for Journals by Title or ISSN
for Articles by Keywords
help
Followed Journals
Journal you Follow: 0
 
Sign Up to follow journals, search in your chosen journals and, optionally, receive Email Alerts when new issues of your Followed Journals are published.
Already have an account? Sign In to see the journals you follow.
Similar Journals
Journal Cover
Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Number of Followers: 0  

  This is an Open Access Journal Open Access journal
ISSN (Online) 2449-8297
Published by Wydawnictwo UMCS Homepage  [25 journals]
  • Парадигмата на презумптива в
           съвременния български език (върху
           материали от интернет)

    • Authors: Krasimira Aleksova
      Pages: 8 - 24
      Abstract: Paradygmat trybu presumptywnego we współczesnym języku bułgarskim (na podstawie materiałów z internetu)Jednym z celów artykułu jest przedstawienie semantyki trybu presumptywnego oraz jego epistemicznego charakteru. Ponadto dokonano w nim wzajemnej konfrontacji trzech tez o paradygmacie presumptywnym we współczesnym języku bułgarskim. Porównanie to posłużyło jako podstawa do budowy jak najpełniejszego paradygmatu bułgarskiego trybu presumptywnego w stronie czynnej i biernej. Autorka formułuje tezę, że w planie przesłości istnieją dwa rodzaje form – świadka i nieświadka. Głównym celem opracowania jest ustalenie które ze wskazanych form są używane w komunikacji sieciowej (blogi, fora, publikacje online zawierające komentarze użytkowników, sieci społecznościowe).
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.8-24
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Наблюдения върху деагентивността в
           полски и български текстове

    • Authors: Dimka Savova
      Pages: 25 - 46
      Abstract: Uwagi na temat dezagentywności w tekstach polskich i bułgarskichCelem artykułu jest zwięzłe przedstawienie kategorii dezagentywności oraz porównanie prototypowych środków w celu zaprezentowania jej w oryginalnych tekstach i przekładach w języku polskim i bułgarskim. W wyniku dokonanej analizy lingwistycznej okazało się, że dezagentywne środki w obu językach, mimo iż są formalnie podobne, wykazują pewne istotne różnice w dziedzinie semantyki i frekwentywności.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.25-46
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Словните граници и езиковата игра

    • Authors: Bilyana Todorova
      Pages: 47 - 57
      Abstract: Granice słów a gra językowaCelem artykułu jest ukazanie wpływu nieprawidłowej segmentacji słów w mowie na tworzenie krótkich, ludycznych form typu: kalambur, epigramat, anegdota itd. W wyniku przeprowadzonych badań zaproponowano klasyfikację niektórych przypadków na podstawie ich wspólnych cech formalnych. Większość poddanych analizie jednostek językowych została wyekscerpowana z sieci społecznościowej Facebook, co jest uwarunkowane tym, że gra językowa jest szeroko rozpowszechniona w nieformalnych gatunkach komunikacji komputerowej. Wspólną cechę wszystkich zbadanych krótkich form stanowi współistnienie znaczeń obojga wyrazów: wyjściowego i uwypuklanego. Niemożliwość uniknięcia dwuznaczności „uatrakcyjnia” badane wyrazy i powoduje ich komizm.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.47-57
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Вокативни форми на роднинските названия
           в народнопесенния фолклор от Ксантийско
           (дн. Гърция)

    • Authors: Elena Kanevska-Nikolova
      Pages: 58 - 63
      Abstract: Formy wołacza nazw określających stopień pokrewieństwa w pieśniach ludowych z regionu KsantiPrzedmiotem artykułu są formy wołacza nazw wyrażających stopień pokrewieństwa w pieśniach ludowych regionu Ksanti opublikowanych w dwóch opracowaniach (Pomacy. Muzułmanie Rodopów (1995) P. Theoharidisa i Wysusz mnie, spal mnie... (2012) E. Usheva). Zaprezentowano w nim rozmaite sposoby zwracania się do matki, córki, syna i innych krewnych. Zbadano nazwy osób spokrewnionych oraz nazwy osób będących w relacji powinowactwa. Okazuje się, że wśród badanych nazw przewagę mają formacje żeńskie. Największą rozmaitością i frekwencją charakteryzują się zwroty do matki, co potwierdza tezę o kulcie Wielkiej Matki, a także świadczy o wielkim uznaniu i poszanowaniu dla macierzyństwa. Wśród zbadanej dużej części nazw stopni pokrewieństwa wyróżniają się typowe dla gwar rodopskich deminutywne formy rzeczownikowe. W grupie nazw osób będących w relacji powinowactwa znajdują się rozmaite formy wołacza o interesującej semantyce, które uzupełniają obraz bułgarskiej terminologii rodzinnej.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.58-63
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Grecka i rzymska terminologia na określenie stopnia
           pokrewieństwa

    • Authors: Artur Turowski
      Pages: 64 - 73
      Abstract: Niniejszy artykuł ukazuje różnorodność leksykalną w kontekście terminologii określającej stopnie pokrewieństwa, a także metody składniowe jej wyrażania w języku łacińskim i starogreckim. Trzema podstawowymi sposobami określającymi stopnie pokrewieństwa, występującymi w antycznych tekstach są składnia genetivus originis, genetivus possesoris i metoda słowotwórcza (leksykalna). Dwa pierwsze opierają się na składni dopełniacza i są najprostszymi metodami wyrażania stopni pokrewieństwa. Trzeci z wymienionych sposobów, metoda leksykalna jest ściśle związana z prawodawstwem ateńskim i rzymskim, które wymagało bardziej precyzyjnego określania powinowactwa w kontekście szeroko pojmowanego dziedziczenia – greckiej anchisteía i rzymskiej hereditas. W artykule zostały zaprezentowane różnice między słownictwem łacińskim a greckim, a także ich bogactwo znaczeniowe. Autor zwrócił również uwagę na etymologię wybranych słów, które stanowiły rdzeń dla powstania nowych wyrazów.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.64-73
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Imię Cyryl w antroponimii historycznej Brańska i okolic

    • Authors: Piotr Złotkowski
      Pages: 74 - 84
      Abstract: Celem niniejszego opracowania jest próba odpowiedzi na pytanie, o miejsce struktur onimicznych z imieniem chrzestnym Cyryl w lokalnym historycznym systemie antroponimicznym Brańska i jego okolic. W badaniu wykorzystano różnorodny materiał onomastyczny o charakterze gospodarczym, fiskalnym, sądowym, cerkiewno-kościelnym, obejmujący okres minionych pięciu stuleci. Jednym z zamierzeń badawczych jest ustalenie stopnia popularności tego imienia na badanym terenie w zakreślonym przedziale chronologicznym. Autora opracowania interesuje również kwestia obecności imienia Cyryl w strukturach antroponimicznych o charakterze protonazwiskowym oraz w nazwiskach tego miasta i okolic.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.74-84
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Неокультурный балласт в смысловых
           структурах естественного языка

    • Authors: Oksana Leontieva
      Pages: 85 - 100
      Abstract: Warstwa neokulturowa w strukturach semantycznych języka naturalnegoWarstwa neokulturowa wbudowana jest w struktury semantyczne języka, modyfikując je i wpływając na sposób funkcjonowania języka w świadomości społecznej. Prowadzi to do naruszenia ustalonego systemu semantycznego języka, nowych sposobów łączenia jednostek zmysłowych oraz tworzenia nowego holistycznego systemu wyobrażeń o świecie jako rezultatu wiedzy. Z drugiej strony, świadoma zdolność ludzi do rejestrowania wrażeń, percepcji, koncepcji, pojęć i osądów ulega zmianie. Procesy te wpływają na samoświadomość osoby, a w konsekwencji na stereotypy kulturowe i społeczne.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.85-100
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Лик Славуја Разбојника у руским
           биљинама

    • Authors: Darya Voyvodich
      Pages: 101 - 124
      Abstract: Obraz Słowika-Rozbójnika w rosyjskich bylinachW artykule poddano analizie obraz Słowika-Rozbójnika w rosyjskich pieśniach epickich (bylinach), z uwzględnieniem: 1) imienia i określenia dodatkowego postaci, 2) wyglądu postaci, 3) jego rodziny, 4) sposobów pojawiania się postaci w pieśniach, 5) zdolności fizycznych i broni, 6) płci postaci (gramatycznej i naturalnej), 7) miejsca pobytu postaci, 8) obrażeń zadawanych przez postać, 9) jej walki, 10) cech osobistych postaci, 11) podobnych postaci w innych pieśniach. Przeprowadzona analiza wskazuje na stosowaną w folklorze tendencję do zamiany mitologicznych opowieści w bylinach w relacje historyczne. Widomym przykładem występowania tej tendencji jest moment, w którym były mitologiczny obrońca granicy pomiędzy dwoma światami staje się wrogiem państwowym, blokującym drogi do Kijowa. Pomimo konieczności uwzględnienia w bylinach elementów historycznych i realistycznych, proces jest niedokończony. Dzięki temu dzisiejszy czytelnik jest w stanie dostrzec niektóre elementy prawdziwych wydarzeń historycznych.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.101-124
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • XVIII-wieczna Bułgaria oczyma hetmana Filipa Orlika (na podstawie
           „Diariusza podróżnego” 1720–1723)

    • Authors: Mariola Walczak-Mikołajczakowa
      Pages: 125 - 134
      Abstract: Artykuł przedstawia informacje o 18-wiecznej Bułgarii, zawarte w diariuszu kozackiego hetmana Filipa Orlika (ukr. Pyłyp Orłyk). W październiku 1720 roku Orlik wyruszył w podróż ze Sztokholmu do Stambułu. Celem jego podróży było znalezienie sojuszników i pomocników do walki z Rosją. Podróż Orlika zaczęła się w Sztokholmie, gdyż jego pierwszym i najważniejszym sojusznikiem został król Szwecji Karol XII, z którym już wcześniej zdążył wejść w kontakt i uzgodnić wspólne plany. Duża część podróży hetmana przebiegała przez terytoria Imperium Osmańskiego i ziemie od niego zależne, toteż w jego dzienniku podróżnym znalazło się wiele informacji na temat Bułgarii i Bułgarów. Filip Orlik opisał każde z miejsc, gdzie zatrzymał się na nocleg, relacjonując przebieg kolejnych dni, trudy podróży, odbyte spotkania, a nawet zjedzone posiłki. Spisywał uwagi na temat stanu cerkwi i liczby chrześcijan w każdym mieście. Jego dziennik jest więc źródłem nieocenionej wiedzy na temat ziem bułgarskich w I połowie XVIII wieku.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.125-134
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Димитър Тополин и респиритуализирането
           на сонетната форма

    • Authors: Kalin Mihaylov
      Pages: 135 - 149
      Abstract: Dimitar Topolin i respirytualizacja formy sonetuSonet szekspirowski zajmuje znaczące miejsce w ogromnym dorobku poetyckim bułgarskiego księdza prawosławnego Dimitra Topolina (1886–1962). Artykuł jest próbą ustalenia miejsca poezji Topolina w odniesieniu do siedmiusetletniej europejskiej tradycji tego uznanego i niezwykle cenionego gatunku liryki. Autor jest zdania, że liczne wariacje sonetowe w twórczości poety prowadzą do przezwyciężenia kultu pięknej osobowości, charakterystycznego dla klasycznych wzorców zachodnioeuropejskiego renesansu. W ten sposób Topolin, próbując odnowić formę sonetu za pomocą wschodniochrześcijańskiej wrażliwości i światopoglądu. stał się niejako swoistym bułgarskim prawosławnym „Szekspirem”.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.135-149
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Aspekty aksjologiczne w baśni „Miodowy chleb” Konstantina
           Konstantinova

    • Authors: Elitsa Georgieva, Mira Dushkova
      Pages: 150 - 165
      Abstract: Artykuł zawiera lingwo-kulturologiczną analizę baśni „Miodowy chleb” („Медената пита”) bułgarskiego pisarza Konstantina Konstantinova. Autorki opracowania proponują rozbudowaną metodę badania odbioru przez czytelników aksjologiczych aspektów utworu. Punktem wyjścia są ankiety, przeprowadzone wśród studentów studiów licencjackich kierunku język bułgarski i historia, dotyczące aksjologicznych komponentów baśni. W artykule przedstawiono również analityczny model lingwistyczny, który pozwala na interpretację otrzymanych wyników ankiet. Konceptualna metafora życie to podróż, zaproponowana przez Lakoffa, Johnsona i Turnera, występuje jako podstawa analizy a jej strukturę umieszczono w planie fabuły badanej baśni. Zbudowany w ten sposób model badawczy został wzbogacony o interpretacje słów i obrazów, charakterystyczne dla ludowej kultury bułgarskiej (chleb, los, wróżbici, szczęście). Na podstawie przeprowadzonego badania ustalono ścisłe korelacje pomiędzy odpowiedziami studentów, lingwo-kulturologicznym aparatem naukowym i tekstem Konstantinova.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.150-165
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • За смъртта на разказвача в маранята на
           магическия реализъм. Наблюдения върху
           творчеството на Георги Марковски

    • Authors: Maia Angelova
      Pages: 166 - 172
      Abstract: O śmierci narratora w skwarze realizmu magicznego. Uwagi o twórczości Georgi MarkovskiegoW artykule omówione zostały elementy fikcji w utworach bułgarskiego prozaika Georgi Markovskiego, związane z wpływem realizmu magicznego na jego twórczość. Przedmiotem analizy była debiutancka powieść G. Markowskiego Sensemaja w konfrontacji z jej wersją z 1978 roku zatytułowaną Portret z niebieskim ptakiem.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.166-172
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Фантазмите за България в някои полски
           репортажи от втората половина на ХХ век

    • Authors: Adriana Kovacheva
      Pages: 173 - 182
      Abstract: Fantazmaty o Bułgarii w niektórych polskich reportażach z drugiej połowy XX wiekuAnalizowane w artykule reportaże są rozpatrywane jako teksty, które ilustrują sposoby kształtowania wiedzy o państwach socjalistycznych w dobie nasilającej się cenzury. Ukazano w nim w jaki sposób autorzy reportaży reprodukują dyskurs kolonialny, zastępując ideologiczną fikcję kolonizatora fikcją, stworzoną na użytek państwa totalitarnego.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.173-182
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • O kamieniach Atanasa Dałczewa i Zbigniewa Herberta – czyli o pewnym
           niezrealizowanym poetyckim dialogu

    • Authors: Kamen Rikev
      Pages: 183 - 189
      Abstract: W artykule dokonano porównania wierszy Kamyk (1961) Zbigniewa Herberta i Kamień (1926) Atanasa Dałczewa, które, jak się okazuje, zawierają podobne treści, ale nigdy nie były przedmiotem głębszej analizy porównawczej. Tymczasem, napisany w 1993 roku komentarz Josifa Brodskiego do wiersza Kamyk (Wilson Quarterly, vol. 17), zawiera streszczenie ogólnej historii Polski i polskiego ducha narodowego, podczas gdy liczne analizy wiersza Kamień nigdy nie wywoływały refleksji nad bułgarską tożsamością narodową. Artykuł stanowi próbę obrony tezy, że stwierdzenie Brodskiego może mieć zastosowanie również do wiersza Atanasa Dałczewa i realiów bułgarskich, pod warunkiem istnienia odpowiedniego kontekstu interpretacji literatury bułgarskiej XX wieku, czyli poszukiwania specyfiki narodowej i doświadczenia historycznego, które jednoznacznie można uznać za indywidualistyczne. Jednak taki kontekst nie ma na razie zbyt wielu zwolenników w bułgarystycznych badaniach literaturoznawczych i krytycznych.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.183-189
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Живото знание за средновековното
           ръкописно наследство

    • Authors: Mariyana Tsibranska-Kostova
      Pages: 191 - 196
      Abstract: Recenzja książki: Ivanova, Klimentina. Manuscripts.
      Authors . Texts. Krakowsko-Wilenskie Studia Slawistyczne. Tom 14. Krakow: Scriptum Tomasz Sekunda, 2018, 563 pp. ISBN 978-83-66084-15-5 [In Bulgarian: Иванова, Климентина. Ръкописи. Автори. Творби. Krakowsko-Wileńskie Studia Slawistyczne. Tom 14. Kraków: Scriptum Tomasz Sekunda, 2018, 563 стр.]
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.191-196
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Nowa publikacja o nazewnictwie pograniczy językowo-kulturowych

    • Authors: Piotr Złotkowski
      Pages: 197 - 201
      Abstract: Recenzja książki: Kojder, Marcin & Marek Olejnik, eds. Onomastics on the Linguistic and Cultural Borderlands. Lublin: UMCS University Press, 2017, 150 pp. ISBN 978-83-227-9061-8. [In Polish: Kojder, Marcin & Marek Olejnik, red. Onomastyka na pograniczach językowo-kulturowych. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2017, ss. 150.]
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.197-201
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Kategoria czasu przyszłego w językach słowiańskich – stan obecny i
           perspektywy rozwoju

    • Authors: Dimka Savova
      Pages: 202 - 213
      Abstract: Recenzja książki: Vojvodic, Dojcil. Issues of Future Tense Development and Its Grammaticalization in Slavic Languages (with Special Overview of Its Status in Serbian, Russian and Polish). Second, revised and expanded edition. Ruse: Leni-An, 2014, 196 pp. ISBN 978-619-7058-31-4. [In Serbian: Војводић, Доjчил. Проблематика развоја футура и његове граматикализације у словенским језицима (с посебним освртом на ситуациjу у српском, руском и пољском). Русе: Лени-Ан, 2014, 196 стр.]
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.202-213
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Dzieje bułgarskiego odrodzenia narodowego w 100 artefaktach

    • Authors: Mira Dushkova
      Pages: 214 - 217
      Abstract: Recenzja książki: Nenov, Nikolay, ed. 100 Artifacts of the Heroic Time. Visual Stories in the Museum. Sofia: ROD Publishing & Impresario House, 2018, 136 pp. [In Bulgarian: Ненов, Николай, ред. 100 артефакта от героичното време. Визуални разкази за музея. София: Импресарско-издателска къща РОД, 2018, 136 стр.] Książka przedstawia 100 artefaktów z okresu późnego bułgarskiego odrodzenia (1867–1878), pochodzących z 33 muzeów w Bułgarii. Jest ona podzielona na siedem rozdziałów: Czas wolny; Autoprezentacja; Atrybuty Rewolucji; Broń, chorągwie, znaki; Symbole religijne; Obiekty pamięci. Artefakty są prezentowane w postaci fotografii i krótkich tekstów. Antropologiczne podejście do prezentacji przedmiotów ma na celu dotarcie do głębszego znaczenia artefaktów. W ten sposób odbiorca może zapoznać się z elementami minionej epoki za pomocą osobistych historii i chwil, które pozostały w zbiorowej pamięci. Książka stanowi oryginalną bułgarską odpowiedź na A History of the World in 100 Objects Neila MacGregor.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.214-217
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Nowe opracowanie o werbalnej agresji we współczesnym
           społeczeństwie

    • Authors: Diliana Dencheva
      Pages: 218 - 220
      Abstract: Recenzja książki: Kreytchova, Elena & Stalyanova, Nadezhda. The Power of Public Speech. Sofia: Paradigma, 2017, 221 pp. ISBN 978-954-326-312-7.
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.218-220
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Новий посібник для іноземних
           болгаристів

    • Authors: Olga Soroka
      Pages: 221 - 223
      Abstract: Recenzja książki: Kreytchova, Elena & Stalyanova, Nadezhda. Bulgarian Texts for Seminars in Translation. Part 3. Brno: MUNI Press, 2018, 180 pp. ISBN 978-80-210-8940-2. [In Czech: Krejčová, Elena & Stalyanova, Nadezhda. Bulharské texty k překladatelskému semináři. Část 3. Brno: Masarykova univerzita, 2018, 180 s.]
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.221-223
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Przekład jako wyzwanie i przesłanie

    • Authors: Margarita Rumenova
      Pages: 224 - 225
      Abstract: Recenzja książki: Kreytchova, Elena & Stalyanova, Nadezhda. The Magic and the Art of Translation. Brno: MUNI Press, 2018, 80 pp. ISBN 978-80-210-9017-0. [In Czech: Krejčová, Elena & Stalyanova, Nadezhda. Kouzlo a umění překladu. Brno: Masarykova univerzita, 2018, 80 s. ISBN 978-80-210-8940-2.]
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.224-225
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
  • Noty o Autorach

    • Authors: Redaktor Naukowy
      Pages: 227 - 228
      PubDate: 2018-12-17
      DOI: 10.17951/zcm.2018.7.227-228
      Issue No: Vol. 7, No. 1 (2018)
       
 
 
JournalTOCs
School of Mathematical and Computer Sciences
Heriot-Watt University
Edinburgh, EH14 4AS, UK
Email: journaltocs@hw.ac.uk
Tel: +00 44 (0)131 4513762
Fax: +00 44 (0)131 4513327
 
Home (Search)
Subjects A-Z
Publishers A-Z
Customise
APIs
Your IP address: 54.91.121.255
 
About JournalTOCs
API
Help
News (blog, publications)
JournalTOCs on Twitter   JournalTOCs on Facebook

JournalTOCs © 2009-