاتی بین معماری و موسیقی یافت.پاسخگویی به پرسش نمی تواند به منزله یک فرضیه بدیع مطرح باشد . این پژوهش به روش تحلیلی توصیفی صورت پذیرفته است . نسبی بودن نظریات و اختلاف آراء، از بزرگترین موانع و محدودیت های این پژوهش بشمار می رود .نتایج این پژوهش نشان می‌دهد رعایت تناسباتی مشترک که مستلزم ز...
       
  • ریشه‌های یونانی و یونانی مآبی زیبایی
           شناسی دیونوسیوس مجعول

    • Abstract: این نوشتار به بررسی منابع یونانی-یونانی‌مآبی دیونوسیوس در باب زیبایی می‌پردازد و هدف آن روشن ساختن میزان تأثیرپذیری زیبایی‌شناسی دیونوسیوس از فلسفة افلاطون، ارسطو،‌ فلوطین و پروکلوس است و سعی می‌شود؛ این هدف به دور از افراط در تطبیق دادن هر امر به اجبار با امر دیگر صورت گیرد. در محقق ساختن این هدف از شیوة توصیفی- تحلیلی-تطبیقی و روش گردآوری به صورت اطلاعات کتابخانه‌ای بهره‌گرفته‌شده‌است. نتیجه‌ای که از این بررسی حاصل به دست آمد؛ نشان دهندة غلبة کامل زیبایی‌شناسی یونانی-یونانی‌مآبی بر تفکر این اندیشمند قرون وسطایی است. به ویژه آن بخش از تفکر فلاسفة باستان در باب زیبایی که به نحوی با علت نخستین و یا عالم مُثُل در ارتباط است. از جملة تأثیرات این فلاسفه بر دیونوسیوس می‌توان به تعالی زیبایی، تفاوت زیبایی و زیبا بودن، نزدیکی زیبایی و خیر، منشأ و علت غایی دانستن زیبایی برای همة امور زیبا، نحوه و انواع حرکت در قوس صعود و نزول، نحوة رابطة واحد با خیر و زیبایی، اتحاد زیبایی و زیبا بودن در مرتبة ذات الهی، درهم‌تنیدگی نور و زیبایی، نقش عشق به عنوان عامل پیوند و حرکت به سمت زیبایی راستین اشاره کرد.
       
  • براهین اتحاد عاقل و معقول در فلسفه‌ی
           افلاطون

    • Abstract: اتحاد عاقل و معقول آموزه‌ای است که بیان صورت نهایی فلسفی خود را در فلسفه‌ی ملاصدرا بازیافته است. اما این اصل به بیان خودِ ملاصدرا و به شهادت متون فلسفی، ریشه در سنت فلسفی یونان باستان دارد. به عنوان نمونه اصل اتحاد عاقل و معقول را می‌توان نزد افلاطون، ارسطو و حتی پارمنیدس بازشناخت. انئادهای افلوطین سرشار از مباحث مرتبط با اتحاد عاقل و معقول و تبیین و کاربرد این اصل مهم فلسفی هستند. ادبیات پژوهشی در خصوص پیشینه‌ی یونانی این نظریه هم‌اکنون بسیار فقیر است. از آنجا که بررسی سیر تحول تاریخی ایده‌های فلسفی نقشی مهم در تعمیق شناخت فلسفی و روشن ساختن نسبت‌های درونی میان نحله‌های فلسفی دارد، این مقاله تلاش می‌کند تا مساهمتی در جهت بررسی سیر تطور این اندیشه‌ی مهم فلسفی باشد و گام نخست در این راستا، مبرهن ساختن وجود چنین اندیشه‌ای نزد متفکران پیشین، و در این مورد خاص افلاطون، است. بنابراین ابتدا با واکاوی متون مکتوب افلاطون‏، دلایل و براهین وی بر این اصل مورد بررسی قرار می‌گیرند و پس از به دست‌دادن صورت‌بندی کلی وی از این اصل، به بررسی این مسئله پرداخته می‌شود که پذیرش یا عدم پذیرش اتحاد عاقل و معقول چگونه تفاوت‌های مهم و مع&...
       
  • افلاطون در آستانۀ دورانِ مدرن: پدرانِ
           افلاطون‌پژوهیِ مدرن از فیچینوُ تا
           ماربورگی‌ها

    • Abstract: گرچه افلاطون همواره در تاریخِ فلسفه محترم بوده، روندِ کلّیِ فلسفه تا ابتدای دورانِ مدرن ارسطویی است. حتی نوافلاطونیان نیز، به استثنای فلوطین، کمابیش به شیوه‌ی ارسطویی می‌نوشتند و نوشته‌های او را بیش از افلاطون تفسیر کرده اند. میزانِ اطلاعِ فیلسوفان از افلاطونِ اصیل یا تاریخی نیز بسیار اندک بود؛ نه تنها نوشته‌های افلاطون از گذرگاهِ نوافلاطونیان به ایشان رسیده، و از اینها هم ترجمه‌های کمی در دسترس بود، که حتی شیوه‌ی فهمِ افلاطون نیز نوافلاطونی بود. فیچینوِ نخستین کسی بود که در دورانِ رنسانس برای احیای افلاطون کوشید. با این حال کوششِ او اثرِ تفسیری چندانی نداشت. احیای واقعیِ افلاطون در قرنِ هژدهم و آلمان رخ داد. درباره‌ی این نوزایی اطلاعِ چندانی در زبانِ فارسی وجود ندارد، تنها ممکن است بدانیم که شلایرماخر نیز از کسانی بود که به ترجمه‌ی افلاطون دست زدند. امّا اینکه از فیچینو تا شلایرماخر چه بر سرِ افلاطون‌پژوهی آمد دانسته نیست. حتّی آگاهیِ اندکی در دست است درباره‌ی جایگاهِ واقعیِ شلایرماخر در افلاطون‌پژوهی و اینکه چه فرآیندی به افلاطونِ شلایرماخر انجامید. مقاله‌ی حاضر به موضوعِ افلاطون‌پژوهی تا دورانِ ا...
       
  • پدیدارنگاری برنامه فلسفه برای کودکان(p4c)
           در آموزش ابتدایی ایران (سیاستگذاری،
           راهبردها و عمل)

    • Abstract: هدف اصلی این مطالعه کیفی، پدیدارنگاری برنامه فلسفه برای کودکان(p4c) در آموزش ابتدایی ایران (سیاستگذاری، راهبردها و عمل) است. هدف ثانویه بررسی تجربیات اطلاعاتی و عملی، ادراکات و احساسات متخصصان و معلمان ابتدایی از بازنمایی و امکانسجی اجرای برنامه فلسفه برای کودکان در آموزش ابتدایی ایران است. روش پژوهش کیفی از نوع پدیدارنگاری است. داده ها طی دو هفته با مصاحبه فردی با 8 متخصص و صاحب نظر و 13 معلم درگیر با برنامه فبک بودند، جمع آوری شد. یافته ها در سه مقوله توصیفی سه سطحی؛ سیاستگذاری، راهبردها و اجرا و عمل فضای نتیجه را تشکیل می دهد. اکثر مصاحبه شوندگان این سه سطح را در اجرای برنامه فبک لازم و ضروری دانسته اند. در نتیجه، این مطالعه حاکی از آن است که پدیده‌نگاری می‌تواند به‌عنوان ابزار ارزیابی برای شناسایی سیاست ها، راهبردها و عمل و توصیف جنبه‌های ساختاری آن‌ها مورد استفاده قرار گیرد، که ممکن است به عنوان چارچوب اجرایی برنامه فبک از حاشیه به هسته موضوعی و حساسیت آن حرکت کند که تاکنون به آن اندیشیده نشده است. در نتیجه، شناسایی چالش های فوق در سه سطح توصیفی در یافتن راه کارها و حل موانع و مشکلات، باعث تسهیل روند پیاده سازی و کمک به &#...
       
  • کوندرا: عمل همچون مسألۀ رمان (خوانش آرنتی
           از رویکرد کوندرا به تاریخ رمان)

    • Abstract: یکی از دغدغه‌های محوری هانا آرنت، مسألۀ ناممکن‌شدن عمل در جامعۀ بوروکراتیک مدرناست؛ میلان کوندرا نیز مسألۀ بنیادین رمان را عمل می‌داند. مقالۀ حاضر می‌کوشد خویشاوندی میان رویکرد آرنت و کوندرا را با ارجاع به رمان‌های مهم نشان دهد؛ بررسیِ تاریخ رمان از سروانتس به فلوبر و پروست تا کافکا نمونه‌های دقیقی عرضه می‌کنند؛ عبور از جهان حماسی به جهانِ رمان، گذر از عرصۀ کنش‌مندی و حرکت به حوزۀ بی‌عملی و انفعال است. سرانجام، ماجرا به دستور تقلیل یافت. دُن‌کیشوت، برخلاف قهرمان هومری، پهلوانی است که مدام در تحقق نقشه‌هایش شکست می‌خورد. این سرخوردگی از عمل موجب می‌شود که شخصیتِ رمان فلوبر(مادام بُواری) به جهان درون پناه ببرد و از کنش‌ورزی در جهان بیرون عقب بنشیند. بوروکراتیزه‌شدنِ زندگی، شخصیت‌های رمان‌های کافکا را به زیر سیطرۀ نیروهای غیرشخصی و بی‌نام درآورده، تماس فرد با واقعیت را ناممکن کرده است. رمان‌های کافکا مصادیقی هستند از ناممکن شدنِ عمل در جامعۀ بوروکراتیک. این جهان تراژیک نیست، آیرونیک است. نتیجه آنکه از دید آرنت و کوندرا، در چنین جهانی، عمل فقط همچون شاعرانگی می‌تواند پدیدار شود؛ نه شعر تغزّلی که رمانتیک‌ه...
       
  • تاملی در باب تفسیر کاهیل از نکته اخلاقی و
           فرهنگی رساله ویتگنشتاین

    • Abstract: بر اساس رساله منطقی فلسفی ویتگنشتاین، گزاره‌های علوم طبیعی کل گزاره‌های معنادار زبان‌اند، و بنابراین گزاره اخلاقی وجود ندارد، چرا که سخن گفتن از اخلاقیات معیار معناداری گزاره‌ها -که عبارت است از تاییدپذیری تجربی- را تامین نمی‌کند. به علاوه، ویتگنشتاین در جایی رساله منطقی فلسفی را واجد نکته‌ی مهم اخلاقی می‌داند. به نظر می‌آید بین این ادعای اخیر ویتگنشتاین از یک سو، و بی‌معنا دانستن اخلاقیات از دیگر سو، تعارضی وجود دارد. در برابر این تعارض ظاهری، سعی می‌کنیم در باب این که نکته اخلاقی رساله منطقی فلسفی چیست تامل کنیم. در پاسخ به مساله مذکور به تفسیر کِوین کاهیل از ویتگنشتاین توجه خواهیم کرد. از نگاه ویتگنشتاین فرهنگ مدرن مانع از چیزی است که او آن را تجربه حیرت از وجود جهان می‌خواند. کاهیل نکته اخلاقی رساله منطقی فلسفی را در ارتباط با همین نگاه ویتگنشتاین به فرهنگ مدرن تفسیر می‌کند. در پایان این بررسی، این مسائل را مرور می‌کنیم که اولا به فرض صحت تفسیر کاهیل، رساله منطقی-فلسفی در معرض چه انتقادی قرار خواهد گرفت، و در ثانی استناد کاهیل در تفسیر رساله به دیگر آثار ویتگنشتاین تا چه حد قابل دفاع است.
       
  • کرونا و پاسخ به رنج دیگری در پرتو
           تکلیف‌گرایی کانت و مسئولیت لویناس

    • Abstract: ویروس کرونا جوامع بشری را با آسیب‌های جسمی- روانی مواجه ساخته است. موضع اخلاقی اشخاص در مواجهه با رنج‌های مردم متفاوت است.کانت و لویناس پاسخ به ندای رنج‌دیدگان را فرصتی مغتنم برای فعل اخلاقی می‌دانند، اما با این‌وجود تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. از منظر کانت خواست آدمی به عنوان موجودی عاقل، عامل اخلاقی و منشأ قانون الزام‌آور است و حکم اخلاقی، مستقل از هر ارزش‌گذاری‌ بیرونی و در مقابل نتیجه‌نگری قرار می‌گیرد. براساس تکلیف‌‌گرایی کانت، فعل اخلاقی صرفا عبارت است از‌ ادای تکلیف و سایر انگیزه‌ها، محلی از اعراب ندارند. از منظر لویناس، اخلاق به چالش کشیده شدن خودانگیختگی سوژه در برابر ظهور چهره «دیگری» است. بنیان اخلاق، حاصل مواجهه با «دیگری» و ملازم با مسئولیتی بی‌کران است. شفقت آدمی به دیگران، ریشه در مسئولیت نامتناهی و نامتقارن او در قبال «دیگری» دارد. تکلیف‌گرایی اخلاقی کانت و مسئولیت‌پذیری نزد لویناس در مواجهه با رنج‌های ناشی از کرونا، لوازم و پیامدهایی را به دنبال دارد. اولی بدون راه دادن عوامل محبت‌گونه در انجام فعل، به خوشایندی و خرسندی مصیب‌دیده‌ها عنایت ندارد و تنها در حیطه انجام تکالیف محول شده، &#...
       
  • وحدت به مثابۀ ایده آل فلسفۀ هگل

    • Abstract: وحدت به مثابۀ ایده‌آل فلسفۀ هگلچکیده:کوشش و قصد این مقاله برآن است که وحدت مورد نظر هگل یعنی« وحدتِ این‌همانی و این‌نه آنی»( The Unity of Identity and Difference) یا « وحدتِ ویژگی‌های ظاهراً متضاد در یک کلِ منسجمِ واحد» را در راستای مسألۀ اصلی فلسفۀ هگل یعنی غلبه بر دوپاره‌گی‌ها یا ثنویتها، بعنوان راه‌حل و راهکار فلسفۀ ایشان، بررسی و تشریح کند.برای هگل، وحدت(Einheit/Unity)، ایده‌آل، هدف و غایت فلسفه‌اش است. کل فلسفه برایش چیزی جز مطالعۀ تعریف وحدت و تحقق آن در جامعه نیست. از این‌رو درکل نظام فلسفی‌اش و در دوره‌های مختلف زندگی فکری‌اش همواره ردپای جستجوی وحدت آشکار است از وحدت‌ زیبای هنری در یونان تا وحدت مورد نظر خودش که وحدتی عقلی، نظرورزانه، فلسفی، مطلق و با‌واسطه است. وحدتی که بجای حذف دیگری یا جذب آن، با قبول و برسمیت شناسی دیگری در یک کلیت منسجم واحد به حفظ و رفع تکثرات و تفاوتها تلاش می‌کند. وحدتی که در آن، تفاوتها و دوگانگی‌ها از بین نمی‌روند بلکه بعنوان مؤلفه‌های ضروری و اجتناب‌ناپذیر حفظ می‌شوند . وحدتی که نه حاصل شهودِ بی‌واسطه بلکه محصول و نتیجۀ گذر از مراحل وگذرگاههای مختلف و یک امر بین‌الاذهانی است. برای هگل، نه اتمیسم و فردگرایی‌های افراطی ...
       
  • مقایسه آراء مارتین هایدگر و علی شریعتی
           در قبال تکنولوژی

    • Abstract: مارتین هایدگر یکی از شاخص‌ترین متفکران قرن بیستم است که نقدهای بنیادینی را متوجه سوبژکتیویسم مترتب بر جهان مدرن کرده است. هایدگر تاریخ 2500 ساله غرب را به‌مثابه تجلیگاه عقلانیت متافیزیکی به مهمیز نقد می‌کشد و در برابر تفکر محاسبه‌ای دکارتی و کانتی، تفکر ژرفانگر مبتنی بر متافیزیک وصال را مطرح می‌کند. هایدگر بر این باور است که با ظهور و بروز دکارت به‌عنوان مبدع پارادایم مدرنیته، سوبژکتیویسم در جهان سایه می‌گستراند و یکی از نتایج و تبعات گریز‌ناپذیر تفوق سوبژکتیویسم، سیطره عقلانیت تکنولوژیک بر جهان است. از نظر هایدگر، تکنولوژی یک ابزار صرف نیست؛ بلکه نوعی انکشاف و شیوه تفکر خاصی است که منطق متصرفانه و حسابگرانه خود را بر همه‌چیز و همه‌کس تحمیل می‌کند. به‌عبارتی‌دیگر، در پارادایم معرفت بنیاد مدرن، هستی به‌صورت تکنولوژیک آشکار می‌شود که نوع خاصی از عقلانیت را به وجود آورده که تحت عنوان عقلانیت تکنولوژیک از آن یاد می‌شود. مفروض این مقاله بر این نکته استوار است که اگرچه علی شریعتی نیز به‌مثابه متفکری که منتقد جهان مدرن است، علم‌گرایی و ماشینیسم را نقد می‌کند ولی واقعیت این است که نقد شریعتی از تکنولوژی و ماشینیس...
       
  • The Contribution of Online Forums to Alleviating Care Crisis

    • Abstract: According to the care crisis in modern medicine, the human needs of patients are not sufficiently satisfied. Trying to address the crisis, James Marcum argues that physicians should be educated to be virtuous. This suggestion is helpful but incomplete. It does not take into account that the advent of (medical) technologies has affected physicians’ understanding of disease and diagnosis. Disease is currently understood as an object detectable by technologies, and patients’ narratives are unnecessary to physicians’ diagnosis. The human relationship between patients and physicians has accordingly been weakened, causing the care crisis. This nonetheless does not mean that technology is necessarily disruptive to caring practice. In particular, we argue that online forums can carry part of the responsibility of caring. These forums are technological factors playing the role of focal things, in which human factors (i.e., the members of the forum) gather together to care for one another. At the end of the paper, we empirically study Ninisite, a popular Persian website on pregnancy, childbirth, and parenting. We suggest that Ninisite is a focal thing, in which people gather to engage with and care for one another. Ninisite’s forums reduce its members’ alienation by connecting them to each other. These forums also inhibit self-alienation by providing situations where members freely discuss their intimate feelings and thoughts. In general, online forums are helpful in alleviating the care crisis.
       
  • قبای قانون بر قامت اخلاق؛ نگرشی انتقادی
           بر خوانش پاتریک دِولین در باب الزام
           قانونی اخلاق متعارف

    • Abstract: نسبت اخلاق و قانون از جمله موضوعاتی است که مناقشات درازدامنی را برانگیخته و از مهم‌ترین مباحثِ مربوط به پیوند سپهر اخلاق و حقوق به شمار می‌آید. یک نزاع مهم در این میان از این قرار است که آیا پیروی از ”اخلاق متعارف“ در حوزه‌ی عمومی و/ یا حوزه‌ی خصوصی باید قانوناً الزام‌آور شود یا نه. در این مقاله با نگاهی به مناقشات پیرامون مسئله‌ی ”الزام قانونی اخلاق“ در مباحثه‌ی معروف هِربِرت هارت و پاتریک دِولین، ابتدا عطف نظر به تقسیم‌بندی ریچارد مِروین هِر سه بخش از اخلاق‌پژوهی را تفکیک می‌کنیم و جایگاه آنچه را دِولین از ”اخلاق متعارف“ مراد می‌کند در عرصه‌ی اخلاق‌پژوهی ایضاح خواهیم کرد. پس از شرح دلالت‌ها و پیامدها و ریشه‌های ”اخلاق متعارف“ در نگاه دِولین، به نسبت قانون با ”اخلاق متعارف“ در نگاه او خواهیم پرداخت. نهایتاً رویکر دِولین را نقد و آسیب‌شناسی خواهیم کرد و با نشان‌دادنِ کاستی‌های برداشت دِولین از ”اخلاق متعارف“ نگاه حقوقی او به اخلاق را به چالش خواهیم کشید.
       
  • A Critical Study of Two Conceptions of Wittgenstein’s “Family
           Resemblance” .

    • Abstract: The problem of universals has been a far-reaching problem in the history of philosophy and many philosophers have addressed it in one or another way. From Plato and Aristotle to Scholastic and Islamic philosophers and others have dealt with this problem and put forth various solutions. Some of Wittgenstein scholars believe that Wittgenstein’s doctrine of ‘Family Resemblances’ is yet another solution for the problem of universals. Renford Bambrough is one of these. Ilham Dilman, on the contrary, believes that as much as Wittgenstein has commented on the problem of universals he has not put forward the idea of ‘family resemblance’ as a solution to this problem. In the Blue Book (pp. 17-18) and in the Philosophical Investigation (§§ 66-67), Wittgenstein offers the idea of ‘family resemblances’ to explain the relation between some ‘things’. This paper first explores two accounts of this idea, one by Renford Bambrough and the other by Ilham Dilman. This reveals that there are at least two different accounts of ‘family resemblances’. Secondly, the paper sets out a critical assessment of both accounts so as to suggest that they both fail at what they claim to do.
       
  • مسأله «من» در نگاه گلن استراوسن

    • Abstract: یکی از مباحث مطرح در فلسفه ذهن بحث از «من» است که فلاسفه با تعابیر مختلف خود، هویت شخصی، نفس و روح از آن یاد کرده‌اند. نظریات متفاوت فلاسفه درباره هستی و حتی چیستیِ این مفهومِ به نظر ساده و بدیهی، آن را به یک مسأله فلسفی تبدیل نموده است. استراوسن فیلسوفی فیزیکالیست است که با تعبیر«خود» به این مسأله پرداخته است. وی از یک سو قائل به وجود «من‌تجربی» است؛ اما ازسوی دیگر، ویژگی‌هایی چون استمرار، شخصیت و عاملیت را منکر شده است. درحالیکه به نظر می رسد این مولفه ها، ویژگی‌هایی اساسی برای معنای «من» می‌باشند. نوشتار حاضر با روش تحلیلی-انتقادی سعی می‌کند از بستر تحلیل مولفه‌های مفهوم «من» مورد نظر استراوسن، به این سوال بپردازد که وی چگونه با عدم پذیرش این سه ویژگی، وجود «من» را باورکرده است. در این راستا، ابتدا دیدگاه استراوسن درباره ماهیت و وجود «من» تحلیل شده و پس از ارزیابی دیدگاه او این نتیجه حاصل می‌شود، که حذف این سه ویژگی ناشی از نقاط ضعفی چون اتخاذ مبنای فیزیکالیستی، رویکرد تجربه‌گرایی و روش پدیدارشناسانه و نگاه ذهنی صرف به «من»، نیز خلط دو مقام ثبوت و اثبات و ضعف در تبیین ویژگی وحدت درطول زمان است.
       
  • نظام اخلاقی سقراط-افلاطون و نقد اخلاق
           سوفیستی در یونان دورۀ کلاسیک

    • Abstract: یونانیان به‌دنبال کسب تمامی فضائل فردی و جمعی و در نهایت نیل به نیک‌بختی بودند. در تعالیم سنتی ایشان تنها فضیلتی که حاصل از توجه خدایان و برای خانواده و شهر بود، ارزشمند شمرده می‌شد. اما ایشان به‌تدریج دریافتند که خدایان بدون دلایل معقول و موجه، معیار اخلاق و فضیلت‌های فردی و جمعی آن‌ها بوده‌اند. در نتیجه باورهای سنتی ایشان به‌تدریج شروع به تغییر کرد. در اثنای چنین تغییراتی، سوفیست‌ها، خود را مربیان نسل جدید یونان معرفی کردند. از نظر ایشان، پایبندی به قوانین و ضرورت‌های فرافردی که معیار آن‌ها خدایان بودند، امری بیهوده است و نیکبختی و فضیلت آدمی با تکیه بر طبیعت انسانی و خواسته‌های طبیعی او در جهت تقویت قدرت سیاسی شکل می‌گیرد. اما جهان‌بینی اخلاقی سقراطی نه با نظام اخلاقی سوفیست‌ و نسل جدید یونانیان و نه با تعاریف سنتی اخلاق، سازگاری داشت. سقراط به‌خوبی نشان داد که اگر نظام اخلاقی بر پایۀ حقیقت بنا نشود، تمامی اصول نظری و عملی در جامعه نادرست بوده و نه‌تنها منجر به غایت یک نظام اخلاقی، یعنی نیک‌بختی انسان نمی‌شود بلکه نتایج زیان‌باری را در ابعاد فردی و اجتماعی رقم می‌زند. در نظام اخلاقی او، فضیلت محدود به امور جž...
       
  • سکوت فارابی: جایگاه منزل در مدینه فاضله

    • Abstract: فارابی جدی‌ترین فیلسوف سیاسی در عالم اسلام و واضع ایدۀ مدینه فاضله است، با این حال در آثار او اشارات محدودی به بحث از تدبیرمنزل وجود دارد که در همان اشارات محدود هم شاهد گفتار منسجمی درباره زنان، جنسیت و جایگاه منزل در مدینه فاضله نیستیم. از سویی، برخی اشارات فارابی و کاربست مفاهیم جنسیتی‌شده نزد او باعث می‌شود بتوان فارابی را در زمرۀ متفکران زن ستیز قرار داد. از سوی دیگر او صراحتاً قائل به برابری زن و مرد در حس و تخیل و عقل است. برخی کم‌گویی او درباره منزل و جایگاه زن را ناشی از بدیهی دانستن حکمت منزلی با توجه به ساختار کلی اندیشه فارابی دانسته‌اند و عده‌ای سکوت فارابی را ناشی از احتیاط و حزم فیلسوف یا رویکرد فراجنسیتی او می‌دانند. در این نوشتار با تکیه بر آثار سیاسی فارابی این نظر پیش کشیده شده است که کم‌گویی فارابی درباره تدبیر منزل، نه به دلیل بی اهمیت دانستن آن که به دلیل مسئله‌زا بودن این موضوع در ساختار اندیشه این منطق‌دان بزرگ است.
       
  • **سوبژکتیویته و نبوغ به مثابه شرط امکان و
           

    • Abstract: بحث این مقاله درباره هنر به مثابه هنر زیبا در معماری نظام کانت است. در اینجا نشان داده می‌شود که کانت در ابتدای کار خود تصور و تلقی واحدی از معماری نظام فلسفه خود همچون پیکره واحدی داشته است؛ پیکره واحدی که او به آن همچون یک کل می‌اندیشیده است. از این رو تفکر انتقادی او یک متافیزیک است. او با عبور از متافیزیک سنتی، بنیاد متافیزیک انتقادی برآمده از خرد انتقادی یعنی؛ سوبژکتیویته را آشکار کرد. همه عناصر فلسفه او بر بنیاد سوبژکتیویته شکل می‌گیرد. از سوی دیگر در دوره جدید هنر همچون هنر زیبا فهمیده می‌شود؛ چرا که هنر پیش از دوره مدرن معنای عام‌تری را در بر می‌گیرد. بنابراین نقش کارکردی، تربیتی و معرفتی و ... داشته اما برای فهم رویکرد جدید به هنر از منظر فلسفه می‌بایست به کانت برگردیم. از این رو نشان داده می‌شود که هنر زیبا به مثابه محصول نبوغ در دوره جدید و در اندیشه کانت بر بنیاد سوبژکتیویته چونان شرط امکان آن بنا می‌شود.
       
  • تحلیل تقدم اندیشه بر زبان در فلسفه زبان
           فارابی

    • Abstract: مقاله حاضر رابطه میان اندیشه و زبان از جنبه تقدم، مبتنی بر دیدگاه فارابی، را مورد مطالعه قرار داده است. بر اساس سه معنای نطق، سخن گفتن یک فرآیند است که روح انسانی در سه سطح درگیر آن است: قوه ناطقه، مدرَکات ذهنی و بیان الفاظ. این امر بیانگر رابطه نزدیک و انفکاک ناپذیر میان اندیشه و زبان است. همچنین، با تفسیر دیدگاه فارابی می توان بر تئوری سه گانه لفظ، جهان و معقولات تکیه نموده و قائل شد که در هنگام فرآیند سخن گفتن، روح انسانی از تمام دانش خویش بهره می جوید، چه دانش های پیش از سخن گفتن و چه دانشی که حاصل تجربه حین سخن گفتن است. بنابراین، نگارنده بر آن است که در قلمرو تقدم تحلیلی، رابطه تقدم میان آن دو برقرار نیست و اندیشه و زبان نسبت به هم وابسته اند. چرا که در هنگام سخن گفتن اندیشه و کسب دانش همچنان در جریان است و مراحل گوناگون فکر و زبان در هم تنیده اند. افزون بر آن، روح انسانی به عنوان عامل اصلی تفکر و حصول دانش، منفعل نیست تا ناچار به پذیرش تقدم استعلایی تفکر بر زبان شویم.
       
  • بررسی بعد ادراکی عقل عملی در حکمت
           متعالیه

    • Abstract: عقل که یکی از منابع معرفت است به نظری و عملی تقسیم می‌شود؛ در وجود عقل نظری و نقشش در ادراک کلیات اختلافی نیست. اما در اینکه عقل عملی وجودی مستقل از عقل نظری دارد و مدرِک است اختلاف است؛ برخی فلاسفه منکر وجود عقل عملی مستقل از عقل نظری و برخی قائل به آن هستند؛ گروه دوم برخی منکر بعد ادراکی و برخی قائل به مدرِک جزئی بودن آن هستند. با توجه به ظاهر عبارات ملاصدرا ابتدا به نظر می‌رسد که وی به دو ملاک (انفکاک و افعال وجودی متناقض)، وجود عقل عملی را مستقل از عقل نظری می‌داند و به دلیل اسناد مفاهیمی مانند (استنباط، فکر، تروی، حدس و الهام، اعتقاد و حکم) که ملازم ادراک هستند، ادراک جزئی را به آن نسبت می‌دهد. اما در این نوشتار به روش توصیفی- تحلیلی بعد از خدشه صغروی (نه کبروی) در دو ملاک مذکور و با توجه به اینکه همه انواع ادراکات جزئی، قوای مناسب به خود (مانند حاسه، متخیله و متوهمه) را دارند به این نتیجه منتهی شدیم که نه عقل عملی وجودی مستقل از عقل نظری دارد و نه ادراکی جزئی به آن قابل استناد است و از این روی باید ملاصدرا را قائل به همین دیدگاه بدانیم.
       
  • مطالعه ماهیّت، کارکرد و تجسم «عدد»
           

    • Abstract: «اسطوره» از دیدگاه ارنست کاسیرر فیلسوف بزرگ نوکانتی، ابتدایی‌ترین و در عین حال متفاوت‌ترین شیوه شناختی انسان است. به زعم وی انسان برای آگاهی از هستی خود و پیرامونش، به یکباره از فرم تعقلی شناخت آغاز ننموده و پیش از آن، دوره‌ای طولانی را با معرفتی ابتدایی سر‌کرده ‌است که این فرم آغازین معرفتِ انسانی تحت عنوان «آگاهی‌ اسطوره‌ای» به ما معرفی می‌گردد. ادراکات و جهان شکل‌یافته در این فرم از آگاهی، محتواها و ویژگی‌هایی دارد که فهم و پذیرش آنها با معیارهای دانش نظری امروز چندان آسان نیست؛ لذا این محتواها را می‌بایست در چارچوب دستگاه‌شناختی اسطوره‌ای مورد مطالعه قرار داد. در آگاهی اسطوره‌ای مقوله‌هایی مانند «فضا»، «زمان» و «عدد» به مانند آگاهی عقلانی امروز، تحت عنوان «واسطه‌های ادراکی» به ما معرفی می‌شود؛ اما ماهیت، کارکرد و تجسم این واسطه‌ها در آگاهی اسطوره‌‌ای کاملاً متمایز از ادراک امروز ما از آنهاست. مسئله اصلی در این پژوهش، شناسایی ماهیّت «عدد اسطوره‌ای» و آبشخورهای هویت دهنده به آن است. برای نیل به این هدف، با مطالعۀ دقیق آثار و دیدگاه‌های کاسیرر، علاوه بر شناسایی ماهیت، جایگاه و نوع تجسم عدد ž...
       
  • بررسی و نقد آراء «لئونارد سویدلر»
           درباره اخلاق جهانی

    • Abstract: اخلاق جهانی نیازی است که پدیده جهانی‌شدن، پژوهشگران مختلف را به‌سوی آن سوق داده است. در این میان برخی همچون لئونارد سویدلر، الهی‌دان کاتولیک، درصدد ارائه اصول اخلاق جهانی بر پایه اشتراک ادیان برآمده‌اند. پژوهش حاضر با روش مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیلی به‌منظور ارزیابی طرح اخلاق جهانی سویدلر صورت گرفته است. به این منظور ابتدا رویکرد اشتراک ادیان معرفی و سپس مبانی نظری سویدلر در طرح اخلاق جهانی و اصول ارائه‌شده توسط وی در بیانیه دوم ارائه شده است. درنهایت طرح وی با توجه به مبانی و اصول ارائه‌شده، در بوته نقد قرارگرفته و این نتایج به‌دست‌آمده است: طرح اخلاق جهانی سویدلر از امتیازاتی چون توجه به مسئولیت‌ها در کنار حقوق و نیز اصول روابط انسان با محیط‌زیست برخوردار است. همچنین ایده وی در ابتنای این طرح بر گفت‌وگوی مؤثر میان ادیان و توجه به نقش دین در اخلاق جهانی از اهمیت بسیاری برخوردار است، اما برخی مبانی وی مانند نسبی‌گرایی و نیز تمرکز وی بر مواد اعلامیه حقوق بشر و عدم بیان ارتباط آن با اخلاق مشترک ادیان، باعث شده است که در نهایت آنچه در متن بیانیه دوم ارائه داده است، وی را از رویکرد اشتراک ادیان دور سازد.
       
  • درون‌گرایی، نقطه تمایز معرفت شناسی دینی
           فیلیپس با ویتگنشتاین

    • Abstract: فیلیپس در مقام یک ایمان‌گرای متأثر از ویتگنشتاین، نسبت به معرفت‌شناسی گزاره‌های دینی رویکردی را اتخاذ می‌کند که به واسطه تفاوت‌ها و تمایزهایی که با ویتگنشتاین دارد، مهم می‌نماید. در این مقاله ابتدا با توصیف، بررسی و تحلیل نگاه فیلیپس به سه مسأله و مفهوم ناواقع‌گرایی، نحوه زندگی و بازی‌های زبانی، نشان داده‌شده آنچه باعث می‌شود رویکرد فیلیپس به این سه مسأله با ویتگنشتاین تفاوت پیدا کند این است که برخلاف برون‌گرایی ویتگنشتاینی که در زمینه‌گرایی (متن گرایی) ریشه دارد، فیلیپس به دورن‌گرایی مایل است(البته درون‌گرایی معتدل) . دیدگاه وی به دلیل تفکیک میان معنا‌داری باورهای دینی با توجیه باورهای دینی و بازگرداندن توجیه باورها به بازی‌های زبانی و اینکه نحوه زندگی دینی را کاملاً متمایز از سایر نحوه‌های زندگی می داند، منجر به پذیرش درون‌گرایی می‌شود. اما این مقاله با نگاهی انتقادی به رویکرد فیلیپس نشان می‌دهد تفکیک مطلق معناداری و توجیه باورهای دینی از یکدیگر توسط وی، تفکیکی غیر قابل پذیرش است.
       
  • «مبانی فلسفی فلسفه برای کودکان (فبک) از
           نظر لیپمن: هستی شناسی، انسان شناسی و
           معرفت شناسی»

    • Abstract: فلسفه برای کودکان(فبک)، برنامه ای است که توسط میتو لیپمن و در بستر فلسفه پراگماتیسم و به تاثر از نظریه های روانشناسی جدید به ویژه نظریات ویگوتسکی به ظهور رسیده است.این برنامه، بی تردید دارای پیشفرضها و مبانی فلسفی درباره «هستی» و «انسان» و «معرفت» می باشد. باور به جهان متغیر و متکامل، اعتقاد به انسان خردورز خردسال و پذیرش معرفت پویا در برنامه فبک، حکایت از جهان بینی خاص این طرح دارد وزمینه ساز طرح پرسشهای بنیادی درباره مبانی فلسفی این برنامه می باشد. می توان با تبیین بسترهای ظهور فبک در مسیر تاریخ فلسفه، پاسخی در خور به این پرسشها به دست آورد. با این نوع نگرش در این مقاله سعی شده است تا مبانی فلسفی فبک به لحاظ «هستی شناسی» و «انسان شناسی» و «معرفت شناسی» از نظر پایه گذار این برنامه یعنی متیو لیپمن،تبیین گردد. این نتیجه حاصل شد که از نظر لیپمن پیشفرض فبک از جهان هستی دیدگاهی رئالیستی است که در آن، جهان رو به تکامل دارد و انسان خردسال فبک به تأثیر از نظریه پراگماتیستی جان دیویی و نظریات روانشناختی ویگوتسکی دارای قابلیت فلسفه ورزی است و این استعداد از همین دوران کودکی باید پرورش بیابد و معرفت مورد نظر فبک همان باور صادق موجه ...
       
  • هژمونی سکوت: خوانشی هگلی‌ـ‌لاکانی از
           رابطۀ سکوت و زبان در اندیشۀ مولوی

    • Abstract: چکیدهدر مقالۀ حاضر می‌کوشیم در برخی از ابیات و اشعار مولوی رد چیزی را پیدا کنیم که آن را «هژمونی سکوت» می‌نامیم. طرفداران «هژمونی سکوت» زبان را خوار می‌شمارند و سکوت را بی‌اندازه ارج می‌نهند و آن را دربردارندۀ نوعی شهود ویژه می‌دانند که دسترسی به امر فراسوی زبان را میسر می‌سازد. این نگرش به سکوت و زبان تاریخ دور و درازی دارد و تازه در قرن‌های اخیر به پرسش گرفته شده است. سعی خواهیم کرد رویکرد «هژمونی سکوت» را به‌میانجی رویکردی هگلی‌ـ‌لاکانی خوانش کنیم، رویکردی مدرن که سکوت و زبان را به یک اندازه ارزشمند می‌داند و در نهایت سکوت را پدیده‌ای صرفاً زبانی می‌داند. خاطرنشان خواهیم ساخت که این دو نگرش در دو منطق متفاوت بنیاد دارند؛ اولی در قاعدۀ امکان اشرف سهروردی و دومی در منطق پس‌گسترانۀ ایدئالیسم آلمانی. پس از بررسی تبعات معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی این دو رویکرد، در نهایت نتیجه خواهیم گرفت که موضع «هژمونی سکوت» موضعی متناقض و ناممکن است.
       
  • استدلال استقرائی تأییدی سوئینبرن به
           مثابه بهترین تبیین خداباوری

    • Abstract: آیا تبیین‌های خداناباورانه می‌توانند جهان و انسان را تبیین کنند؟ آیا استدلال‌های قیاسی خداباورانه می‌توانند تبیین معقولی از جهان ارائه نمایند؟ بسیاری از فیلسوفان دین معاصر براین باورند که استدلال‌های قیاسی بر اثبات وجود خدا نامعتبرند، چون یا از نظر صورت قیاسی، نامعتبرند یا مبتنی بر یک یا چند مقدمه کاذب یا غیریقینی هستند. از این رو، به استدلالات غیرقیاسی در باب وجود خدا روی آوردند. هدف این نوشتار بررسی و ارزیابی یکی از این استدلال‌های جالب توجه جدید، یعنی استدلال استقرائی سوئینبرن است. روش این تحقیق کتابخانه‌ای و استدلالی است که از طریق مطالعه، بررسی و تحلیل ذهنی مفاهیم، گزاره‌ ها و استدلال‌ها انجام می‌گیرد.ادعای سوئینبرن این است که تبیین‌های انسان‌انگارانه و ماده‌انگارانه نمی‌توانند جهان و انسان را تبیین کنند. در مقابل، وی سه استدلال از وجود جهان، وجود قوانین علمی، و قوانین فرایند تکامل؛ برای وجود خدا به‌عنوان سه استدلال استقرائی تأییدی استفاده می‌کند و از انباشت آنها خداباوری را به‌عنوان استنتاج بهترین تبیین نتیجه می‌گیرد. نتیجه چنین استدلالاتی این است که خداباوری می‌تواند بهترین تبیین نهای&...
       
  • مناقشه فوکو با هایدگر و دریدا در فهم و
           تفسیر فلسفه افلاطون

    • Abstract: این نوشتار با تمرکز بر تفسیر هایدگر از دکترین حقیقت افلاطون و تفسیر دریدا از فارماکون افلاطون، خط تفسیری‌ای را برجسته می‌کند که در آن افلاطون آغاز فهمی فلسفی است که وجه غیب و پوشیدگی هستی و حقیقت را طرد می‌کند. در برابر این خط تفسیری، تفسیر فوکو از افلاطون و کردارهای فلسفی یونان طرح و بسط داده می‌شود. از قِبل این تفسیر مشخص می‌شود که ما با دو شرح متمایز از کردارهای فلسفی یونان و نسبت آن با ظهور مدرنیته روبرو هستیم؛ شرحی که مدرنیته را بسط ژرف‌ترین معنای نمودارشده در متافیزیک یونانی می‌داند و شرحی که بنیاد فلسفه مدرن را در رویارویی با بنیاد اندیشه افلاطونی تفسیر می‌کند و افلاطون و جریان‌های فلسفی اثرپذیرفته از وی را چونان افقی برای ایستادگی در برابر سیطره مدرن می‌انگارد. با اینکه می‌توان طرح هنر زیستن فوکو را وامدارِ طرح پروای خود و کار هنری هایدگر دانست، این طرح به فوکو امکان می‌دهد تا تفسیر متفاوتی از افلاطون فراپیش نهد. نشان می‌دهیم که چه ملاحظات روش‌شناسانه‌ای به فوکو کمک می‌کند تا این تفسیر متفاوت را ارائه کند. فوکو برای به‌دست دادن چنین تفسیر متفاوتی به کارکرد نوشتار، لوگوس و حقیقت چونان پارسیا در اندیشه اف...
       
  • ملاحظات انتقادی در باب تصور ذات و صفات
           خداوند در الهیات گشوده

    • Abstract: خداباوری گشوده به عنوان یک دیدگاه نوظهور در الهیات، توجه بسیاری از اندیشمندان را به خود جلب نموده است. صاحبان این دیدگاه بر این باورند که بسیاری از آموزه های الهیات کلاسیک با کتاب مقدس سازگاری نداشته و خداوند را از دریچه آموزه های متافیزیک یونانی و الگوی هلنیستیکی بازنمایی می کند. بنابراین، الهیات گشوده مدل جدیدی از خداباوری را مبتنی بر تصور گشودگی در تقابل با مدل جبرگرایانه الهیات کلاسیک ارائه می کند. دیدگاه الهی دانان گشوده، البته، لوازمی را همچون، تغییرپذیری، زمانمندی و دخالت مستقیم خداوند در جهان به دنبال دارد. اما این لوازم منجر به وجود آمدن مشکلاتی در دیدگاه آنان همچون ناسازگاری و ابهام شده، علاوه بر اینکه نفی کمال مطلق خداوند را نیز به همراه خواهد داشت. در این پژوهش تلاش می گردد تا این نواقص بررسی شده و راه حل هایی براساس تفکر اسلامی برای حل آنان ارائه گردد و در نهایت، آموزه بداء معرفی خواهد شد. به طوری که با کمک این آموزه اسلامی، بسیاری از مسائل جواب داده نشده که منجر به گرایش برخی الهی دانان به الهیات گشوده گردیده، پاسخ داده می شوند. همچنین تبیین می گردد که با کمک آموزه بداء، در میان صفات الهی هیچگونه ناساز&...
       
  • نقش و جایگاه مفهوم اتمسفر در پدیدارشناسی
           نوین هرمان اشمیتس

    • Abstract: در مقاله‌ی حاضر کوشش می‌شود مفهوم اتمسفر در نظام فلسفی هرمان اشمیتس ـ‌بنیان‌گذار پدیدارشناسی نوین‌ـ واکاوی شود تا از رهگذر این مفهوم راه برای فهم پدیدارشناسی نوین او بر ما گشوده گردد. مفهوم اتمسفر یکی از مفهوم‌های بنیادین برای فهم نظام فلسفه‌ی اشمیتس است؛ مفهومی که او آن را، با نگاه به چگونگیِ آشکارسازیِ واکاوی پدیدارشناختی، برای عبور از دوگانه‌ی سوژه‌ـ‌ابژه و نیز نشان دادن واقعیت‌های پنهان و مبانی تجربه‌ی زیسته‌ی واقعیت به کار می‌بندد. این اصطلاح علاوه بر کاربرد در علومی هم‌چون فیزیک، هواشناسی، و روان‌شناسی، به پدیداری انضمامی اشاره دارد؛ همچنین گواهی بر روشی ست که اشمیتس پدیدارشناسی را درک و دوباره طرح‌ریزی می‌کند. هدف در این مقاله آن است که با بهره‌گیری از واکاوی ساختاری مفهوم اتمسفر، پیوند آن را با مفهوم تن به عنوان هسته‌ی نظری کار اشمیتس، و فضا و احساس به عنوان دیگر مفهوم‌های مهم و کلیدی در نظام فلسفه‌ی او نشان دهد، و سرانجام مقایسه‌ای میان واکاوی اشمیتس و سایر پدیدارشناسان به‌ویژه هایدگر از مفهوم حال‌وهوا به عنوان مفهوم هم‌پیوند با اتمسفر در سنت پدیدارشناسی انجام دهد. نتیجه‌ی به‌دست آمده از ت...
       
  • اخلاق بیوفیلی مبتنی بر نظریات فروم
           در»مرگ ایوان ایلیچ» اثر تولستوی

    • Abstract: آیلین فیلیپسون، جامعه شناس اهل کالیفرنیا، معتقد است که اریک فروم دومین روانکاو پرخواننده پس از فروید است. فروم دربارۀ» نکروفیلی»، عشق به مرگ، و »بیوفیلی»، عشق به زندگی، بحث می‌کند. و همچنین »حالت بودن» یعنی پذیرش حالت بودن، و »حالت داشتن» یعنی میل به داشتن بیشتر، بحث می ‌کند که جهت گیری فرد را به شخص بهتر بودن یا داشتن بیشتر نشان می‌دهند. مقالۀ حاضر با استفاده از نظریه‌های فروم که در آثار متأخرش منعکس شده است، به مطالعۀ موردی رمان »مرگ ایوان ایلیچ» (1886/2009) اثر تولستوی می‌پردازد. دو گروه از پژوهشگران در رابطه با اینکه آیا ایوان ایلیچ، شخصیت اصلی داستان، در نهایت دچار تغییرات مثبت یا منفی می شود، به بحث و گفتگو پرداخته‌اند. به کمک نظریه‌های فروم، استدلال ما این است که ایوان ایلیچ در اواخر عمر خویش، دستخوش تغییرات مثبت می‌شود. این مهم حاصل کنار گذاشتن » نکروفیلی» و در برگرفتنِ »بیوفیلی» و همچنین با کنار گذاشتن »حالت داشتن» و پذیرش »حالت بودن» است.
       
  • رابطۀ ضرورت بیرونی و درونی و علم در نزد
           هگل

    • Abstract: یکی از مهم ترین جنبه‌های فلسفۀ هگل موضوع ضرورت است. در اینجا معنای ضرورتِ فی نفسه یا به تنهایی، مورد بحث نیست. بلکه با گذر از این مرحله و با حفظ معنای مورد نظر آن، نظر به دو قید بکار رفتۀ بیرونی و درونیِ ضرورت، در سخنان هگل است. بنابراین موضوع بحث دو واژه بکاررفته در بیانات هگل یعنی ضرورت بیرونی و درونی است. این مقاله در نخستین گام به چیستی ضرورت بیرونی و درونی، می‌پردازد. در گام دوم نسبت یا رابطه آن دو با یکدیگر را تبیین می‌‌کند. سپس در گام سوم از رابطه این دو نوع ضرورت با علم یا نظام فلسفی هگل پرسش می‌کند، و بلاخره در گام چهارم، تلاشی در راستای نقد و ارزیابی این رابطه صورت می‌گیرد. گذشته از این اهداف چهارگانۀ خاص، یکی از نتایج برآمده از مجموع این بحث می تواند احتمالا روشن سازی زاویه‌ای از زوایای یک فلسفـۀ مشهور اما همچنان نیازمند مطالعه در ابعاد و اعماق باشد.
       
  • جایگاه نظر کانت در میان نظریه های ناظر بر
           روابط دین و اخلاق

    • Abstract: چنانکه می‌دانیم، کانت یکی از مهمترین نظریه‌ها را درباره نسبت میان دین و اخلاق ارایه کرده است. توضیح و تحلیل موضع کانت در خصوص نسبت میان اخلاق و دین و تعیین جایگاه آن با معرفی مهمترین آراء مطرح در این خصوص آغاز می‌شود تا از این رهگذر موقف و موضع کانت کشف و تعیین گردد.‌ تعیین و تشخیص موضع کانت به سبب تمایزی که میان دین وحیانی و تاریخی و دین طبق تلقی و تفسیر خود‌ می‌گذارد، در بدو نظر دشوار می‌نماید. نهایتاً معلوم می‌شود که رابطه اخلاق کانتی با دین وحیانی رابطه‌ای غیر‌تاریخی است؛ دوگانگی میانشان حاکم است و منشأ واحدی ندارند؛ ولی با تفسیر عقلانیِ دین وحیانی سازگاری میان آنها امکان‌پذیر است. ولی اگر اخلاق کانتی با دین عقل عملی سنجیده شود، رابطه آن دو غیر‌تاریخی بوده و میان آنها دوگانگی برقرار است؛ از حیث منشأ مستقل از هم بوده و دین عقل عملی وابسته به اخلاق خواهد بود. در اثر منتشره پس از مرگ خدا همان عقل عملی است و کمال اخلاقی و سعادت حقیقی که ظهور کامل عقل عملی در عالم پدیدار است در جامعه مشترک‌المنافع اخلاقی تحقق می‌یابد.
       
  • بازبینی کوگیتوی دکارت

    • Abstract: Asking from the truth of Cogito as the basis of knowledge, this paper tries to analyze all possible answers in Descartes’ philosophy. Inductively, four possible answers are open to consideration: either Cogito is true 1) based on argumentation, 2) because it is clear and distinct, 3) because of being innate, or, lastly, 4) because of intuition. All of these explanations either entail accepting some prior knowledge to Cogito or fall in a vicious circle. A proper way to explain Cogito’s truth is a new perspective to the meaning of intuition in Descartes’ philosophy. Through this perspective Cogito is a presential experience. Lack of any gap, separation and disjunction in this presential experience is the reason for the truth of Cogito because this lack is the lack of error’s cause.
       
  • انتقاد به تفکّر انتزاعی دکارتی از منظر
           تفکّر تاریخی ویکو

    • Abstract: خاستگاه اندیشه تاریخی ویکو به عنوان پیشگام متفکّران تاریخی‌اندیش طرح انتقادات از روش دکارتی است. تفکّر تاریخی‌اندیش، نحوۀ اندیشیدن را متأثر از شرایط زمانی و تاریخی می‌داند و به تاریخی-بودن هرگونه فهم، تفکّر و تعقّل قائل است. در مقابل تفکّر غیرتاریخی به همسانی تعقّل در همه شرایط و به عبارتی به یک نوع عقلانیّت قائل است. انتقاد ویکو به تفکّر دکارتی ناظر به همین دیدگاه است. ویکو، تلاش دکارت برای یقینی‌کردن همه علوم با ملاک وضوح و تمایز را مورد نقد قرار می‌دهد و معتقد است که در علوم انسانی و از جمله تاریخ، نمی‌توان به این وضوح و تمایز دست یافت. ویکو - برخلاف دکارت- به صیرورت و تحوّل دائمی ذات و سرشت انسان و به تبع آن تفکّر و تعقّل وی در طول تاریخ معتقد است و این تحوّل را بر اساس دوره‌های مختلف تاریخ و شکل‌های متناظر آن مورد توجّه قرار می‌دهد. ویکو حاصل روش دکارتی را که مبتنی بر تحلیل و انفکاک است، گسست انسان از تاریخ و اجتماع می‌داند. از نظر ویکو معرفت راستین درباره هر چیز، دانش از راه علل یا به عبارتی دانش تاریخی درباره آن است. ویکو گرچه تاریخ را ساخته آدمی می‌داند، امّا هدایتگر آن را مشیّت الهی معرّفی می‌کند. در این مقاله کوشش ش...
       
  • مقایسه تحلیل‌های ارسطو و فرگه از «گزاره
           حملی»

    • Abstract: پرسش اصلی پیش روی این مقاله این است که چه تفاوت‌ها یا شباهت‌های مهمی میان تحلیل‌های ارسطو و فرگه از گزاره حملی وجود دارد؟ بر اساس دیدگاه مشهور و رایج، ارسطو گزاره حملی را به سه جزء موضوع، محمول و رابطه تحلیل می‌کند؛ درحالی‌که در اندیشه فرگه، گزاره حملی به دو جزء متغیر (بخش اسمی) و تابع (بخش محمولی) تحلیل می‌شود؛ لذا این دو تحلیل، به‌کلی متفاوت از یکدیگرند و هیچ شباهت قابل‌ملاحظه‌ای میان آن‌ها وجود ندارد. من در مقاله‌ای دیگر استدلال کرده‌ام که در اندیشه ارسطو گزاره حملی در تحلیل منطقی، برخلاف تحلیل زبانی، همواره به دو جزء اصلی موضوع و محمول تجزیه می‌شود. در اینجا نشان داده‌ام با پذیرش و مبنا قرار دادن این تحلیل آشکار می‌شود: اولاً شباهت‌های مهمی میان تحلیل‌های ارسطو و فرگه از گزاره حملی وجود دارد؛ 1) هر دو تحلیل، دوجزئی است 2) ارسطو هم مانند فرگه «گفته شدن به چیزی دیگر» را ویژگی اساسی محمول می‌داند. ثانیاً و درعین‌حال، این دو تحلیل تفاوت‌های مهم و سرنوشت سازی با یکدیگر دارند؛ 1) ارسطو «گفته شدن به چیزی دیگر» را صرفاً ویژگی ذاتی جایگاه «محمول» می‌داند، اما فرگه آن را نه‌تنها ویژگی ذاتی «تابع» بلکه ویژگی ذاتی مفاهیم کلی، که ...
       
  • بررسی انتقادی رابطه‌ی دین و سیاست در
           رساله‌ی الهیاتی ـ سیاسی اسپینوزا

    • Abstract: نگارندگان این مقاله می‌کوشند تا در بررسی انتقادی رابطه‌ی دین و سیاست در رساله‌ی الهیاتی‌ــ‌سیاسی نشان دهند که؛ باروخ اسپینوزا با آنکه در پی جداسازی دو نهاد دین و سیاست از هم نیست، هم‌هنگام، می‌کوشد دین رسمی را تحت قیمومت اقتدار سیاسی در آورد. از این رو، رابطه‌ی دین و سیاست را از یک سو، با جدایی دین رسمی از باورهای باطنی و از دیگر سو، با تبیین چرایی تفوق اقتدار سیاسی بر سلسله مراتب دین رسمی برمی‌رسیم. اسپینوزا با قائل شدن به آزادی دینی و عبادت مذهبی ذیل آزادی اندیشه و بیان رساله‌ی الهیاتی ــ سیاسی را تبدیل به منظومه‌ای برای ترویج مدارا کرده است. دین رسمی نزد اسپینوزا باید ناظر به غایتی عملی و شکل‌گیری فضایلی چون مدارا باشد. مدارا آن ابزارِ کارساز است که بالمآل در خدمت ثبات سیاسی و اعتلای اجتماعی قرار می‌گیرد. در دفاع از این نتیجه، اسپینوزا استدلال می‌آورد که نخست، اقتدار دینی بایستی تحت قیمومت قدرت سیاسی باشد. یعنی تنها یک اقتدار حاکم در دولت می‌تواند وجود داشته باشد و آن بایستی اقتدار سیاسی باشد نه اقتدار دینی. دوم، او معتقد است که دامنه‌ی قدرت اقتدار حاکم مسلماً تا اعمال شهروندان ادامه می‌یابد نه تا اعتقاد آنها. ح&#...
       
  • اکسل هونت و اخلاق به‌رسمیت‌شناسی: موانع
           و امکانات

    • Abstract: اندیشه‌ی اخلاقی و سیاسی اکسل هونت، فیلسوف آلمانی و برجسته‌ی نسل سوم فرانکفورت، از ابتدای انتشار کتاب شناخته‌شده‌ی او، جدال برای به‌رسمیت‌شناسی، توجه بسیاری به خود جلب کرد. هونت در آثار خود در تلاش بوده است صورت‌بندی نوینی از رابطه‌ی میان من، دیگری و ما ارائه دهد که با دیگرپذیری، من و دیگری برای تشکیل یک ما، به یکدیگر فروکاسته نشوند و با حفظ هویت، ویژگی‌ها و افق ارزشی منحصربه‌فرد خود،یک رابطه و "ما" صلح‌آمیز تشکیل دهند. در همین راستا، هونت مدل سه سطحی به‌رسمیت‌شناسی خود را برای درک بهتر رابطه‌ی اجتماعی افراد با یکدیگر و با خود ارائه داده است. بااین‌وجود، این دیدگاه از اخلاق به‌رسمیت‌شناسی در سال‌های اخیر از سوی منتقدینی چون فریزر و پنسکی با این نقد مواجه بوده است که نه‌تنها قادر نیست افراد را در افق‌های ارزشی خود آن‌ها به رسمیت بشناسد، بلکه آن‌ها را در افق ارزشی مسلط جامعه منحل می‌کند. این مقاله در تلاش است با بررسی نقد ریشه‌ای و رادیکال منتقدان و پاسخ‌های هونت، دریابد این نظریه تا چه میزان توان تاب‌آوری در برابر این انتقادات را دارد و آیا پاسخ‌های ارائه شده توسط هونت توانسته‌اند اخلاق به‌رسمیت‌شناسی را از...
       
  • نقش قوه خیال در تبیین وحی از دیدگاه حکیم
           ابن سینا و ملاصدرا

    • Abstract: این پژوهش به مقایسه و بررسی تبیین وحی در امور جزئی و نقش قوه خیال(متخیله) پیامبر در این فرایند از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا پرداخته است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که منبع معارف وحیانی، عقل فعال(=فرشته وحی) است؛ معارف موجود در عقل فعال، کلی هستند و هر دو فیلسوف، برای تبیین کیفیت دریافت معارف جزئی وحیانی، نقش مهمی به قوه خیال نبی داده اند. نقش قوه خیال از دیدگاه ابن سینا، محاکات و صورت سازی از حقایق کلی وحیانی در ساحت خیال نبی است. از دیدگاه صدرالمتالهین اما، صور تمثل یافته حقایق وحیانی، در عالم مثال(=مثل افلاطونی) حضور دارند و قوه خیال نبی، با این صُورِ تمثل یافته در عالم مثال، متحد می گردد. هر چند در برخی آثار صدرا، محاکات و صورت سازی قوه خیال از حقایق وحیانی نیز مطرح شده است، اما با توجه به شواهد موجود در آثارش، این تبیین، نظریه مشهور است که وی صرفا گزارش نموده است. پژوهش حاضر در گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه ای و در استنتاج از روش توصیفی- تحلیلی بهره برده است.
       
  • قلب و ادراک زیبایی از دیدگاه علامه
           طباطبایی

    • Abstract: در فلسفه اسلامی به ویژه در حکمت صدرایی، برای انسان سه نحوه وجود مطابق عوالم ماده، خیال و عقل در نظر گرفته می‌شود. انسان در هر یک از این انحاء وجودی، ادراکات و افعال خاص خود را دارد اما برخی ادراکات و افعال نیز به قلب نسبت داده شده است. در بیان عرفا و حکمای اسلامی سه دیدگاه مختلف درباره قلب و نسبت آن با عقل دیده می‌شود. در بررسی حاضر که بنابر خوانش علامه طباطبائی از حکمت متعالیه صدرایی صورت گرفته است، قلب استعاره‌ای مجازی از نفس یا همان حقیقت انسان معرفی می‌شود که بر هر سه ساحت وجود انسان استوار است. از نگاه علامه طباطبائی، ادراک زیبایی نوعی معرفت حضوری است و با قلب ارتباط مستقیم دارد و متعاقباً در آن تأثیر می‌گذارد. از این رو نقش مهمی برای زیبایی و زینت در زندگی انسان در نظر می‌گیرند و آن را برای حیات اجتماعی انسان ضروری می‌دانند. ایشان توجه انسان به زیبایی را مطابق قوا و احتیاجات او و در نتیجة الهام الاهی می‌دانند به طوری که نگاه زیباشناسانه در استکمال مراتب وجودی انسان تأثیر بسیاری دارد و هنر و ادبیات را از مهم‌ترین ادراکات اعتباری هر جامعه می‌شمارند.
       
  • بررسی و نقد رابطه سیاست و اخلاق در هنر در
           پراگماتیسم پیامبرانه

    • Abstract: در پراگماتیسم پیامبرانۀ کرنل وست، اخلاق و سیاست در هنر پیوندی عمیق دارند. او فیلسوفی است که بررسی و مبارزه با نژادپرستی در مرکز تفکراتش قرار دارد. در رویکرد وست اخلاق تبدیل پایۀ زیبایی‌شناسی و سیاست می‌شود. او تصویری از زندگی اخلاقی ارائه می‌دهد که در آن بر منحصربه‌فرد بودن ویژگی‌های انسان‌ها تأکید می‌شود. هدف او از پراگماتیسم پیامبرانه، ارائۀ پاسخ به مشکلات کوتاه‌مدت و تفسیرهای مداوم فرهنگی در دوران تاریخی مشخص است. وست نهیلیسم را شرّ و در تضاد با دموکراسی می‌داند. از نظر او بدون هنر نمی‌توان شرایط سخت مبارزه با نهیلیسم را تاب‌ آورد. او معتقد است هنر با اصالت – هنر با دغدغۀ مشترک با ستمدیدگان و رنگین‌پوستان– دارای خاصیت ضد نهیلیستی است؛ که در عالی‌ترین سطح می‌توان آن را در هنر سیاه‌پوستان آمریکایی مشاهده کرد. در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی-انتقادی، پس از بررسی و تبیین نظریات وست، رابطۀ سیاست و اخلاق در هنر از نگاه وست موردبررسی و نقد قرار می‌گیرد. ما معتقدیم وست در رابطه میان اخلاق و سیاست در هنر در شش مورد: ۱- ارائه راهکاری که خود می‌تواند منجر به گسترش نهیلیسم شود، ۲- قدسی کردن هنر و سنت سیاه‌پوستان در برا...
       
  • لوگوس هراکلیتوس از منظر پدیدارشناسیِ
           آغازِ دیگرِ مارتین هایدگر

    • Abstract: چکیده: بی‌تردید هراکلیتوس و پارمنیدس از منابع فکری دایمی اندیشه‌ی هایدگر هستند. آنچه به این دو جایگاهی ویژه در اندیشه‌ی هایدگر بخشیده است، تلقی خاص هایدگر از حکمت سپیده‌دمانی این دو و نقش تفکر ایشان در گشودن راهی دیگر در تفکر است. به زعم هایدگر تلاش برای جست‌وجوی سرآغازهای دیگر برای تفکر، سرآغازهایی که برخلاف سرآغاز متداول تاریخ متافیزیک به صورت‌بندی سوژه-ابژه نمی‌انجامد، عاجل‌ترین وظیفه‌ی پیشاروی تفکر اصیل است. از وجهه نظر او، ماهیت دسترس ناپذیر تفکر این حکما، برخلاف رای مختار ارسطو ناشی از لکنت زبان و ناآزمودگی ایشان نیست. بلکه بدان جهت است که سرآغاز در اصالت خاستگاهیش بیش از هر جای دیگر در اندیشه‌ی این حکما به آشکارگی رسیده است. در این میان لوگوس هراکلیتوس، از نظر هایدگر جایگاهی ممتاز دارد؛ به‌طوری‌که تفسیر صحیح لوگوس نزد هراکلیتوس وجوهی از سرآغاز اصیل اندیشه را برای ما آشکار می‌کند. در این مقاله با تفسیر هایدگر از این مفهوم بنیادین تفکر هراکلیتوس همراه می‌شویم تا به این پرسش بنیادین تحقیق نزدیک‌تر شویم: جایگاه لوگوس در اندیشه هراکلیتوس چیست و آن چگونه می‌تواند مطلع سرآغازی دیگر شود؟
       
  • هنردر اندیشه دکتر سید حسین نصر

    • Abstract: در مغرب زمین با ورود به دوران متجدد، تحولات عمده ای در زمینه اجتماعی، فرهنگی، هنری و ... صورت گرفته است. تأثیرات این روند در عرصه هنر با پیدایش مفهوم «هنرهای زیبا» در قرن هجدهم، به عنوان یکی از مفاهیم عصر متجدید قابل مشاهده است. در پی تغییرات صورت گرفته در غرب، نظریه پردازان، دیدگاه نقادانه ی متمایزی در باب هنرهای زیبا بیان نموده اند.از جمله نظریه پردازانی که در این حوزه نظرات و دیدگاه نقادانه ای نسبت به دوران متجدد و به طور خاص هنرهای زیبا ارائه نمود، دکتر سید حسین نصر است، که از موضعی سنت گرایانه به نقد و بررسی هنرهای زیبا همچون معماری، هنرهای تجسمی، شعر پرداخت و نظراتی در این حیطه بیان نموده است. در این مقاله دیدگاه سید حسین نصر نسبت به مفهوم هنرهای زیبا، نحوه پیدایش این هنرها ، ویژگی های فرهنگی و محتوایی آن مورد بررسی قرار گرفته است. مطابق دیدگاه دکتر سید حسین نصر، هنر این دوران از سویی منعکس کننده فرهنگ غرب و بحرانهای آن است و از سوی دیگر در ایجاد فضای فرهنگی جدید نقش بسزایی داشته و خود نیز به شی تزیینی مبدل شده، که این امر هنر را از روند سنتی خویش جدا ساخته است. روش تحقیق این نوشتار توصیفی و تحلیلی و ابزار گردآوری اطلاع...
       
  • ارزیابی نقدهای اچمندی به تحلیل تارسکی از
           مفهوم پیامد منطقی

    • Abstract: چکیده بنابر تحلیل نظریه-مدلی تارسکی از مفهوم پیامد منطقی، جمله X نتیجه‌ی منطقی مجموعه جملات Γ است اگروتنهااگر هر مدلی برای Γ مدلی نیز برای X باشد. اچمندی اما تحلیل تارسکی را نادرست دانسته و نقدهایی علیه آن مطرح می‌نماید. بر اساس این نقدها، تحلیل تارسکی 1- دچار خلطی مفهومی است و بر اساس خلط میان نشانه‌ی اعتبار استدلال و علت آن ارائه شده است؛ 2- ضروری‌بودن پیامد منطقی را به‌خوبی توضیح نمی‌دهد؛ 3- به مشکل افراط در ارزیابی اعتبار استدلال‌ها منجر می‌شود؛ و 4- به مشکل تفریط در ارزیابی اعتبار استدلال‌ها منجر می‌شود. در مقاله حاضر با ارزیابی این نقدها و بررسی کارآیی برخی از پاسخ‌هایی که در دفاع از تحلیل تارسکی ارائه شده، تلاش می‌کنیم تا نشان دهیم که از میان نقدهای اچمندی، تنها مشکل تفریط در ارزیابی اعتبار استدلال‌ها پذیرفتنی نیست. بر اساس درک متعارف ما از مفهوم پیامد منطقی، اگر استدلالی معتبر باشد، صدق‌نگهدار بوده و به فرض صدق مقدماتش، نتیجه‌ای صادق خواهد داشت. اما نکته‌ی اخیر چیزی متفاوت از این است که پیامد منطقی را به صِرف صدق‌نگه‌دار بودن تحویل ببریم. وجود همین نقص باعث می‌شود که تحلیل تارسکی، تحلیلی قابل‌قبول از مفهوم پ®...
       
  • «زیست‌جهان» در پدیدارشناسی آلفرد
           شوتز

    • Abstract: زیست‌جهان، به معنی جهان چنان‌ که تجربه و زیسته می‌شود، مفهومی است‌که نخست در پدیدارشناسی هوسرل متولد شد و پس زیست‌جهان، به معنی جهان چنان‌که تجربه و زیسته می‌شود، مفهومی است‌که نخست در پدیدارشناسی هوسرل متولد شد و پس از او در زمینه‌های مختلف به کار رفت. آلفرد شوتز پایه‌گذار جامعه‌شناسی پدیدارشناختی،که در پی ایجاد پایه‌های نظری برای جامعه‌شناسی تفسیری بود این مفهوم را برای بررسی ساختارهای ذهنی در زندگی روزمره به کار گرفت و از آن در جامعه‌شناسی استفاده کرد. نوشتار حاضر در پی پاسخ به این پرسش است‌که زیست‌جهان چه تحولاتی در اندیشه‌ی شوتز از سرگذارند. نتیجه‌ی این پژوهش نشان می‌دهد شوتز میان آگاهی فرد و زیست‌جهان رابطه‌ای دیالکتیکی برقرار می‌کند، به‌طوری‌که هر یک دیگری را می‌سازد و بر آن اثر می-گذارد. بر خلاف هوسرل که زیست‌جهان را تنها واقعیت قابل درک دانسته، او به لایه‌های متعدد واقعیت اشاره کرده و اصطلاح فراروی(استعلا) هوسرل را برای چرخش میان این لایه‌ها مناسب می‌داند، در حالیکه هوسرل استعلا را فقط در راستای آگاهی از تجربه‌ دیگری به کار گرفته بود. به‌علاوه پدیدارشناسی استعلایی را مبنای مناسبی برای علوم اج...
       
  • تحلیلی بر اتوس اخلاق‌نگار در هنر
           ارسطویی

    • Abstract: اصطلاح اتوس نخست در قرن ۵ پ.م، در معنای «سرشت»، «عادت» و «عرف»، در شخصیت قهرمانان متجلی ‌‌شد. این واژه به ‌تدریج جای خود را در آرای فیلسوفانی همچون افلاطون و ارسطو به توصیه‌ها‌ و دستورات اخلاقی‌ای داد که هدفش ترغیب جامعه‌پذیری افراد بود. ارسطو هنرمندان را به رعایت فضیلت در آثارشان فرامی‌خواند و این‌گونه هنرمندان را اخلاق‌نگار می‌نامد. اتوس اخلاق‌نگار ارسطویی نه تنها به‌عنوان معیاری برای نقد هنر به کار می‌‌رود، بلکه به وحدت میان هنرهای تجسمی ‌‌و غیرتجسمی می‌‌انجامد و از طریق آن است که هنرمند می‌‌تواند با مخاطب ارتباط برقرار کرده و بر وی تأثیر گذارد و امکان بازشناسی دیدگاه‌ها‌ی گوناگون را به او بدهد. اتوس اخلاق‌نگار، عملکرد هنر را از حیطه محدود سوژه- ابژه فراتر برده و به آن نقشی با کارکردی اجتماعی می‌‌دهد و به این طریق به محیط مادی‌اش حیات می‌‌بخشد و درکِ مفاهیمِ دست‌نیافتنی هستی‌شناسی را هم در بُعد مکانی و هم در بُعد انسانی امکان‌پذیر می‌سازد و به توافقی عام و همگانی می‌‌انجامد.
       
  • فرایند تکامل در لامارکیسم و داروینیسم؛
           شباهت‌ها و تفاوت‌ها

    • Abstract: بنا بر عقیدۀ رایج، یکی از محورهای اصلی نظریۀ تکامل لامارک، وراثت ویژگی‌های اکتسابی است و شواهد نقضی علیه آن وجود دارد که موجب ابطال آن است. مقالۀ حاضر توضیح می‌دهد که برخلاف تصور رایج، وراثت ویژگی‌های اکتسابی فقط مختص لامارک نیست، بلکه یکی از شباهت‌های نظری لامارک و داروین است و به‌نظر می‌رسد که شواهد نقض ارائه شده قابل رفع است. این بررسی نشان می‌دهد که تفاوت‌های مهم دیدگاهِ این دو بنیان‌گذارِ نظریۀ تکامل در دعاویِ آن‌ها در‌خصوص سرعت تکامل و اتخاذ رویکرد فردی یا جمعیتی به تکامل و هدف‌مندی یا تصادفی بودن آن است. تحلیل حاضر با تکیه بر این شباهت‌ها و تفاوت‌ها توضیح می‌دهد که نه‌تنها شبه‌علمی بودن نظریه‌های تکاملی لامارکی پذیرفتنی نیست، بلکه حفظ چارچوب تبیینی لامارکی برای فهم دقیق‌تر فرایند تکامل ضروری است و به‌نوعی می‌تواند تکمیل کنندۀ روایت داروینی و نئوداروینی از تکامل باشد و بهره‌گیری از این دو سیستم نظری به‌عنوان مکمل، قدرت تبیینی نظریه‌های تکاملی را بالاتر خواهد برد.
       
  • خوانش بینامتنی دیالوگیسم باختین بر اساس
           دیالکتیک هگل

    • Abstract: با وجود اینکه اندیشه‌ی باختین و هگل در نظر اول ارتباط چندان روشنی با یکدیگر ندارند و به خصوص که باختین در اظهارنظرهای صریح خود منتقد هگل و روش دیالکتیکی اوست، اما می‌توان بر اساس اصول خود باختین خوانشی بینامتنی از متون باختین داشت و دیالوگیسم او را که در حکم چهارچوب اندیشه‌ی اوست بر اساس دیالکتیک هگل خوانش کرد. این خوانش بینامتنی از سه بخش تشکیل شده: در بخش نخست وضعیت‌های دیالکتیکی که عبارت‌اند از وضعیت «در – خود»، «وضعیت برای – خود» و وضعیت «در – خود و برای – خود»، در دیالوگیسم باختین شناسایی می‌شوند. بخش دوم به بازبینی دیالوگیسم باختین با کمک مفاهیم منطقی «کل، جزء و فرد» از فلسفه‌ی هگل، اختصاص داده شده است. در بخش سوم نیز ادعای باختین مبنی بر مونولوگی بودن دیالکتیک هگل بررسی و رد می‌شود.در نتیجه‌ی این خوانش بینامتنی از دیالوگیسم باختین هر چند گفت‌وگوی پنهان او با هگل آشکار می‌شود اما این گفت‌وگو هنوز به معنای تطابق صددرصدی اندیشه‌ی او با هگل نیست.
       
  • شهر در حکمت متعالیه و جایگاه آن در کمال
           انسان

    • Abstract: شهرها عصاره تمدن بشری در بستر زمان هستند که امروزه مهمترین سکونتگاه انسان معاصر به شمار می روند. ابعاد مختلف فرمی و محتوایی شهر، جایگاه بالایی در سیر تکامل یا انحطاط انسان داشته و کیفیات محیطی در مقیاسهای مختلف شهر، بر کیفیت زندگی انسان و تعالی وی تاثیر بسزایی می‌گذارد. بررسی شهرها و جایگاه آن ها در نظام های فکری گوناگون در راستای دستیابی به یک چهارچوب جامع در خصوص بهبود شرایط فعلی می تواند موثر واقع گردد. در این پژوهش در راستای این مهم به تبیین جایگاه شهر در سیستم فکری صدرایی پرداخته شده و نقش آن در کمال انسان مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است. روش پژوهش حاضر بنیادی-نظری می باشد. راهبرد استفاده شده، راهبرد تفسیرگرایی و استدلال منطقی است. روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه ای، اسنادی می باشد. با توجه به نوع تحقیق و راهبرد آن، مقاله حاضر را می توان از جمله مقالات کیفی نامید. شهر به عنوان، محل زندگی، رشد و تعالی انسان، و یک اثر هنری ساخته دست هنرمند (شهرساز) می تواند در زمینه سازی بستری برای کمال انسان در صورت توجه به اصول کمال، بسیار کارا و موفق عمل نماید. در این راستا توجه به اصل وحدت و کثرت در تمامی ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اق...
       
 
JournalTOCs
School of Mathematical and Computer Sciences
Heriot-Watt University
Edinburgh, EH14 4AS, UK
Email: journaltocs@hw.ac.uk
Tel: +00 44 (0)131 4513762
 


Your IP address: 3.235.176.80
 
Home (Search)
API
About JournalTOCs
News (blog, publications)
JournalTOCs on Twitter   JournalTOCs on Facebook

JournalTOCs © 2009-