A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

  Subjects -> PHILOSOPHY (Total: 762 journals)
The end of the list has been reached or no journals were found for your choice.
Similar Journals
Journal Cover
Roczniki Filozoficzne
Journal Prestige (SJR): 0.101
Number of Followers: 0  
 
  Full-text available via subscription Subscription journal
ISSN (Print) 0035-7685 - ISSN (Online) 2450-002X
Published by Philosophy Documentation Center Homepage  [89 journals]
  • Chrześcijaństwo i problem ukrytości. Krytyka obrony z
           Wcielenia

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Stanisław Ruczaj
      Abstract: Argument z ukrytości Johna L. Schellenberga jest współcześnie jednym z najżywiej dyskutowanych argumentów za ateizmem. Rozumowanie kanadyjskiego filozofa wskazuje na problematyczność zjawiska niezawinionej niewiary w istnienie Boga przy założeniu, że doskonale kochający Bóg istnieje. W książce Ukrytość i wcielenie. Teistyczna odpowiedź na argument Johna L. Schellenberga za nieistnieniem Boga (2020), Marek Dobrzeniecki zaproponował nowatorską obronę przed tym argumentem, wykorzystującą chrześcijańską doktrynę o wcieleniu Syna Bożego. W artykule wykazuję, że obrona z Wcielenia nie odnosi sukcesu. Błędna jest bowiem jej kluczowa teza, iż Bóg wcielony musi być ukryty dla człowieka. W świetle tego rezultatu problematyczne staje się istnienie niezawinionej niewiary we Wcielenie. Ten problem ukrytości wcielonego Boga zawiera w sobie jako część składową problem ukrytości Boga w sformułowaniu Schellenberga.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Dwa wymiary filozofii politycznej. Na marginesie debaty dwóch
           polskich filozofów XVII w.

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Bogdan Szlachta
      Abstract: Poszukiwania prowadzone przez filozofów politycznych dotykają zwykle wymiaru normatywnego: wsparte na rozstrzygnięciach dotyczących pojmowania świata, niekiedy z udziałem osobowego Boga, oraz pojmowania człowieka w świecie tym osadzonego, ustalają podstawy ładu stanowiącego analogon kosmosu lub wyraz Bożej woli, następstwo ewolucji lub rozstrzygnięć świadomie dokonywanych przez panujących albo legitymizujących ich. Drugi wymiar budzi mniejsze zainteresowanie filozofów, większe prawników i politologów wkraczających niekiedy również na pole filozofii politycznej. Wymiar ten ma walor instytucjonalny, wiążąc się z próbą wskazania „mechanizmów” pozwalających realizować ład normatywny. Przedmiotem rozważań będą różne rozwiązania proponowane w obu wymiarach refleksji przez dwóch polskich autorów XVII w.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Polskie dwudziestowieczne dyskusje dotyczące racjonalności

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Ryszard Kleszcz
      Abstract: Artykuł przedstawia dwudziestowieczne polskie dyskusje filozoficzne dotyczące racjonalności, w szczególności w kontekście poznawczym. Omawiane są stanowiska wielu uczonych, począwszy od Kazimierza Twardowskiego i założonej przezeń Szkoły Lwowsko-Warszawskiej do myślicieli okresu powojennego: Leszka Kołakowskiego i Mariana Przełęckiego. W części drugiej poddane są dyskusji i analizie trzy kwestie systematyczne, dotyczące racjonalności przekonań: problem ich binarności, kryteriów racjonalności oraz zagadnienie uzasadnienia jej wyboru.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Rekonstrukcja pojęć w Szkole Lwowsko-Warszawskiej. Teoria i
           praktyka

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Anna Brożek
      Abstract: Pojęcia były zawsze jednym z najważniejszych obiektów badań filozoficznych. Szczególnie duży wkład do teorii analizy pojęć wnieśli przedstawiciele polskiej gałęzi XX-wiecznej filozofii analitycznej, czyli Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Badaniom filozoficznym w tej szkole przyświecał postulat jasności myślenia i mowy. Analiza i doskonalenie pojęć oraz języka filozoficznego jako ich nośnika były naturalnym wyrazem programu metodologicznego, jaki formacji tej nadał jej założyciel, Kazimierz Twardowski. W artykule przedstawiona jest procedura rekonstrukcji pojęć, stosowana powszechnie w szkole Twardowskiego. Okazuje się, że pomimo głębokich niekiedy różnic między poszczególnymi przedstawicielami SLW (wyrażających się chociażby w opozycji psychologizm–logicyzm) da się wskazać pewne rysy wspólne prowadzonych w szkole badań nad pojęciami. Są to przede wszystkim moment kategorialny i moment konstrukcyjny, ze względu na który całą procedurę najlepiej określić właśnie jako „rekonstrukcję”. Bliżej zostały omówione dwa przykłady rekonstrukcji pojęć: praca Jana Łukasiewicza dotycząca pojęcia przyczyny oraz wyniki Alfreda Tarskiego dotyczące pojęcia prawdy.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Zdania psychologiczne na tle reizmu u Tadeusza Kotarbińskiego

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Janusz Maciaszek
      Abstract: Analiza zdań psychologicznych stanowi jeden z najważniejszych elementów programu semantycznego zainicjowanego przez Tadeusza Kotarbińskiego, zwanego reizmem w wersji semantycznej. Celem tego programu było wyeliminowanie z języka wyrażeń oraz struktur gramatycznych, które reifikowały relacje, własności, zdarzenia oraz zawartości aktów psychicznych. Aby wyeliminować zawartości aktów psychicznych Kotarbiński zaproponował oryginalną analizę wypowiedzeń zdań psychologicznych parafrazowanych w postaci par wypowiedzeń, eliminując tym samym konieczność wprowadzania wszelkich bytów mentalnych lub intencjonalnych. W artykule przedstawiam krótko rozwiązania problemu zdań psychologicznych autorstwa Fregego i Russella, następnie wskazuję na filozoficzne inspiracje reizmu Kotarbińskiego. Analiza zdań psychologicznych przedstawiona przez Kotarbińskiego nie tylko rozwiązuje problem braku zastępowalności ekstensjonalnej, ale doprecyzowuje również jego poglądy reistyczne. Na koniec dokonuję krótkiego porównania analizy Kotarbińskiego z analogicznym rozwiązaniem autorstwa Donalda Davidsona, znanym jako analiza parataktyczna, które było rezultatem innych założeń filozoficznych, w szczególności zaś odmiennej od Kotarbińskiego wersji monizmu oraz innego podejścia do problemu prawdy.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Bolesław Miciński i Stanisław Ignacy Witkiewicz. Z dziejów
           intelektualnej i artystycznej przygody

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Ryszard Zajączkowski
      Abstract: Artykuł omawia wzajemne kontakty i wspólnotę myśli dwóch wybitnych pisarzy i filozofów Bolesława Micińskiego i Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego), którzy mimo dużej różnicy wieku byli blisko zaprzyjaźnieni. Podejmowane przez nich problemy odsyłają do międzywojennej atmosfery filozoficznej w Polsce i w Europie, a także do ożywionych dyskusji w gronie krytyków literackich i awangardowych pisarzy. Witkiewicz jako pierwszy Polak zapoznał się z psychoanalizą i znacznie wpłynął na jej znajomość u Micińskiego, choć ich sposoby rozumienia teorii Freuda wyraźnie się rozeszły. Miciński był też gorącym zwolennikiem teorii Czystej Formy, realizatorem jej założeń w swojej twórczości i rzecznikiem unaukowienia krytyki literackiej poprzez jej mocne osadzenie w filozofii. Witkacy patronował jego poglądom estetycznym wyłożonym najpełniej w nieopublikowanej pracy magisterskiej Rzeczywistość i jej deformacja w sztuce (1937) napisanej pod kierunkiem Władysława Tatarkiewicza. Obaj zdecydowanie opowiadali się przeciw wszelkiemu redukcjonizmowi w filozofii; byli przeciwnikami fizykalizmu Koła Wiedeńskiego oraz antymetafizycznego nastawienia szkoły lwowsko-warszawskiej. Zwłaszcza Miciński dostrzegał słabość myśli analitycznej i poszukiwał dla filozofii formy bardziej pojemnej. W końcowym okresie twórczości Micińskiego stanął w wyraźnej opozycji wobec totalitaryzmu i mechanizacji życia, co było znamienne również dla Witkacego. Dla autora Portretu Kanta Witkiewicz był z pewnością mistrzem w dziedzinie filozofii, wciąż jednak pozostaje otwarte pytanie, ile od swego młodszego przyjaciela zaczerpnął autor Szewców'
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Apofatyzm filozoficzny a Michała Hellera idea matematyczności
           przyrody

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Wojciech P. Grygiel
      Abstract: Wychodząc od usystematyzowania hellerowskiej tezy o matematyczności przyrody, niniejsze studium poświęcone głównie będzie pokazaniu i krytycznej ocenie racji, wedle których Heller desygnuje teorię kategorii jako matematyczne środowisko szczególnie predestynowane dla wyartykułowania tej tezy. Kluczowe w tym kontekście będzie wskazanie, co uprawnia go do wprowadzenia mającej istotne ontologiczne znaczenie koncepcji pola kategorii i utożsamienia go z polem racjonalności. Ostatecznie stanie się możliwe lepsze zrozumienie, w jakim sensie w kontekście sformalizowanych teorii fizycznych Heller operuje pojęciem apofatyzmu filozoficznego, który wydaje się trafnie ujmować specyfikę jego poglądów na ontologiczne zobowiązania tych teorii i gdzie być może zbliża się on do niebezpiecznych myślowych pułapek. W swojej apofatycznej postawie Heller pozostaje blisko pierwszoplanowych postaci współczesnej fizyki i noblistów, Alberta Einsteina czy Rogera Penrose’a: fizyka nie mówi o tym, jaka rzeczywistość jest, ale pozwala stanąć na drodze do rzeczywistości.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Tricky Intuitions

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Piotr Lichacz
      Abstract: This article is a critical discussion of the book Setting Health-Care Priorities by Torbjörn Tännsjö. This critique targets mainly Tännsjö’s method, but also several unjustified conclusions and some implicit assumptions.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Setting Health-Care Priorities: A Reply to Piotr Lichacz

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Torbjörn Tännsjö
      Abstract: I discuss the comments from Professor Piotr Lichacz on my book, Setting Health-Care Priorities. What Ethical Theories Tell Us (New York: OUP, 2019). The idea that our reluctance to let go of life and abstain from marginal life extension is irrational is defended against his criticism. The methodology used in the book—urging us to rely in our testing on ethical theories on the content of our considered moral intuitions—is explained at length and the notion of cognitive psychotherapy involved in it is defended.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Traktat Antonia Degli Agli O nieśmiertelności duszy

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Joanna Papiernik
      Abstract: Artykuł zawiera tłumaczenie traktatu Antonia degli Agli O nieśmiertelności duszy. Jest ono poprzedzone jest wstępem, w którym autorka wyjaśnia popularność zagadnienia nieśmiertelności w XV wieku, przedstawia postać Antonia degli Agli oraz krótko analizuje treść jego krótkiego dziełka. Agli był duchownym Kościoła katolickiego i humanistą związanym ze środowiskiem florenckich intelektualistów skupionych wokół filozofa Marsilia Ficina. Był płodnym autorem dzieł filozoficznych, teologicznych, literackich i historycznych, choć tylko kilka jego tekstów przetrwało do naszych czasów. Wśród nich jest stosunkowo krótki traktat O nieśmiertelności duszy, w którym, odwołując się do pewnych fragmentów biblijnych i określonych filozoficznych koncepcji, dowodził, że dusza ludzka z konieczności jest wieczna. Zastosowane w tekście argumenty dotyczą metafizyki światła i relacji ludzkiego umysłu do jego najdoskonalszych przedmiotów poznania. Analiza treści pozwala stwierdzić, że argumenty użyte w traktacie w dużej mierze pokrywają się z tymi zawartymi w opuscula theologica i Teologii Platońskiej Ficina.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Fenomenologia: natura, znaczenie, ograniczenia

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Bernard J. F. Lonergan;Dominika Dziurosz-Serafinowicz
      Abstract: „Fenomenologia: natura, znaczenie, ograniczenia” to przekład publikacji Bernarda J. F. Lonergana pt. „Phenomenology” nature, significance, limitations”. Tenże dwunasty wykład kanadyjskiego filozofia o fenomenologii traktuje o jej definicji, przedmiocie, naturze, znaczeniu i zasługach oraz związkach z innymi naukami. Wprowadza czytelnika w główne koncepcje tej szkoły filozoficznej i zapoznaje z autorami, dla których ten sposób myślenia jest charakterystyczny. Filozof w szczególności zwraca uwagę na to, iż jest to metoda badań, w której istotną rolę odgrywa wgląd (insight). Warto zauważyć, że kategoria wglądu w epistemologii Bernarda J. F. Lonergana (1904–1984) — XX-wiecznego myśliciela i księdza filozofującego na pograniczu fenomenologii, tomizmu i hermeneutyki — jest kluczowa. Przekładu dokonała Dominika Dziurosz-Serafinowicz.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Natura umysłów po dwudziestu pięciu latach

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Jacek Jarocki
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • On the Kinship of Spirit and Thought

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Kingsley Mbamara Sabastine
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:34 GMT
       
  • Jak wiele powinniśmy poświęcać dla innych' Obowiązki pomocy
           potrzebującym w ujęciu Tomasza z Akwinu

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Włodzimierz Galewicz
      Abstract: Przedmiotem tego artykułu jest zakres i charakter obowiązków, które w ujęciu Tomasza z Akwinu należą do szczególnej podklasy aktów dobroczynności lub czynienia dobra, noszącej u niego nazwę eleemosyna. Tłumacząc ten termin przez „pomoc potrzebującym” lub „pomoc w potrzebie”, biorę pod rozwagę pytanie, w jakich okolicznościach udzielanie tej pomocy jest według Tomasza działaniem obowiązkowym, a w jakich tylko zalecanym lub nawet niewłaściwym. W szczególności staram się ustalić, jak wiele z naszego osobistego dobra (majątku, komfortu lub wolnego czasu) jego etyczna teoria każe nam przeznaczać na wspieranie innych, nawet przy założeniu, że oni tego wsparcia potrzebują.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:33 GMT
       
  • Kierkegaard On Descartes - Doubt as a Prefiguration of Existential Despair

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Tomasz Kupś
      Abstract: In his early, unfinished essay entitled Johannes Climacus, or De omnibus dubitandum est, Søren Kierkegaard enters into a polemic with Hegel’s interpretation of the methodic Cartesian doubt. Kierkegaard questions the philosophical absolutism of Cartesian scepticism and his methodological universalism. For the first time in Kierkegaard’s writings, the sphere of speculation (thinking) is confronted with personal involvement (will). Kierkegaard never published this work (it came out posthumously), and did not make any direct reference to Descartes in the same form ever again. However, certain subjects and themes remained: doubt (contrasted with despair) and the alias (Johannes Climacus), used when writing that early essay.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:33 GMT
       
  • Integral Ecology and Anthropocentrism - John Milbank’s Ecological
           Personalism

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Jakub Gużyński
      Abstract: The article discusses the ecological aspects of John Milbank’s thought in the context of the growing climate crisis. For this purpose, the concept of integral ecology is interpreted in the spirit of Milbank’s integralism, which rejects the notion of “pure nature” as a manifestation of secularism and calls for theological grounding of the environmental discourse. This perspective allows us to see the limitations of the modern way of thinking, caught up in the metaphors of “conquest of nature” and “return to nature.” As an alternative, the concept of “kenotic anthropocentrism” is proposed, which sees man as a rational, social, creative and religious animal, that somehow transcends his own nature, being called to union with God. On the one hand, such an approach proclaims the ontological superiority of man over other creatures, and on the other, it reminds us of his role as the guardian—and not the owner—of the Earth. Thus, it differs significantly from Clive Hamilton’s “modest anthropocentrism,” whose call to care for the environment is ultimately based on arbitrary freedom and the imperative of self-preservation. Milbank’s position is closer to Bruno Latour’s (anti-)anthropocentrism emphasizing the role of man as a political representative of silent earthlings—rivers, mountains and animals. However, Milbank advocates a strong ontological hierarchy rejected by Latour, which makes him less sensitive to the material dimension of climate change. Moreover, Milbank’s militant anti-secularism may be an obstacle to a much needed broader discussion of the ecological crisis, even if his critique of modernity is hard to ignore.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:33 GMT
       
  • The Anarcho-Capitalist Case Against the State as a Challenge to the
           Minarchist Libertarians

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Łukasz Dominiak;Igor Wysocki
      Abstract: The present paper formulates the principled anarcho-capitalist case against the state and investigates the possible minarchist replies thereto. It identifies three and only three logically available (general) ways of undermining the anarcho-capitalist case and argues that none of them works for minarchism (although they might work for other political philosophies) due to the premises from which this theory starts. The sketch of the analysis presented in the paper suggests that minarchist research program falls short of theoretical soundness or even of logical validity (albeit not necessarily of a political appeal).
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:33 GMT
       
  • O Arystotelesowej Proairesis w interpretacji Sebastiana Petrycego z
           Pilzna, czyli o „Wyborze abo przedsięwzięciu”

    • Free pre-print version: Loading...

      Authors: Maciej Smolak
      Abstract: Przedmiotem artykułu jest próba rozjaśnienia sensu Arystotelesowej proairesis w interpretacji Sebastiana Petrycego z Pilzna. Autor dowodzi, że wyrażenie „wybór abo przedsięwzięcie” nie jest użyte przypadkowo i że Arystotelesową proairesis w interpretacji Petrycego tworzą: (1) przedsięwzięcie w sensie wyznaczenia celu do realizacji; (2a) wybór własny w sensie preferencyjnego wyboru, czyli wyboru jednej strategii działania zamiast innej; (2b) wybór własny w sensie decyzji o przystąpieniu do obranej strategii działania; (3) przedsięwzięcie w sensie rozpoczęcia (i kontynuacji) działania prowadzącego do urzeczywistnienia wyznaczonego celu.
      PubDate: Thu, 21 Jul 2022 14:42:33 GMT
       
 
JournalTOCs
School of Mathematical and Computer Sciences
Heriot-Watt University
Edinburgh, EH14 4AS, UK
Email: journaltocs@hw.ac.uk
Tel: +00 44 (0)131 4513762
 


Your IP address: 35.172.223.251
 
Home (Search)
API
About JournalTOCs
News (blog, publications)
JournalTOCs on Twitter   JournalTOCs on Facebook

JournalTOCs © 2009-